Прејди на содржината

Битка за Курск

Од Википедија — слободната енциклопедија
Битка за Курск
Дел од Источниот фронт во Втората светска војна

Германското напредување за време на нападот на Курск и советската контраофанзива во северниот сектор
Датум 5 јули 1943 (1943-07-05) – 23 август 1943 (1943-08-23)
(1 месец, 2 недели и 4 денови)
Место Курск, Курска Област, Руска СФСР, Советски Сојуз
51°42′N 36°06′E / 51.7°N 36.1°E / 51.7; 36.1
Исход Советска победа
Територијални
промени
  • По битката Советите ја враќаат територијата по должината на фронтот широк 2,000 kм (1,200 ми) [1]
  • Советите ја враќаат иницијативата за напад во Јужна Украина
Завојувани страни
 Германија  СССР
Команданти и водачи
Сила
  • Операција „Цитадел“:
      • 780.900 војници[2]
      • 2.928 тенкови[2]
      • 9.966 артилериски орудија[3]
  • Фаза на Советски противнапад:
      • 940.900[2]
      • 3.253 тенкови[2]
      • 9.467 артилериски орудија[4]
  • 2.110 авиони[5]
  • Операција „Цитадел“:
      • 1.910.361 (вклучувајќи 1.426.352 војници вклучени во борбени активности)[6]
      • 5.128 тенкови[6]
      • 25.013 артилериски орудија[3]
  • Советска контраофанзива:
      • 2.500.000[6]
      • 7.360 тенкови[6]
      • 47,416 артилериски орудија[4]
  • 2.792[7][б 1] to 3,549[8][б 2] aircraft
Жртви и загуби
  • Операција „Цитадел“:[б 3][9]
      • 54.182 лица[10][б 4][11]
      • 252–323 уништени тенкови и јуришни оружја[12][13]
      • 1.612 оштетени тенкови и јуришни оружја[14][15]
      • 159 авиони[16][17]
      • ок. 500 топови [16]
  • Битка за Курск:[б 5]
      • Според германски нецелосни медицински податоци: 165.314 (54.182 за време на операцијата „Цитадел“ и 111.132 при советскиот противнапад)[18][б 6] – 203,000[19]
      • German strength data: ~380,000–430,000 combat casualties[20]
      • Soviet claim: 500,000+ combat casualties[21]
      • At least 2,952 tanks and assault guns destroyed or damaged[22] (of which, 760[б 7]–1,200[24] tanks and assault guns destroyed)
      • 681 aircraft (for 5–31 July)[25][б 8]
  • Операција „Цитадел“:[б 3]
      • 177.847 погинати[26][11]
      • 1.614[27]–1.956[28] уништени и оштетени тенкови и јуришни оружја
      • 459[29]~1.000 авиони[30]
  • Битка за Курск:[б 5]
      • 254.470–450.000 погинати, заробени или исчезнати[31]
        608.833–1.200.000 ранети или болни[32][б 9][31] (of which 74% wounded and 26% sick[33])
      • Вкупно: 863.303–1.700.000 (вклучително 710.000 жртви во борба)[34][35]
      • 6.064[36][б 10][13]–7.000[37] уништени и оштетени тенкови и јуришни оружја (од кои, 60–65% биле целосно уништени[38])
      • 1.626[29]-3,300 aircraft[28] (Според Луфтвафе биле срушени 4.209 советски авиони[39])
      • 5.244 артилериски орудија[29]

