Роза

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето

Роза[1], ружа[2], трендафил[3] или ѓул[4] (латински Rosa) е растение од родот на дрвенести билки, од фамилијата „Rosaceae“. Розите се одгледуваат заради убавиот мирис на цветовите, така што се создадени бројни хибридни видови рози. Постојат голем број диви рози, чии плодови се богати со витамин Ц. Покрај како украсно цвеќе, розите се користат и во: козметиката, медицината и готварството.

Ботаника[уреди | уреди извор]

Листовите на розата се наизменично поврзани на стеблото. Кај повеќето видови, листот е долг 5-15 сантиметри. Повеќето рози се листопадни, но постојат и некои видови (најчесто од Југоисточна Азија) кои се зимзелени или речиси зимзелени билки.

Систематика[уреди | уреди извор]

Според родот, розите се делат на:

  • Hulthemia
  • Hesperrhodos
  • Platyrhodon
  • Rosa
  • anksianae
  • Bracteatae
  • Caninae
  • Carolinae
  • Chinensis
  • Gallicanae
  • Gymnocarpae
  • Laevigatae
  • impinellifoliae
  • Rosa
  • Synstylae

Употреба на розата[уреди | уреди извор]

Розата во козметиката[уреди | уреди извор]

Во козметиката, розата најмногу се користи како етерично масло или за мирис (екстракт) кое се додава во парфеми, шампони или разни креми.

Розата во готварството[уреди | уреди извор]

Во готварството, розата често служи како зачин, но во некои краеви (Бугарија) се прави слатко или џем од роза.

Розата во медицината[уреди | уреди извор]

Розата (особено дивата роза) се користи за подготовка на чај, а некои состојки од розата се користат за правење лекови.

Розата како тема во уметноста и во популарната култура[уреди | уреди извор]

Розата како тема во книжевноста[уреди | уреди извор]

Розата како тема во филмот[уреди | уреди извор]

Розата како тема во музиката[уреди | уреди извор]

  • Камени рози“ (Stone Roses) - британска рок-група.[16]
  • „Прериска роза“ (Prairie Rose) - песна на британската рок-група „Рокси Мјузик“ (Roxy Music)“ од 1974 година.[17]
  • „Рози во снегот“ (Roses In The Snow) - песна од истоимениот албум на американската фолк-музичарка Емилу Харис (Emmylou Harris) од 1980 година.[18]
  • Црвени рози за мене“ (Red Roses For Me) - албум на ирската рок-група „Поугс“ (The Pogues) од 1984 година.[19]
  • „Отруена роза“ (Poisoned Rose) - песна на британскиот рок-музичар Елвис Костело (Elvis Costello) од 1986 година.[20]
  • „Парада на рози“ (Rose Parade) - песна на американскиот пејач Елиот Смит (Elliott Smith) од 1997 година.[21]
  • Камени рози“ (The Stone Roses) - британска рок-група.[22]

Розата во македонските народни песни[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. „Роза“ — Дигитален речник на македонскиот јазик
  2. „Ружа“ — Дигитален речник на македонскиот јазик
  3. „Трендафил“ — Дигитален речник на македонскиот јазик
  4. „Ѓул“ — Дигитален речник на македонскиот јазик
  5. Народне лирске песме. Београд: Просвета, 1963, стр. 47.
  6. Антологија руске лирике – X-XXI век. Књига II: Прва четвртина – средина XX века (авангарда и социјалистички реализам). Београд: Paidea, 2007, стр. 21.
  7. Umberto Eco, Ime ruže. Zagreb: Grafički zavod Hrvatske, 1984.
  8. Viljem Batler Jejts, Kula. Beograd: Beogradski izdavačko-grafički zavod, 1978, стр. 58.
  9. Gabrijel Garsija Markes, Oči plavog psa. Beograd: Sezam Book, 2015, стр. 93-96.
  10. Pjer Paolo Pazolini, Put i nebo. Beograd: Mali vrt, 2016, стр. 34-35.
  11. Хорхе Луис Борхес, Сеќавањето на Шекспир. Скопје: Бегемот, 2016, стр. 40-48.
  12. Valerio Magreli, „Biografska beleška“, во: Pjer Paolo Pazolini, Put i nebo. Beograd: Mali vrt, 2016, стр. 91.
  13. Savremena poljska poezija. Beograd: Nolit, 1964, стр. 71-72.
  14. Savremena poljska poezija. Beograd: Nolit, 1964, стр. 176-179.
  15. Антена, број 814, 31.1.2014, стр. 14.
  16. DISCOGS, The Stone Roses (пристапено на 30.7.2019)
  17. YouTube, Roxy Music - Country Life (1974) FULL ALBUM Vinyl Rip (пристапено на 27.12.2017)
  18. DISCOGS, Emmylou Harris ‎– Roses In The Snow (пристапено на 8.10.2018)
  19. YouTube, The Pogues - Red Roses For Me (FULL ALBUM) (пристапено на 22.8.2017)
  20. DISCOGS, The Costello Show Featuring The Attractions And Confederates* ‎– King Of America (пристапено на 26.3.2018)
  21. YouTube, Elliott Smith - Either/Or (Full Album) (пристапено на 20.1.2017)
  22. Стоун Роузес, официјално мрежно место (пристапено на 20.1.2017)

Надворешни врски[уреди | уреди извор]