Прицкерова награда

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Прицкерова награда за архитектура
Medal of Pritzker Architecture Prize (front).gif
Лице на медалот
Се доделува за кариера што бележи достигнувања во архитектурата
Покровител фондација „Хајат
Прво доделување 1979
Портал pritzkerprize.com

Прицкерова награда за архитектура (англиски: Pritzker Architecture Prize) — награда која се доделува секоја година од Фондацијата Хајат во признание за a „жив архитект чии изградени дела покажуваат спој од талент, визија и посветеност, чии дела даваат постојан и значаен придонес кон човештвото и изградената околина со својата архитектурата како уметност.“[1]

Наградата ја вовел претприемачот Џеј Прицкер во 1979, а денес за неа е одговорно семејството Прицкер.[2][3] Ова е водечката награда за архитектура во светот. Таа се доделува „без оглед на националност, расна припадност, вероисповед или идеологија.“

Дел од критериумот за доделување на наградата е иновативниот квалитет на архитектот, како и како и префинетоста на архитектонската мисла со која се остварени делата. Своја улога играат и придонесите кон интеграцијата на добрата употреба на градежна технологија.

Добитникот на наградата прима 100.000 американски долари, но уште поважна е светската слава и понатамошниот интерес од важни клиенти. Прицкеровата награда се смета и за нешто како „Нобелова награда за архитектура.“

Во Скопје, Република Македонија постојат низа архитектонски дела од Прицкеровиот лауреат Кензо Танге.

Лауреати[уреди]

