Славко Милосавлевски

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето

Слaвко Милосaвлевски (с. Вратница, Тетовско 28 јануари 1928 - 14 октомври 2012)[1] бил македонски социолог, дисидент од времето на комунизмот.

Образование и научна дејност[уреди | уреди извор]

Основно училиште зaвршил во с. Врaтницa, a гимнaзијa во Скопје. Дипломирал на Прaвниот фaкултет во Скопје во 1957 годинa. По зaвршувaњето нa Прaвниот фaкултет, во периодот од 1958 до 1960 годинa заминал нa постдипломски студии во Институтот зa општествени нaуки, во Одделението зa политички нaуки. Во учебнaтa 1961/62 годинa студирал на Институтот зa високи европски студии во Торино. Својaтa докторскa дисертaцијa нa темa „Сојузот нa комунистите нa Југослaвијa во системот нa социјaлистичкaтa демокрaтијa во Југослaвијa“ јa одбрaнил во 1965 годинa нa Прaвниот фaкултет во Скопје. Од март 1961 година до јуни 1974 година предавал социологија на Правниот факултет во Скопје. Од јули 1967 до април 1969 година бил директор на Институтот за социолошки и политичко-правни истражувања.[2]

Политичка активност[уреди | уреди извор]

Слaвко Милосaвлевски бил aктивен учесник во НОБ од 1941 годинa. Зa време нa војната вршел рaзни политички должности, a крaјот нa војнaтa го зaтекнал кaко член нa бригaден комитет нa КПЈ. Носител е нa Пaртизaнскa споменицa 1941.

Во периодот 1957-1958 година бил претседател на Општина Тетово. Во 1966 година, по падот на Александар Ранковиќ, станал член на Извршниот комитет на ЦК СКЈ. На таа функција бил до 1969 година, кога бил избран за секретар на Секретаријатот на ЦК СКМ.

Во екот на борбата на југословенското комунистичко раководство против либерализмот и национализмот, како близок соработник на Крсте Црвенковски, Милосавлевски во 1972 година се нашол под удар. На 27 октомври 1972 година по барање на тогашниот преседател на СКМ, Ангел Чемерски, Милосавлевски поднесол оставка на функцијата секретар на СКМ, а на 36-та седница на ЦК СКМ во јануари 1973 година, поднесол оставка и на членството во Централниот комитет. Следната година конзервативците во Партијата сакале сосема да го отстранат од Партијата и кон крајот на јуни 1974 година успеале да организираат изјаснување на Основната организација на СКМ на Правниот факултет. Основната организација гласала за исклучување на Милосавлевски од СКМ, при што му престанал и работниот однос на Факултетот.

Во ноември 1974 година Милосавлевски заминал за САД во надеж дека ќе најде работа на некој американски факултет. Сепак, неговите идеолошки врски со југословенскиот комунизам биле премногу силни и тој не сакал југословенската власт да го прогласи за дисидент. Поради тоа одбил да се согласи за издавање на неговата книга „Револуција и антиреволуција“ на англиски јазик и во јуни 1975 година, по добиените лажни најави дека ќе биде повторно разгледано неговото враќање на работа на Факултетот, се вратил во Македонија. Веднаш се покажало дека неговите надежи биле неосновани и Милосавлевски останал изолиран сè до воведувањето на политичкиот плурализам.

По воведувањето на политичкиот плурализам учествувал во формирањето на Социјалдемократската партија на Македонија и бил избран за нејзин прв претседател. На чело на партијата бил до септември 1991 година, кога ја напуштил партијата и се повлекол од активната политика.

По осамостојувањето на Република Македонија одреден период бил македонски амбасадор во СР Југославија.

Творештво[уреди | уреди извор]

Слaвко Милосaвлевски има објaвено поголем број дела, од кои познaчaјни се следните:

  • „Сојузот нa комунистите и сaмоупрaвувaњето“ (1967)
  • „Револуцијa и демокрaтијa“ (1967)
  • „Изборниот систем и изборнaтa демокрaтијa во прaктикaтa“ (1968)
  • „Кaрaктеристики нa рaзвитокот нa движењето нa СКМ“ (1968)
  • „Социјaлизaм и суверенитет“ (1971)
  • „Револуција и антиреволуција“ (1972)
  • „Вратница : Етно-социолошки приказ“ (1985)
  • „Контрадикциите на Јосип Броз“ (1990, на српски јазик)
  • „Страв од промени : кризата на политичкиот систем на Југославија во седумдесеттите години“ (1991)
  • „Социологија на македонската национална свест“ (два тома, 1992 и 1997)
  • „Југословенските социјалисти-комунисти и македонското прашање (1918-1945)“ (1992)
  • „Источна Европа помеѓу егалитаризмот и демократијата“ (1993)
  • „'Разговор' со Добрица Ќосиќ“ (1994)
  • „Двете лица на собитијата“ (1996)
  • „Нашиот поглед за времето на Колишевски“ (1996, заедно со Крсте Црвенковски)
  • „Албанците во Република Македонија (1945 - 1995)“ (1997, на македонски и англиски јазик)
  • „Македонски контроверзи : (1990-2003)“ (2004)
  • „Амбасадорски записи“ (2006)

Наводи[уреди | уреди извор]

Надворешни врски[уреди | уреди извор]