Битката за Курск се однесува за германските и дејствијата на советскиот сојуз на источниот фронт во текот на Втората светска војна во градот Курск(450 километри јужно од Москва), во јули и Август 1943 година. Оваа битка останува една од тие битки со најголема серија од оклопни судири, вклучувајќи ја и битката на Проколовка и една од најскапите битки во однос на воздушното војување.Таа битка била финалната стратегиска офанзива која германците имале можност да одржат во источниот фронт. Добиенaтa одлучувачкa победа на Советскиот Сојуз и ја даде на Црвената армија стратешкaтa иницијатива до крајот на војната. На источниот фронт, силите на Оската ги поминале пролетта и почетокот на летото 1943 правејќи подготовки за окупација на рускиот град Курск. Советскиот воен команден врв паралелно со подготовките на силите на Оската го подготвувал градот за нејзината офанзива која била започната на 4 јули 1943 година. Намерата на германските копнените сили, на Вермахтот, била преземање на централниот дел на источниот фронт, а потоа и од југ да се опфати и Москва и да се нанесе решавачки удар на Црвената армија. Германската офанзива почнала на 5 јули под името Цитадела (Zitadelle- тврдина). Во битката со германската страна активирани се 50 девизии (од кои 34 пешадиски, 14 оклопни возила и две моторизирани) – вкупна војска од околу 900.000, 000 војници, 2.700 тенкови и самоодни и офанзивни топови, 10.000 артилериски и минофрлачки цевки, со поддршка од околу 2.000 авиони, од кои ангажирани од страна на советската армија биле 12. Русите имале бројчена предност во сила и оружје – 20.000 пушки и минофрлачи, 920 ракетни лансери, 3600 тенкови , поддржани од 2400 авиони. Поради неочекуваното откажување на офанзивата од страна на Хитлер, Црвената Армија била со можност да започне масовна контраофанзива, која резултирала со протерување на силите на Оската од советските територии заклучно со јуни 1944, по што советските војски навлегле во Романија Битката за Курск, која започнала на 4 јули 1943, и покрај неочекуваното откажување на германската офанзива од страна на Хитлер, сепак продолжила и завршила на 23 август 1943, со одлучна победа на Советскиот Сојуз. До денешен ден, Битката за Курск важи за најголемата тенковска битка во историјата на војувањето. И покрај големите загуби, руските сили спроведоа успешен контра-напад и до 23 август германците беа поразени. Руската армија била намалена за 500.000 војници, од кои околу 60.000 загинати и околу 150.000 се повредени (во текот на првата фаза од битката, односно германската офанзива). Подоцна, за време на советската контраофанзива, бројот се зголеми на над половина милион мртви, ранети и заробени. Вистинските Советскиот загуби беа откриени само во 1991. и изнесуваат околу 800.000 загинати, повредени и исчезнати (за време на двете фази на битка).