Првиот лауреат Филип Џонсон зад макета
Првиот лауреат Филип Џонсон
Добитниот за 1983 г. И. М. Пеј
Лауреатот од 1984 Ричард Мајер
Оскар Нимаер - добитник во 1988 г.
Добирникот за 1999 г. Норман Фоестер говори на пулт
Добиникот за 1999 г. Норман Фостер
Рем Колхас, добитник во 2000 г.
Казујо СеџимаSANAA, добитничка за 2010 г.
Ванг Шу - добитник во 2012 г.
Година Лауреат Националност Пример (год.) Наводи
1979 Џонсон, ФилипФилип Џонсон  САД Glass house philip johson architecture new canaan ct.jpg Стаклена куќа (1949) [4]
1980 Бараган, ЛуисЛуис Бараган  Мексико Сателитски кули (1957) [3]
1981 Стерлинг, Сер ЏејмсСер Џејмс Стерлинг  Велика Британија History Faculty University of Cambridge.jpg Историска библиотека Сили (1968) [5]
1982 Рош, КевинКевин Рош  САД Knights of Columbus headquarters.jpg Зграда на Колумбовите Витези (1969) [2][А]
1983 Пеј, И. М.И. М. Пеј  САД National gallery of art usa2.jpg Национална уметничка галерија, Источна зграда (1978) [6][7][Б]
1984 Мајер, РичардРичард Мајер  САД 10 The High.jpg Музеј на уметност Хај (1983) [2]
1985 Холајн, ХансХанс Холајн  Австралија Mönchengladbach museum mit skulpturengarten.jpg Музеј Абтајберг (1982) [2]
1986 Бем, ГотфридГотфрид Бем  Западна Германија Koeln christi auferstehung boehm.jpg Библиотека на младинскиот центар Иглезија (1968) [2]
1987 Танге, КензоКензо Танге  Јапонија 100п катедрала Пресвета Богородица (1964) [8]
1988 Баншафт, ГордонГордон Баншафт  САД Yale-beinecke-library.jpg Библиотека на ретки книги и ракописи Бејнеке (1963) [2]
1988 Нимаер, ОскарОскар Нимаер  Бразил Cathedral Brasilia Niemeyer.JPG Катедрала на Бразилија (1958) [2]
1989 Гери, ФренкФренк Гери  Канада
 САД
Image-Disney Concert Hall by Carol Highsmith edit.jpg Концертна сала „Волт Дизни“ (1999–2003) [7][В]
1990 Роси, АлдоАлдо Роси  Италија Bonnefantenmuseum.jpg Музеј Бонефантен (1990) [9]
1991 Вентури, РобертРоберт Вентури  САД National Gallery London Sainsbury Wing 2006-04-17.jpg Национална галерија (Лондон), Сејнзбериево крило (1991) [10]
1992 Сиза, АлвароАлваро Сиза  Португалија Pavilhao Portugal 2.JPG Португалски павилјон на Експо'98 (1998) [11]
1993 Маки, ФумихикоФумихико Маки  Јапонија Tokyo Metropolitan Gymnasium 2008.jpg Токиска гимнастичка сала (1991) [8]
1994 де Порцампарк, КристијанКристијан де Порцампарк  Франција Französische botschaft in berlin.JPG Француска амбасада, Берлин (2003) [12]
1995 Андо, ТадаоТадао Андо  Јапонија Nagaragawa Convention Center 1.JPG Собирен центар Нагарагава (1995) [13]
1996 Монео, РафаелРафаел Монео  Шпанија San Sebastian Palacio Kursaal.JPG Палата Курзал (1999) [7]
1997 Фен, СвереСвере Фен  Норвешка Isbremuseet.jpg Норвешки глечерски музеј (1991) [14]
1998 Пијано, РенцоРенцо Пијано  Италија Kansai International Airport Boarding Lobby.jpg Меѓународен аеродром Кансај (1994) [15]
1999 Фостер, НорманНорман Фостер  Велика Британија Mill.bridge.from.tate.modern.arp.jpg Милениумски мост (Лондон) (2000) [7]
2000 Колхас, РемРем Колхас  Холандија Be Dutch Embassy 01.JPG Амбасада на Холандија во Берлин (2003) [16]
2001 Херцог и де Мерон  Швајцарија Tate modern london 2001 02.jpg Тејт Модерн (2000) [17]
2002 Маркат, ГленГлен Маркат  Австралија Береареа Вотерс Ин (1983) [18]
2003 Уцон, ЈернЈерн Уцон  Данска Sydney opera house side view.jpg Сиднејска опера (1973) [19]
2004 Хадид, ЗахаЗаха Хадид  Велика Британија
 Ирак
Pabellón-Puente Zaragoza.jpg Павилјон Мост (2008) [7][Г]
2005 Мејн, ТомТом Мејн  САД San Francisco Federal Building.jpg Санфранцисканска федерална зграда (2007) [20]
2006 да Роша, Пауло МендесПауло Мендес да Роша  Бразил Стадион Сера Доурада (1975) [21]
2007 Роџерс, РичардРичард Роџерс  Велика Британија Lloyds Building stair case.jpg Лојдова зграда (1986) [22]
2008 Нувел, ЖанЖан Нувел  Франција Torre Agbar and Glories.jpg Торе Агбар (2005) [7]
2009 Цумтор, ПетерПетер Цумтор  Швајцарија Therme Vals wall structure, Vals, Graubünden, Switzerland - 20060811.jpg Валски бањи (1996) [7]
2010 Сеџима, КазујоКазујо Сеџима и
Рјуе Нишизава (SANAA)
 Јапонија 100п Музеј на уметноста на XXI век, Каназава (2003) [7]
2011 Мoура, Едуардо Сoуто деЕдуардо Сoуто де Мoура  Португалија Estadio Braga.JPG Градски стадион, Брага (2004) [23]
2012 Ванг Шу  Кина South Gate of Ningbo Museum.jpg Музеј на Нингбо, Нингбо (2008) Пекинг [24]
2013 Тојо Ито  Јапонија Sendai Mediatheque 2009.jpg „Сендајска Медијатека“, Сендај (2001) [25] [26]
2014 Шигеру Бан  Јапонија Centre Pompidou-Metz - Pose de la première pierre -2.jpg Takatori Catholic Church.JPG Католичка црква во Такатори, Кобе (2005) Државен музеј, Амстердам [27]

Фусноти[уреди]

А. а  Рош е роден во Ирска.[28]
Б. б  Пеј е роден во Кина.[29]
В. в  Гери е роден во Канада.[30]
Г. г  Хадид е родена во Ирак.[31]

