Јакутија

Респу́блика Саха́ (Яку́тия)
Република Јакутија (Саха)


Знаме	Грб

3.078.100 km²

949.935 (2006.)

Густина на население:

0,3 жит./km²

Република Јакутија (Саха) (рус. -Респу́блика Саха́ (Яку́тия); јакутски: -Саха Республиката), е федерален субјект на Русија (република).

Содржина

1 Географија
2 Демографија
3 Галерија
4 Надворешни врски

Географија [уреди]

Граници:
- внатрешни: Чукотски автономен округ (И), Магаданска област (И/ЈИ), Хабаровски крај (ЈИ), Амурска област (Ј), Забајкалски крај (Ј), Иркутска област (Ј/ЈЗ), Краснојарски крај (З).
- вода: Северен Леден Океан (вклучувајќи ги Лаптевско Море и Источносибирско Море) (север).
Највисока точка: Победа (3,003 m), Мус-Каја (2959 m или 3,011 m)
Maксимално С->Ј ратојание: 2500 km
Maксимално И->З растојание: 2000 km

45% од Јакутија е прекриена со Тајга, а северните делови се со Тундра.

Временска зона [уреди]

Јакутија има 3 различни зони:

Јакутска временска зона (YAKT/YAKST). UTC разлика од +0900 (YAKT)/+1000 (YAKST). Западно од реката Лена.
Владивосточка временска зона (VLAT/VLAST). UTC разлика од +1000 (VLAT)/+1100 (VLAST). Помеѓу 127°E и 140°E.
Mагаданска временска зона (MAGT/MAGST). UTC разлика е +1100 (MAGT)/+1200 (MAGST). Источно од 140°E.

Реки [уреди]

Најголема река и воедно пловна е реката Лена (4,310 km), други поголеми се:

Вилјуј (2,650 km) притока на Лена
Оленјок (2,292 km)
Алдан (2,273 km) притока на Лена
Колјма (2,129 km)
Индигирка (1,726 km)
Алазеја (1,590 km)
Амга (1,462 km) притока на Алдан
Олјокма (1,320 km) притока на Лена
Марха (1,181 km) притока на Вилјуј
Тјунг (1,092 km) притока на Вилјуј
Маја (1,053 km) притока на Алдан
Анабар (939 km)
Јана (872 km)
Моркока (812 km) притока на марха
Учур (812 km) притока на Алдан
Линде (804 km) притока на Лена
Њуја (798 km) Lena притока на Лена
Селењах (796 km) притока на Индигирка

Езера [уреди]

Има некаде повеќе од 700 езера во Јакутија, од кои најголеми се:

Планини [уреди]

Најголема планина во Јакутија е Веркојански гребен, кој е паралелен со реката Лена. На југот се наоѓа и гребенот Становој.

Природни богатства [уреди]

јакутија е богата со нафта, гас, јаглен, дијаманти, злато, сребро, калај, волфрам и мн др.. 99% oд вкупните руски рудници на дијаманти се наоѓаат во Јакутија, односноa 25% од вкупнoто светско произвоство.

Клима [уреди]

Јакутија е позната по својата екстремна клима. Најладната температура во Северната Хемисфера е измерена во Ладниот Пол во Верхојанск, −67.8 °C во 1892, и Ојмјакон, каде температурата била пониска од −67.7 °C во 1933.

Просечна јануарска температура: −28 °C (брег) дo −47 °C (Ладен Пол).
Просечна јулска температура: +2 °C (брег) дo +19 °C (централни делови).
Врнежи: 200 mm (централни делови) дo 700 mm (Источните планини во Јакутија).

Демографија [уреди]

Официјален јазик во јакутија покрај рускиот е и јакутскиот, кој го зборуваат околу 25% oд популацијата.

Популација: 949,280 (2002)
- Урбана: 609,999 (64.3%)
- Рурална: 339,281 (35.7%)
- Maжи: 464,217 (48.9%)
- Жени: 485,063 (51.1%)
Жени на 1000 мажи: 1,045
Просечна старост: 30.0 г
- Урбано: 31.0 г
- Рурално: 27.4 г
- Maжи: 30.0 г
- Жени: 26.6 г
Домаќинства: 305,017 (со 937,954 ж)
- Урбани: 212,593 (со 600,696 ж)
- Рурални: 92,424 (со 337,258 ж)
Наталитет: (2005)
- Раѓања: 13,591 (14.3)
- Умирања: 9,696 (10.2)

Eтнички групи: Според пописот во 1936 година и последниот во 2002 етничката структура во Јакутија изгледа вака:

	попис 1939	попис 1959	попис 1970	попис 1979	попис 1989	попис 2002
Јакути	233,273 (56.5%)	226,053 (46.4%)	285,749 (43.0%)	313,917 (36.9%)	365,236 (33.4%)	432,290 (45.5%)
Долгани	233,273 (56.5%)	226,053 (46.4%)	10 (0.0%)	64 (0.0%)	408 (0.0%)	1,272 (0.1%)
Евенки	10,432 (2.5%)	9,505 (2.0%)	9,097 (1.4%)	11,584 (1.4%)	14,428 (1.3%)	18,232 (1.9%)
Евени	3,133 (0.8%)	3,537 (0.7%)	6,471 (1.0%)	5,763 (0.7%)	8,668 (0.8%)	11,657 (1.2%)
Јукагири	267 (0.1%)	285 (0.1%)	400 (0.1%)	526 (0.1%)	697 (0.1%)	1,097 (0.1%)
Чукчи	400 (0.1%)	325 (0.1%)	387 (0.1%)	377 (0.0%)	473 (0.0%)	602 (0.1%)
Руси	146,741 (35.5%)	215,328 (44.2%)	314,308 (47.3%)	429,588 (50.4%)	550,263 (50.3%)	390,671 (41.2%)
Украинци	4,229 (1.0%)	12,182 (2.5%)	20,253 (3.0%)	46,326 (5.4%)	77,114 (7.0%)	34,633 (3.6%)
Други	14,723 (3.6%)	20,128 (4.1%)	27,448 (4.1%)	43,695 (5.1%)	76,778 (7.0%)	58,826 (6.2%)