Узбечка азбука: Разлика помеѓу преработките

Од Википедија — слободната енциклопедија
[проверена преработка][проверена преработка]
Избришана содржина Додадена содржина
с →‎Примери: Исправка на латинични букви помешани меѓу кириличните, replaced: Ситe → Сите
с →‎Азбука: Замена со македонско име на предлошката, replaced: {{IPA| → {{МФА| (31)
Ред 10: Ред 10:
| A a
| A a
| А а
| А а
| {{IPA|/a, æ/}}
| {{МФА|/a, æ/}}
|-
|-
| B b
| B b
| Б б
| Б б
| {{IPA|/b/}}
| {{МФА|/b/}}
|-
|-
| D d
| D d
| Д д
| Д д
| {{IPA|/d̪/}}
| {{МФА|/d̪/}}
|-
|-
| E e
| E e
| Е е / Э э
| Е е / Э э
| {{IPA|/e/}}<ref group=N>Кириличното "Е е" е на почеток на збор, а после самогласка во латиницата е "Ye ye".</ref>
| {{МФА|/e/}}<ref group=N>Кириличното "Е е" е на почеток на збор, а после самогласка во латиницата е "Ye ye".</ref>
|-
|-
| F f
| F f
| Ф ф
| Ф ф
| {{IPA|/ɸ/}}
| {{МФА|/ɸ/}}
|-
|-
| G g
| G g
| Г г
| Г г
| {{IPA|/ɡ/}}
| {{МФА|/ɡ/}}
|-
|-
| H h
| H h
| Ҳ ҳ
| Ҳ ҳ
| {{IPA|/h/}}
| {{МФА|/h/}}
|-
|-
| I i
| I i
| И и
| И и
| {{IPA|/i, ɨ/}}
| {{МФА|/i, ɨ/}}
|-
|-
| J j
| J j
| Ж ж
| Ж ж
| {{IPA|/dʒ/}}
| {{МФА|/dʒ/}}
|-
|-
| K k
| K k
| К к
| К к
| {{IPA|/k/}}
| {{МФА|/k/}}
|-
|-
| L l
| L l
| Л л
| Л л
| {{IPA|/l/}}
| {{МФА|/l/}}
|-
|-
| M m
| M m
| М м
| М м
| {{IPA|/m/}}
| {{МФА|/m/}}
|-
|-
| N n
| N n
| Н н
| Н н
| {{IPA|/n/}}
| {{МФА|/n/}}
|-
|-
| O o
| O o
| О о
| О о
| {{IPA|/ɒ, o/}}<ref group=N>Се изговара /o/ само во руски зборови.</ref>
| {{МФА|/ɒ, o/}}<ref group=N>Се изговара /o/ само во руски зборови.</ref>
|-
|-
| P p
| P p
| П п
| П п
| {{IPA|/p/}}
| {{МФА|/p/}}
|-
|-
| Q q
| Q q
| Қ қ
| Қ қ
| {{IPA|/q/}}
| {{МФА|/q/}}
|-
|-
| R r
| R r
| Р р
| Р р
| {{IPA|/r/}}
| {{МФА|/r/}}
|-
|-
| S s
| S s
| С с
| С с
| {{IPA|/s/}}
| {{МФА|/s/}}
|-
|-
| T t
| T t
| Т т
| Т т
| {{IPA|/t̪/}}
| {{МФА|/t̪/}}
|-
|-
| U u
| U u
| У у
| У у
| {{IPA|/u, y/}}
| {{МФА|/u, y/}}
|-
|-
| V v
| V v
| В в
| В в
| {{IPA|/w/}}
| {{МФА|/w/}}
|-
|-
| X x
| X x
| Х х
| Х х
| {{IPA|/χ/}}
| {{МФА|/χ/}}
|-
|-
| Y y
| Y y
| Й й
| Й й
| {{IPA|/j/}}
| {{МФА|/j/}}
|-
|-
| Z z
| Z z
| З з
| З з
| {{IPA|/z/}}
| {{МФА|/z/}}
|-
|-
| Oʻ oʻ
| Oʻ oʻ
| Ў ў
| Ў ў
| {{IPA|/ø/}}
| {{МФА|/ø/}}
|-
|-
| Gʻ gʻ
| Gʻ gʻ
| Ғ ғ
| Ғ ғ
| {{IPA|/ʁ/}}
| {{МФА|/ʁ/}}
|-
|-
| Sh sh
| Sh sh
| Ш ш
| Ш ш
| {{IPA|/ʃ/}}
| {{МФА|/ʃ/}}
|-
|-
| Ch ch
| Ch ch
Ред 122: Ред 122:
| ʼ
| ʼ
| ъ
| ъ
| {{IPA|/ʔ/}}
| {{МФА|/ʔ/}}
|-
|-
|
|
|Ё ё
|Ё ё
| {{IPA|/jo/}}
| {{МФА|/jo/}}
|-
|-
|
|
|Ю ю
|Ю ю
| {{IPA|/ju/}}
| {{МФА|/ju/}}
|-
|-
|
|
|Я я
|Я я
| {{IPA|/ja/}}
| {{МФА|/ja/}}
|-
|-
|
|

