Дрога

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Кофеинот е најраспространетата психоактивна супстанција во светот.[1]
Цигарите се е една од најпродаваните дроги.[2]
Алкохолот е општоприфатена дрога во многу земји.
Конопот е често користена рекреативна дрога[3].

Дрога — природна или синтетичка хемиска супстанција која влијае на физиолошките и психичките (интелектуални, емоционални, мотивациони) функции. Повеќекратна употреба води кон навикнување или (психичка и/или физичка) зависност. Земањето на некои дроги (хероин, крек, кокаин) брзо предизвикува зависност, а наглото прекинување на нивната употреба предизвикува појава на апстиненцијален синдром.

Според Светската здравствена организција, дрога е „секоја супстанција, која е во состојба да, кога ќе се најде во жив организам, модификува една или повеќе негови функции и да по повторната употреба предизвика психичка или физичка зависност“. Дрогите главно делуваат на вегетативниот нервен систем. Зависноста од дрога се нарекува наркоманија.


Многу денешни дроги низ историјата се користеле како лекови (хероин, марихуана, хашиш, кокаин). Сумерите, Кинезите, Ацтеките и други народи користеле опиум, кокаин и халуциногени габи за отстранување на болки, зголемување на физичката издржливост на воините, како и во религиозни и други слични цели.

Во 2016 година бил спроведен обемен истражувачки проект (European School Survey Project on Alcohol and Other Drugs) во кој биле опфатени 96.043 ученици во 35 земји во Европа. Според спроведените анкети, во Чешка, 37% од учениците изјавиле дека барем еднаш користеле некоја дрога, а тој процент се движел од 30% до 32% во Бугарија, [[Франција, Лихтенштајн и Монако. Од друга страна, процентот на учениците кои пробале дрога бил помалку од 10% во следниве земји: Албанија, Кипар, Фарски Острови, Финска, Македонија, Исланд, Молдавија, Црна Гора, Норвешка, Шведска и Украина. Просечно, во сите земји вклучени во истражувањето, 21% до момчињата и 15% од девојките пробале дрога барем еднаш во животот. Во сите земји, најзастапена дрога била марихуаната која, во просек, ја користеле 16% од испитаниците, а 1% до 2% барем еднаш користеле и некоја друга дрога, како: екстази, амфетамини, кокаин и ЛСД. Во Македонија, 5% од учениците изјавиле дека барем еднаш пробале марихуана, а 4% одговориле дека користеле и некои други дроги.[4]


Поделба на дрогите[уреди | уреди извор]

Светска здравствена организација ја дава следната подела на психоактивните дроги:

Според начинот на кој дрогите се третираат во законските одредби, можат да се поделат на легални и илегални. Во легални дроги спаѓаат алкохолот и никотинот, како и многу лекови (пр. лекови за смирување, против болка, за спиење).

Според психоактивните ефекти дрогите можат да се поделат во три групи: психодепресори, психостимулатори и халуциногени.

Според зависноста дрогите се делат на тешки (опиум, морфиум, кодеин, хероин, кокаин, амфетамин...) и лесни (марихуана, хашиш, псилоцибин, мескалин).


Сооднос на делотворната и смртоносната доза и зависноста на психоактивните супстанции.

Дрогата како тема во уметноста и во популарната култура[уреди | уреди извор]

Дрогата се јавува како тема во бројни дела од уметноста и популарната култура, како:

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. Deutscher Kaffeeverband (4 мај 2001). „Kaffee-Text 1/99“ (на германски) (PDF). http://www.kaffeeverband.de/pdf/kt1-99.pdf. конс. 14 декември 2007 г. 
  2. Според статистиките на "Food and Agriculture Organization", производството на кафе во 2006 година било 7,8 милиони тони, а на тутун 6,7 милиони тони.
  3. Lingeman, Drugs from A-Z A Dictionary, Penguin ISBN 0-7139-0136-5
  4. Игор Шегавиќ, „Синтетичките дроги и кокаинот најдостапни на бугарските средношколци“, Дневник, година XX, број 6172, четврток, 22 септември 2016, стр. 10-11.
  5. Arapska poezija. Beograd: Rad, 1977, стр. 112-114.
  6. The Velvet Underground-Heroin - YouTube (пристапено на 17.4.2016)