Лебедово езеро

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Танц на лебедите од вториот чин во Грузиската опера.

Лебедово езеро (руски: Лебединое озеро) е балет во 4 чина, за кој музиката ја напишал Петар Илич Чајковски помеѓу 1875 и 1876 година.[1]

Историја за балетот[уреди | уреди извор]

Илустрација од вториот чин на балетот од 1877. година во Москва

Чајковски музиката за балетот ја напишал по нарачка од Бољшој театар за хонорар од 800 рубљи за либретото коешто го напишале заедно со Владимир Бегичев, тогашен директор на московскиот царски театар и балетанот Василиј Гелтзнер по германската бајка „Украден вел“. Таа бајка прв ја објавил Јохан Карл Август Мусаус. Инаку слична бајка постои и во Русија („Бела патка“), дури и по дејството е многу блиска, па се претпоставува дека авторите направиле една мешавина од дејството на руската и ликовите на германската бајка . Кореографијата за премиерата ја направил Вацлав Реисигер, тогашен балетмајстор на Бољшој театар. Премиерата не поминала со голем успех, но сепак балетот се задржал на репертоарот на театарот до 1883 со вкупно 41 изведба.

После смртта на Чајковски, балетот е поставен во Санкт Петербург, во Маринскиот театар, во 1895 година. За таа изведба кореографијата ја направиле Мариус Петипа (1 и 3 чин) и Лев Иванов (2 и 4 чин) со некои корекции на либретото кои ги направил братот на композиторот Модест Чајковски и корекции на оригиналната партитура (кратења), кои ги направил диригентот на театарот Рикардо Дриго. Таа изведба станала многу попопуларна, па затоа сè до денес повеќето изведби на Лебедово езеро се рефлектираат на истата.

Останатите познати изведби на Лебедово езеро се изведувале во 1880 и 1882 година. После тоа 1901 повторно во Бољшои театар, како и во Лондон во 1911 во изведба на „Балетс Русес“ на Сергеј Џагиљев.

Ликови[уреди | уреди извор]

Сцена од Лебедово езеро во оперската куќа „Ројал Опера Хол“ во Лондон.
  • Кралица
  • Принц Сиегфриед (нејзиниот син)
  • Бено (пријател на принцот)
  • Волфганг (учител на принцот)
  • Одете (кралица на лебедите)
  • Вон Ротхбарт (лошиот волшебник кој ја претвори Одете во лебед)
  • Одиле (ќерката на волшебникот)
  • останати (лебеди, дворјани, пријатели на принцот)

Содржина[уреди | уреди извор]

Прв чин[уреди | уреди извор]

Во паркот на кралскиот двор - се слави денот на полнолетството на принцот Сиегфиед, ден на влегување во нов живот и прифаќање на нови обврски, но во ист момемент и опростување и од младешките соништа. Ден на среќа и возбуда. Први го поздравуваат добрите и верни пријатели од неговото детство и младешките денови -Бенно и Волфганг (наставник), потоа неговите врсници од веселите игри и забави. Се брзаат да ги поздрават принцот и сите останати кои живеат во неговиот дворец. Принцот радосно ги прима поздравите. Од далечни краеви доаѓаат на свеченоста принцеви-вазал и тие му даваат меч и витешки штит и положуваат заклетва за верност на својот нов владетел. Сега тој е господар на нивната земја и нивните животи. Но нешто го стега неговото срце, па брза кај мајка му и пред нејзе првата дама на кралството клекнува на колена и ја моли за совет и помош. Свеченоста се оддолжила па на принцот почнува да му пречи галамата на раскошниот бал.Откако им забрани на наставникот и Бенни да појдат по него, принцот поаѓа на лов со пријателите.

Втор чин[уреди | уреди извор]

Лебедово езеро во Шведската кралска опера.

На пустата обала на дивото езеро, лошиот Вом Ротхбарт ја крие девојката, која ја претворил во лебед. Само љубовта на момчето према најубавата од сите - Одетте , може да ги ослободи девојките од проклетството и да го убие злиот волшебник, кој постојано ги чува своите заробенички. Одеднаш на обалата се појавува младиот принц. Тој ја здогледува Одета и останува вкочанет, запрепастен од нејзината убавина и тајната од која е опседната. Злиот Ротхбарт се труди да ги сокрие и да не дозволи принцот да се сретне со Одетте, но принцот ја здогледува прекрасната девојка лебед. Чувства на восхит и нежност го обземаат принцот.

Покорни на волјата на волшебникот, девојките го напуштаат брегот. Опростувајќи се од Одетте принцот се заветува дека ќе се врати и ќе ја ослободи. Но злиот Вон Ротхбарт нема да му дозволи на принцот повторно да се доближи до лебедовото езеро, и да се сретне со Одетте. Ќе направи се за да во срцето на младиот принц исчезне љубовта према кралицата на лебедите.

Трет чин[уреди | уреди извор]

На балот во кралскиот дворец доагаат гости. Младите девојки танцуваат пред принцот. Сиегфриед ни малку не е заинтересиран. На балот доагаат непознати гости, фанфарите го најавуваат доаѓањето на грофот Ротхбарт. Тоа е самиот волшебник Ротхбарт во придружба на својата ќерка Одила. Заведен од танцот кој го изведува и од убавината на Одила , Сиегфриед заборава на заветот кој и го даде на Оддета, па брзоплето и изјавува на својата мајка дека Одила е неговата избраничка. Одила бара принцот да и даде завет, дека не и се заветил на друга девојка, Сиегфриед се заколнува. Во истиот миг почнуваат да удараат молњи и почнува земјотрес. Гостите ги снемува а принцот паѓа онесвестен.

Четврти чин[уреди | уреди извор]

На брегот на лебедовото езеро почнува бура. Вознемирени лебедите очекуваат да дојде нивната кралица Одетта. Таа се појавува и им ја раскажува тажната приказна за предавството на Сиргфриед. Принцот дотрчува и избезумен ја моли Оддете за прошка, колнејки се дека посакува да умре заедно со нејзе. Тогаш доаѓа злиот Ротхбарт и се бори со принцот. Во истиот момент почнува бура на езерото и гром го убива Ротхбарт. Полека се се смирува, волшебствата исчезнуваат, а зората ги осветлува двајцата заљубени, кои среќно одат во нов живот.

Наводи[уреди | уреди извор]