Видете исто така[уреди]

Наводи[уреди]

Општи
Поединечни
  1. Целта на Прицкеровата награда. Официјална страница. пров. 16 април 2008 (англиски)
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 Goldberger, Paul (28 мај 1988). „Architecture View; What Pritzker Winners Tell Us About the Prize“. „The New York Times“. http://www.nytimes.com/1988/05/29/arts/architecture-view-what-pritzker-winners-tell-us-about-the-prize.html. конс. 26 јуни 2009. 
  3. 3,0 3,1 Endicott, Katherine (14 октомври 2006). „The Mexican garden revisited“. „San Francisco Chronicle“. http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/c/a/2006/10/14/HOG51LMROS1.DTL. конс. 26 јуни 2009. 
  4. People – In the News“, „Milwaukee Sentinel“, 23 мај 1979, стр. 2 (конс. 26 јуни 2009).
  5. Reynolds, Nigel (23 март 2004). „Top prize for architect who is ignored by fellow British“. „Daily Telegraph“. http://www.telegraph.co.uk/culture/art/3614334/Top-prize-for-architect-who-is-ignored-by-fellow-British.html. конс. 26 јуни 2009. 
  6. „Прицкеровата награда за архитектура“. www.pritzkerprize.com. http://www.pritzkerprize.com/laureates/1983/announcement.html. конс. 31 декември 2009. 
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 7,5 7,6 7,7 Pilkington, Ed (14 април 2009). „Swiss architect untouched by fad or fashion wins prized Pritzker award“. „The Guardian“. http://www.guardian.co.uk/artanddesign/2009/apr/14/zumthor-pritzker-award. конс. 26 јуни 2009. 
  8. 8,0 8,1 Muschamp, Herbert (26 април 1993). „Pritzker Prize for Japanese Architect“. „The New York Times“. http://www.nytimes.com/1993/04/26/arts/pritzker-prize-for-japanese-architect.html. конс. 26 јуни 2009. 
  9. Iovine, Julie (5 септември 1997). „Aldo Rossi, Architect of Monumental Simplicity, Dies at 66“. „The New York Times“. http://www.nytimes.com/1997/09/05/arts/aldo-rossi-architect-of-monumental-simplicity-dies-at-66.html. конс. 26 јуни 2009. 
  10. Blau, Eleanor (8 април 1991). „Robert Venturi Is to Receive Pritzker Architecture Prize“. „The New York Times“. http://www.nytimes.com/1991/04/08/arts/robert-venturi-is-to-receive-pritzker-architecture-prize.html. конс. 26 јуни 2009. 
  11. Ribeiro, Ana Maria (24 февруари 2009). „Siza Vieira fala para casa cheia“ (на Portuguese). „Correio da Manhã“. http://www.correiomanha.pt/noticia.asп?channelid=00000013-0000-0000-0000-000000000013&contentid=51D599B2-6FC0-4A0A-B423-627068468C6E. конс. 26 јуни 2009. 
  12. Muschamp, Herbert (2 мај 1994). „Architect of Austere Works Receives the Pritzker Prize“. „The New York Times“. http://www.nytimes.com/1994/05/02/arts/pritzker-prize-goes-to-french-architect-for-the-first-time.html. конс. 26 јуни 2009. 
  13. Viladas, Pilar (19 август 2001). „Fashion's New Religion“. „The New York Times“. http://www.nytimes.com/2001/08/19/magazine/fashion-s-new-religion.html. конс. 27 јуни 2009. 
  14. Samaniego, Fernando (1 јуни 1997). „El noruego Sverre Fehn recibe el Pritzker de Arquitectura en el museo Guggenheim Bilbao“ (на Spanish). „El País“. http://www.elpais.com/articulo/cultura/VIZCAYA/BILBAO_/MUNICIPIO/MUSEO_GUGGENHEIM/noruego/Sverre/Fehn/recibe/Pritzker/Arquitectura/museo/Guggenheim/Bilbao/elpepicul/19970601elpepicul_1/Tes/. конс. 26 јуни 2009. 