  1. The breakdown as shown in Bergstrom (2007) is as follows: 1,030 aircraft of 2nd Air Army and 611 of 17th Air Army on the southern sector (Voronezh Front), and 1,151 on the northern sector (Central Front). Bergström 2007, стр. 21, 127–128.
  2. The breakdown as shown by Zetterling and Frankson is: 1,050 aircraft of 16th Air Army (Central Front), 881 of 2nd Air Army (Voronezh Front), 735 of 17th Air Army (only as a secondary support for Voronezh Front), 563 of the 5th Air Army (Steppe Front) and 320 of Long Range Bomber Command. Zetterling & Frankson 2000, стр. 20
  3. 1 2 Operation Citadel refers to the German offensive from 4 to 16 July, but Soviet losses are for the period of 5–23 July.
  4. The breakdown as shown in Frieser is as follows: 9,063 Killed in action, 43,159 Wounded in action and 1,960 Missing in action. Frieser et al 2007, стр. 154
  5. 1 2 The whole Battle of Kursk refers to the period of the German offensive (Operation Citadel) and the subsequent Soviet counteroffensives, from 4 July to 23 August.
  6. Frieser et al: 86,064, of whom 25,515 dead or missing; Belgorod-Kharkov Offensive Operation 25,068 men, of whom 8,933 dead or missing. Frieser et al 2007, стр. 197, 200
  7. Exact numbers are unknown; the entire German eastern front lost 1,331 tanks and assault guns for July and August, so the number of 760 is an estimate.[23]
  8. Figures for 5–31 July, as given by the Luftwaffe logistics staff (Generalquartiermeister der Luftwaffe).
  9. The breakdown as shown in Krivosheev is: Kursk-defence: 177,847; Orel-counter: 429,890; Belgorod-counter: 255,566. Krivosheev 1997, стр. 132–134
  10. Krivosheev's breakdown is: Kursk-defence; 1,614. Orel-counter; 2,586. Belgorod-counter; 1,864. Krivosheev 1997, стр. 262
  1. Taylor & Kulish 1974, стр. 171.
  2. 1 2 3 4 Glantz & House 2004, стр. 338.
  3. 1 2 Glantz & House 1995, стр. 165.
  4. 1 2 Frieser et al 2007, стр. 100.
  5. Bergström 2007, стр. 123–125: Figures are from German archives. Bundesarchiv-Militararchiv, Freiburg; Luftfahrtmuseum, Hannover-Laatzen; WASt Deutsche Dienststelle, Berlin.
  6. 1 2 3 4 Glantz & House 2004, стр. 337.
  7. Bergström 2007, стр. 127–128, figures are from Russian archives; Russian aviation trust; Russian Central Military Archive TsAMO, Podolsk; Russian State Military Archive RGVA, Moscow; Monino Air Force Museum, Moscow..
  8. Zetterling & Frankson 2000, стр. 20.
  9. U.S. Army Concepts Analysis Agency, Kursk Operation Simulation and Validation Exercise – Phase III (KOSAVE II), pp. 5–14 through 5–15.
  10. Frieser et al 2007, стр. 153, 200.
  11. 1 2 Beevor 2012, стр. 485.
  12. Glantz & House 2004, стр. 276.
  13. 1 2 Frieser et al 2007, стр. 200.
  14. Askey, Nigel (June 2013). Operation Barbarossa: the Complete Organisational and Statistical Analysis, and Military Simulation, Volume I. Lulu.com. ISBN 978-1-304-03818-0. Архивирано од изворникот 23 August 2023. Посетено на 6 August 2019.
  15. Searle 2017, стр. 80.
  16. 1 2 Frieser et al 2007, стр. 154.
  17. Clark 2012, стр. 408.
  18. Frieser et al 2007, стр. 197, 200.
  19. Zetterling & Frankson 2000, стр. 117, 116, and endnote 18: For all participating armies in the Kursk area, there were 203,000 casualties for July and August.
  20. Цена Курской битвы – часть II. Красная армия победила, потому что воевала лучше. Владимир Литвиненко. Опубликовано в выпуске № 33 (746) за 28 августа 2018 года. Quote: "According to Stephen Newton, as of 5th July, the average number of infantry divisions in the 4th Tank Army and OG "Kempf" was 17,369, while the tank and motorized divisions were 18,410. On 30th August 1943, the average number of infantry divisions in the 4th Tank Army and OG "Kempf" was 8,269 men, and the tank and motorized divisions – 10,745 men. Then the average loss of personnel in the Battle of Kursk (excluding replenishment) is the same for infantry divisions were 9,100 men (52%), for tank and motorized divisions were 7,665 men (41%). At the same time, the losses of Army Group Center in the Battle of Kursk can be estimated by extrapolating the above estimate of the losses of the 4th Panzer Army and OG Kempf to the losses of Army Group Center. It should be considered that the losses of the Wehrmacht in the Battle of Kursk were 380,000 to 430,000 men"
  21. Glantz & House 2004, стр. 279.
  22. Glantz & Orenstein 1999, стр. 230.
  23. Frieser et al 2007, стр. 201.
  24. Töppel 2017, стр. 203.
  25. Bergström 2008, стр. 120.
  26. Krivosheev 2001, стр. Kursk.
  27. Krivosheev 2001, стр. Weapons and military equipment. Production and loss.
  28. 1 2 Frieser et al 2007, стр. 150.
  29. 1 2 3 Krivosheev 2001.
  30. Koltunov & Solovyev 1970, стр. 366.
  31. 1 2 Glantz & House 2004, стр. 427–428.
  32. Krivosheev 1997, стр. 132–134.
  33. N. Ivanov, A. Georgievsky and O. Lobastov. "Soviet health care and military medicine in the Great Patriotic War of 1941–1945". p. 205
  34. Töppel 2017, стр. 203, 229.
  35. Frieser 2017, стр. 199.
  36. Krivosheev 1997, стр. 262.
  37. Töppel 2017, стр. 203–204.
  38. Hill, Alexander (2016). The Red Army and the Second World War. Cambridge University Press. ISBN 978-1-107-02079-5. Архивирано од изворникот 23 August 2023. Посетено на 20 May 2022.
  39. Frieser 2017, стр. 201–202.