Преработка од 09:41, 5 март 2021

Узбечката азбука е официјалното писмо кое се користи за запишување на узбечкиот јазик. Првично, до 1928 година, јазикот се пишувал со арапско писмо. Во периодот од 1928 до 1940 година арапското писмо било заменето со латиница и овој процес се одвивал кај сите туркиски јазици.[1] Во 1940 година узбечката латиница била заменета со кирилица која се користела сè до 1990. Кога Узбекистан станал независен официјално латиницата повторно се вовела како официјално писмо во Узбекистан, но сè уште кирилицата се користи во државата.

Азбука

Латиница Кирилица МФА
A a А а /a, æ/
B b Б б /b/
D d Д д /d̪/
E e Е е / Э э /e/[N 1]
F f Ф ф /ɸ/
G g Г г /ɡ/
H h Ҳ ҳ /h/
I i И и /i, ɨ/
J j Ж ж /dʒ/
K k К к /k/
L l Л л /l/
M m М м /m/
N n Н н /n/
O o О о /ɒ, o/[N 2]
P p П п /p/
Q q Қ қ /q/
R r Р р /r/
S s С с /s/
T t Т т /t̪/
U u У у /u, y/
V v В в /w/
X x Х х /χ/
Y y Й й /j/
Z z З з /z/
Oʻ oʻ Ў ў /ø/
Gʻ gʻ Ғ ғ /ʁ/
Sh sh Ш ш /ʃ/
Ch ch Ч ч /tʃ/
ʼ ъ /ʔ/
Ё ё /jo/
Ю ю /ju/
Я я /ja/
Ц ц /ts/

Примери

Прв член од Декларацијата за човекови права

узбечка латиница узбечка кирилица македонски
Barcha odamlar erkin, qadr-qimmat va huquqlarda teng boʻlib tugʻiladilar. Ular aql va vijdon sohibidirlar va bir-birlari ila birodarlarcha muomala qilishlari zarur. Барча одамлар эркин, қадр-қиммат ва ҳуқуқларда тенг бўлиб туғиладилар. Улар ақл ва виждон соҳибидирлар ва бир-бирлари ила биродарларча муомала қилишлари зарур. Сите чoвeчки суштeствa се рaѓaaт слoбодни и eднакви по достoинство и прaвa. Tиe се oбдарeни сo рaзум и сoвeст и трeбa да се однесувaaт eдeн кон друг во дуxoт на oпштoчoвeчкaтa припaднoст.

Белешки

  1. Кириличното "Е е" е на почеток на збор, а после самогласка во латиницата е "Ye ye".
  2. Се изговара /o/ само во руски зборови.

Наводи

  1. Fierman, William (1991). Language Planning and National Development: The Uzbek. Walter de Gruyter. стр. 75. ISBN 3110124548.

Поврзано