  15. Muschamp, Herbert (20 април 1998). „Renzo Piano Wins Architecture's Top Prize“. „The New York Times“. http://www.nytimes.com/1998/04/20/arts/renzo-piano-wins-architecture-s-top-prize.html. конс. 26 јуни 2009. 
  16. „Koolhaas receives 'Nobel of architecture' in Jerusalem“. CNN. 29 мај 2000. http://edition.cnn.com/2000/STYLE/design/05/29/pritzker/. конс. 26 јуни 2009. 
  17. „Herzog & de Meuron Propose Castle in The Sky for Hamburg“. „Das Spiegel“. 14 јуни 2005. http://www.spiegel.de/international/0,1518,360341,00.html. конс. 26 јуни 2009. 
  18. „Top honour for Australian architect“. BBC News. 16 април 2002. http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/1932366.stm. конс. 26 јуни 2009. 
  19. „Prize for Opera House designer“. BBC News. 7 април 2003. http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2924705.stm. конс. 26 јуни 2009. 
  20. „Paris skyscraper to rival tower“. BBC News. 28 ноември 2006. http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/6191132.stm. конс. 26 јуни 2009. 
  21. Forgey, Benjamin (9 април 2006). „Brazilian wins Pritzker Prize“. „Washington Post“. http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/04/09/AR2006040900934.html. конс. 26 јуни 2009. 
  22. Glancey, Jonathan (29 март 2007). „Rogers takes the 'Nobel for architecture'“. „The Guardian“. http://www.guardian.co.uk/society/2007/mar/29/communities.artnews. конс. 26 јуни 2009. 
  23. Тејлор, Кејт (28 март 2011). „Соуто де Моура добитник на Прицкеровата награда за архитектура 2011“. „New York Times. http://artsbeat.blogs.nytimes.com/2011/03/28/souto-de-moura-wins-2011-pritzker-architecture-prize/. конс. 28 март 2011.  (англиски)
  24. Базулито, Дејвид (февруари 2012). „Прицкерова награда 2012: Ванг Шу“. „Arch Daily“. http://www.archdaily.com/211941/2012-pritzker-prize-wang-shu/. конс. 27 февруари 2012.  (англиски)
  25. Претседателска библиотека и музеј „Џон Ф. Кенеди“, Бостон
  26. Хоторн, Кристофер (17 март 2013). „Јапонскиот архитект Тојо Ито (71) добитник на Прицкеровата награда“. „Los Angeles Times“. http://www.latimes.com/entertainment/arts/culture/la-et-japanese-architect-toyo-ito-71-wins-pritzker-prize-20130312,0,2719958.story. конс. 17 март 2013.  (англиски)
  27. Hawthorne, Christopher (24 март 2014). „Architect Shigeru Ban, known for disaster relief, wins Pritzker Prize“. „Los Angeles Times“. http://www.latimes.com/entertainment/arts/culture/la-et-cm-architect-shigeru-ban-pritzker-prize-20140321,0,3207108.story. конс. 24 март 2014. 
  28. „Архитектонска награда за Кевин Рош“. „New York Times“. 14 декември 1992. http://www.nytimes.com/1992/12/14/arts/architecture-award-to-kevin-roche.html. конс. 26 јули 2009. 
  29. Барбоза, Дејвид (9 октомври 2006). „И. М. Пеј во Кина, Навраќање на корените“. „New York Times“. http://www.nytimes.com/2006/10/09/arts/design/09pei.html. конс. 30 јуни 2009. 
  30. „Френк О. Гери. (од Америка, роден во Канада 1929)“. Музеј на современа уметност. http://www.moma.org/collection/artist.php?artist_id=2108. конс. 26 јули 2009. 
  31. „Заха Хадид. (од Британија, родена во Ирак, 1950)“. Музеј на современа уметност. http://www.moma.org/collection/artist.php?artist_id=2108. конс. 26 јули 2009. 

Поврзано[уреди]

Надворешни врски[уреди]