Битка за Берлин

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето

Битката за Берлин била една од последните големи борби на територија на Европа. Битката се одвивала од последните денови на април до почетој на мај 1945 година. Во битката учествувале околу 3.000.000 луѓе на двете страни. Силовитоста на Советската армија резултирала со капитулација на Германија, како и со саммоубиство на Адолф Хитлер и неговите блиски соработници.

Причини[уреди | уреди извор]

На почетој на 1945 година состојбата на Источниот фронт од август 1944 година, била релативно мирна и стабилизирана. Германците ја имале загубено Будимпешта и најголемиот дел од Унгарија, Романија и Бугарија биле присилени да се предадат и да објават војна на Германија, а Полска била потполно отворена за операвиите на советската Црвена армија.

По својата неактивност Варшавското востание, советската војска ја зазела Варшава во јануари 1945 година. Во тек на три дена, на широкиот совјетски фронт, Црвената армија започнала офанзива преку реката Нарев и од правец на Варшава. По четири дена советската армија го пробила германскиот фронт и започнала да го преминува по 40 километри на ден,ослободувајќи ги на тој начин Балтичките држави, Гдањск, Источна Пруска, Познањ,со што се поставила на позициите источно од Берлин, по линијата на реката Oдра.

Германија организира контра напад си Армиската група Висла, под команда на Хајнрих Химлер, кој пропаднал на 24 февруари , а Русите навлегле во Померанија и го исчистиле десниот брег на реката Одра. Германскиот обид да се ослободи опколена Будимпешта и заповед на Хитлер повторно да се воспостави фронт во целата должина на реката Дунав бил потполно неуспешен. Обид за контраофанзива траел до 16 март, по што Црвената армија извршила аконтранапад, а советите на 30 март влегле во Aвстрија, исвијувајќи ја Виена на 13 април 1945 година.

Овие воени операции имале оромен негативен учинок за Вермахт кој останал со дванаесетина од потребното гориво, со што било драстично намалено производството на авиони, тенкови и друго оружје. Германските трупи поттикнати од националната гордост, страв од последиците за предизвиканите злосторства, од сојузничкото инсистирање на безусловна капитулација и желбата да се добие на времето за повлекување на запад, германските војници биле мотивирани на пружање силен отпор.

На ова придонела и одлуката на Адолф Хитлер, кој одлучил да остане во Берлин. Западните сојузници имале делумни планови да извршат падобрански десант и да го заземат Белин, но поради нејасни услови и можни големи губитоци Двајт Ајзенхауер сметал дека нема логика да се учествува во заземање на градот кој ќе биде подсоветската сфера на влијание по завршување на војната.

Источногерманската офанзива[уреди | уреди извор]

Офанзива на совјетската Црвена армија во делот на Германија кој подоцна ќе биде дел од Советската сфера на влијание о со подела на Германија ќе ја создаде Источна Германија Демократска Република Германија, всушност имаше две цели: поради стравот дека западните сили нема да се држат до договорот за поделбата на заземените територии и главната цел било заземање на Берлин како стратешка позиција, вклучувајќи го и заземање на Хитлеровиот бункер. По заземање на Кенигзберг на 9 април, 1945 година на марпалот Константин Рокосовски кој командувал со Вториот Белоруски фронт да напредува на запад кон реката Одра. Во тек на првите две недели на април Русите извршоле прерасподелба на фронтот: Маршалот Георгиј Жуков го концентрирал својот 1 Белоруски фронт до Одра, од Франкфурт на Одри на југ, до Балтик, пред Зеловски висови и се префрлил северно од Зеловски висов. Во тоа распоредување Германската втора армија, која била окружена во близина на Гдањск, успела да се префрли преку Одра. На југот, маршалот Иван Коњев го префрлил тежиштето на Првиот Украински фронт од Горња Шлезија на северозапад на реката ЛНиса. Трите советска фронта имале армоја од над 2,5 милиона љуѓе: 6.250 тенкови; 7.500 авиони; 41.600 артилеријски оружја; 3.255 каћуши, (које добиле надимак 'Пргулите на Сталин'); и 95.383 возила. Одбрамбените дејствија на германската војска му биле предадени на генералор Готхард Хајнрици кој на 20 мартго заменил Химлер и кого го сметале за врвен дефанзивен татктичар. Тој проценил дека главниот удар на советската војска ќе биде на преку реката Одра, па таму, за да одбегне големи губитоц поставил лесна одбрана. Неговите инжинерски единици ги поставил на Зеловските висови кои ја надвисувале реката на местото каде што била премостена со автопат. По топење на снегот равницата била претворена во мочуриште со помош на германската војска, а зад неа биле формирани три прстени на одбрана и досегале до периферија на Берлин. Овие одбрамбени прстени биле сочинети од противтенковски ровови, противтенковски гнезда и широка мреже ровови и бункери.

Битка на Одра и Ниса[уреди | уреди извор]

Битката започнала во рани утрински часови на 16 април со страотно бомбардирање од илјадници артилериски оружја, а пред зора напад извршил и Првиот Белоруски фронт со големи сили, но бил пречекан од концентрираната главница на германските единици. Германските сили го избегнале униптувањето на своите трупи. Но со светлина на 143 рефлектори ја заслепувале одбраната, но поради дифузија на светлината во раните утрински часови силуетите биле видливи и анападот бил забавен и со мочварното земјиште поради што Црвената армија имала огромни загуби. Жујов во напад уфрлил резервна војска, до раната вечер советска војска напредувала речиси 6. километри, но германската одбрана не била пробиена. На југ нападот одел според планот.