Стравопочит

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
painting of a man staring at an awe-inspiring mountain landscape
Уништувањето на Тир од Џон Мартин.

Стравопочиттаемоција споредлива со чудење[1] но помалку радосна. На тркалото на емоциите на Роберт Плачик[2] стравопочитта е моделирана како комбинација од изненадување и страв.

Една дефиниција во речник е „огромно чувство на почит, восхит, страв итн., произведено од она што е величествено, возвишено, исклучително моќно или слично: во стравопочит кон Бога; во стравопочит кон големите политички фигури“.[3] Друга дефиниција за речник е „мешана емоција на почит, почит, страв и чудење вдахната од авторитет, генијалност, голема убавина, возвишеност или моќ: почувствувавме стравопочит кога размислувавме за делата на Бах. Набљудувачите биле во страв од уништувачката моќ на новото оружје.“[4]

Општо земено, стравопочитта е насочена кон објекти кои се сметаат за помоќни од субјектот, како што се Големата пирамида во Гиза, Големиот Кањон, пространоста на космосот или божеството.[5][6]

Дефиниции[уреди | уреди извор]

Тешко е да се дефинира стравопочит, а значењето на зборот се менува со текот на времето. Поврзани концепти се чудо, восхит, воздигнување и возвишено. Во Стравопочит: задоволствата и опасностите од нашата единаесетта емоција, невропсихологот и гуру по позитивна психологија Пол Пирсал претставува феноменолошка студија за стравопочит. Тој ја дефинира стравопочитта како „огромно и збунувачко чувство на поврзаност со зачудувачки универзум кој обично е далеку подалеку од тесниот опсег на нашата свест“. Пирсал гледа стравопочит како 11-та емоција, надвор од оние што сега се научно прифатени (т.е. љубов, страв, тага, срам, љубопитност, гордост, уживање, очај, вина и гнев ).“[7] Повеќето дефиниции дозволуваат стравопочитта да биде позитивно или негативно искуство, но кога ќе се побара да се опишат настани што предизвикуваат стравопочит, повеќето луѓе наведуваат само позитивни искуства.[8]

Дополнителна книжевност[уреди | уреди извор]

  • Pearsall, Paul (2007). Awe: The Delights and Dangers of Our Eleventh Emotion. Health Communications, Inc.
  • de Botton, Alain (2013). Religion for Atheists: A Non-believer's Guide to the Uses of Religion. Vintage.
  • Schneider, Kirk J. (2009). Awakening to Awe: Personal Stories of Profound Transformation. Jason Aronson, Inc.
  • Schneider, Kirk J. (2004). Rediscovery of Awe: Splendor, Mystery and the Fluid Center of Life. Paragon House.

Поврзано[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. Keltner, D.; Haidt, J. (2003). „Approaching awe, a moral, spiritual, and aesthetic emotion. Cognition and Emotion“ (PDF) (17): 297–314. Наводот journal бара |journal= (help)
  2. Plutchik, R. „The Nature of Emotions“. American Scientist. Архивирано од изворникот на 16 јули 2001. Посетено на 2 ноември 2021.
  3. „Awe zw228“. Dictionary. Reference.com.
  4. „Awe“. TheFreeDictionary.com.
  5. Russell, James A. (30 октомври 2017). Pleasure. Psychology Press. ISBN 9781841699363. Посетено на 30 October 2017 – преку Google Books.
  6. Greidanus, Sidney (3 мај 2010). Preaching Christ from Ecclesiastes: Foundations for Expository Sermons. Wm. B. Eerdmans Publishing. ISBN 9780802865359. Посетено на 2 ноември 2021 – преку Google Books.
  7. Pearsall, Paul (2007). Awe: The Delights and Dangers of Our Eleventh Emotion. Health Communications, Inc. ISBN 978-0757305856.
  8. Shiota, Michelle; Keltner, Dacher; Mossman, Amanda (2007). „The nature of awe: Elicitors, appraisals, and effects on self-concept“. Cognition and Emotion. 21 (5): 944–963. doi:10.1080/02699930600923668.