Тугра

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Туграта на султанот Махмуд II од Отоманското Царство. На арапски пишува: „ Махмуд Кан, син на Абдулхамид, засекогаш победник “. Напишано од: محمود خان بن عبد الحميد مظفر دائماً Mahmūd Ḫān bin Abdulhamīd muẓaffar dāʾimā

Турга (османски турски: طغرا) — краснописен монограм, печат или потпис на султан кој бил ставен на сите официјални документи и преписки. Исто така, тој бил врежан на неговиот печат и бил врежан на монетите ковани за време на неговото владеење. Биле создадени многу елаборирани украсени верзии за важни документи кои исто така биле уметнички дела во традицијата на османлиското осветлување, како што е примерот на Сулејман Величествениот во галеријата подолу.

Туграта била дизајнирана на почетокот на владеењето на султанот и била нацртана од дворскиот калиграф или нисанџи на пишани документи. Првата тугра му припаѓала на Орхан I (1284–1359), вториот владетел на Отоманското Царство и таа еволуирала сè додека не достигнала класична форма во туграта на султанот Сулејман Величествениот (1494–1566).[1]

Туграта служела за цел слична на картушот во Стариот Египет или кралскиот кипер на британските монарси. Секој османлиски султан имал своја поединечна тугра.

Визуелни елементи на тугра[уреди | уреди извор]

Туграта има карактеристична форма, две јамки на левата страна, три вертикални линии во средината, наредени натписи на дното и две продолженија надесно. Секој од овие елементи има специфично значење, и заедно ја сочинуваат формата што е лесно препознатлива како тугра.

Визуелни елементи на тугра

Името на султанот е напишано во долниот дел, наречен сере . Во зависност од периодот, ова име може да биде едноставно како Орхан, син на Осман во првата тугра во 1326 година. Во подоцнежните периоди, почесните и молитвите исто така се додавале на името на носителот на тугра и неговиот татко. Јамките лево од туграта се нарекуваат бејзе, од арапски што значи јајце . Некои толкувања на дизајнот на туграта тврдат дека бејезе би требало да ги симболизираат двете мориња што ги држеле султаните: надворешната поголема јамка што го означува Медитеранот и внатрешната, помала јамка што го означува Црното Море.

Вертикалните линии на врвот на туграта се нарекуваат туг, или држач за знаме. Формата слична на латинското S ја означуваат независноста. Линиите во форма на S се нарекуваат зулфе и тие, заедно со врвовите на тургата кои исто така гледаат надесно, означуваат дека ветровите дуваат од исток кон запад, традиционално движење на Османлиите.

Линиите десно од туграта се нарекуваат ханчер и означуваат меч, симбол на моќта.

Тугра на османлиските султани[уреди | уреди извор]

Други тугги[уреди | уреди извор]

Иако туграта во голема мерка се поистоветува со османлиските султани, тие понекогаш се користеле и во други држави, кај династијата Каџар, Сафавидите и Казанското ханство. Подоцна, тугите биле користени меѓу Татарите во Царска Русија.

Тугра на Насер ел-Дин Шах Каџар
Официјалната Тугра на Могулското царство.

Познато е дека Могулското царство користело калиграфски симболи, заедно со Османлиите, „Туграта“ имала кружна форма со три точки на врвот, покрај калиграфскиот потпис на царот.[2] 

Исто така, белешките од авганистанската валута од 1919 до 1936 година имале и тугра. Пакистан имал банкнота со тугра од 1947 до 1974 година; и двете се присутни во Музејот на Државната банка во Карачи.

Фирман издаден од императорот Мугал Шах Алам Втори ; што ја содржи официјалната „тугра“ на Мугал со црно мастило заедно со калиграфскиот потпис на Шах Алам Втори во црвено .

Пост-царски интерпретации[уреди | уреди извор]

Постојат современи уметници на калиграфија кои денес ја користат карактеристичната форма на тугра. Примери се тугите на рускиот претседател Владимир Путин [3] и Акихито,[4] Царот на Јапонија, создадени од уметникот Владимир Попов.[5]

Поврзано[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. „Tughra of Suleiman the Magnificent“. The British Museum. 2010-05-14. 1949,0409,0.86. Архивирано од изворникот на 2010-09-18. Посетено на 2010-06-05.
  2. ul-huda, Kashif (13 June 2011). „Quiz: A Mughal firman - Indian Muslims“. indianmuslims.in. Архивирано од изворникот на 2016-05-02.
  3. „Tughra of Vladimir Putin by V. Popov“. 2001. Посетено на 2014-04-18.
  4. „Tughra of Japanese Emperor Akihito by V. Popov“. 2002. Посетено на 2014-04-18.
  5. „Tugra Vladimir Putin - the steering wheel, and Barack Obama - "dance" of the Stars“. 2014-03-20. Посетено на 2014-04-18.

Надворешни врски[уреди | уреди извор]