Словенски марш

Од Википедија — слободната енциклопедија

Словенски марш (француски: Marche slave, изговор: [maʁʃ slav]) во Б-мол, Оп. 31, ― оркестарска тонска песна од Пјотр Илич Чајковски, објавена во 1876 година. Напишано е да се слави руската интервенција во Османлиско-српската војна.

Различно била објавувана како Словенски марш (српски: Словенски марш; руски: Славянский марш) и Српско-руски марш (српски: Српско-руски марш; руски: Сербско-русский марш).

Позадина[уреди | уреди извор]

Во јуни 1876 година, Србија и Отоманската Империја биле вклучени во Српско-отоманската војна. Русија отворено ја поддржала Србија. Руското музичко друштво нарачало оркестарско дело од Чајковски за концерт за помош на Друштвото на Црвениот крст, и на крајот во корист на ранетите српски ветерани.[1][2] Многу Руси сочувствувале со своите балкански Словени и православни христијани и испратиле доброволци војници и помош да и помогнат на Србија.

Чајковски го нарекол делото како негов „Српско-руски марш“ додека го пишувал. Таа била премиерно прикажана во Москва на 17 ноември [с.с. 5 ноември] 1876 , под водство на Николај Рубинштајн.

Српските војници ја напаѓаат османлиската војска во Мрамор, илустрација од 1877 година.

Маршот е високопрограмски по својот облик и организација. Првиот дел го опишува угнетувањето на Србите од страна на Османлиите. Користи две српски народни песни, „Сунце јарко, не сијаш једнако“ (Светло сонце, не светиш подеднакво),[3] од Исидор Ќириќ и „ Радо иде Србин у војнике“ (Србин со задоволство оди кај војниците).[4] од Јосиф Руњанин - отстапување на вториот дел во релативниот главен клуч, кој ги опишува Русите кои се собираат за да им помогнат на Србите. Ова е засновано на едноставна мелодија со особеност на рустикален танц што се пренесува околу оркестарот додека конечно не отстапи место на свечената изјава на руската национална химна „Боже чувај го Царот“. Третиот дел од делото е повторување на бесната оркестарска кулминација на Чајковски, повторувајќи го српскиот крик за помош. Последниот дел ги опишува руските доброволци кои маршираат да им помогнат на Србите. Користи руска мелодија, овој пат во тоник-мајор и вклучува уште една блескава изведба на „Боже, чувај го Царот!“ која го пророкува триумфот на словенскиот народ над Османлиите. Увертирата завршува со виртуозна кода за целосниот оркестар.

Делото често се поврзува во изведбата со „Увертирата од 1812“ на Чајковски, која исто така го цитира „Бог чувај го Царот“.

Инструментација[уреди | уреди извор]

Маршот е бодиран за две флејти, два пикола, две обои, два кларинети во Б, два фаготи, четири хорни во Ф, два корнети во Б рамни, две труби во Б стан, три тромбони (два тенори, еден бас), туба, три тимпани, добош, чинели, бас тапан, гонг и жични инструменти.

Забележителни изведби[уреди | уреди извор]

  • Сер Адријан Булт диригирајќи со Лондонската филхармонија
  • Антал Дорати диригираајќи со Детроистскиот симфониски оркестар
  • Шарл Дутоа диригирајќи со Монтреалскиот симфониски оркестар
  • Херберт фон Карајан диригирајќи со Берлинската филхармонија
  • Бернард Хајтинк диригирајќи со Кралскиот Концертносален оркестар на Амстердам
  • Фриц Рајнер диригирајќи со Чикашкиот симфониски оркестар
  • Леонард Слаткин диригирајќи со Сентлуискиот симфониски оркестар
  • Леополд Стоковски диригирајќи со Лондонскиот симфониски оркестар
  • Неме Јарви ја диригира Гетеборшката симфонијата
  • Леонард Бернштајн диригирајќи со Израелскиот филхармонски оркестар
  • Јуџин Орманди диригирајќи со Филафелфискиот оркестар
  • Генадиј Рождественски диригирајќи со Лондонскиот симфониски оркестар
  • Јуриј Темирканов диригирајќи со Кралскиот филхармонски оркестар
  • Валери Гергиев диригирајќи Оркестарот на Мариинскиот театар

Поврзано[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. „Slavonic March“. The John F. Kennedy Center for the Performing Arts. Посетено на 4 јануари 2022.
  2. Tchaikovsky Research – Slavonic March
  3. Sunce jarko ne sijaš jednako - Gordana Kojadinović. https://www.youtube.com/watch?v=UXZn7DASlaU. 
  4. Радо иде Србин у војнике (хорска верзија). https://www.youtube.com/watch?v=3HyaH89oRns. 

 

Извори[уреди | уреди извор]

  • Браун Д (1982) „Tchaikovsky: A Biographical and Critical Study, Volume 2 The Crisis Years 1874–1878“ стр. 99–102 Victor Gollancz. Лондон. ISBN 0-575-03132-8
  • Гарден Е. (1973) „Tchaikovsky“ стр. 67 JM Dent and Sons. ISBN 0-460-03105-8

Надворешни врски[уреди | уреди извор]