Грозни

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Грозни
Грозный (руски)
Соьлжа-Гӏала (чеченски)
-  град  -
Grozny.png
Поглед на Грозни
Грозни се наоѓа во Русија
Грозни
Местоположба на Грозни во Russia
Координати: 43°20′ СГШ 45°39′ ИГД / 
Coat of Arms of Grozny (Chechnya).png
Flag of Grozny (Chechnya).png
Грб
Знаме
Админ. статус (септември 2010)
Земја Русија
Фед. субјект Чеченија
Подреден на град од републичко значање Грозни
Гл. град на Чеченија
Админ. центар на град од републичко значење Грозни
Општински статус (2010)
Градски округ Урбан округ Грозни
Админ. центар на Урбан округ Грозни, Округ Грозни
Градоначалник Муслим Хучиев
Статистики
Население (Попис 2010) 271.573 жит.[1]
Ранг (2010) 67-ми
Часовен појас [2]
Основан 1818
град статус од декември 1869
Грозни на Ризницата

Грозни (руски: Грозный, чеченски: Соьлж-ГIала) е град во Русија и главен град на Чеченија. Градот се наоѓа во северниот дел на Кавказ. Според пописот на населението од 2010 година во градот живееле 271.596 жители, а пред војната во Чеченија, околу 399.000.

Историја[уреди | уреди извор]

Рушевини во градот по Првата светска војна

Грозни е основан во 1818[3] како руска тврдина на реката Солжи. Името е отсликавано негостољубиво опкружување на чеченски горештински ајдуци. Првото име на местото било „грозна тврдина“ (крепость Грозная), а како околу тврдината со време настанал град, така во 1870 година името е променето во Грозни. Во оваа тврдина своевремено служеле како војници Михаил Љермонтов и Лав Толстој.

Грозни станал главен град на новооснованата Чеченска автономна област во 1922 година.

За време на војната во Чеченија било уништено околу 80% од градот. Најжестоките борби се водени од 1994 година до 1996 година (Прва чеченска војна). Од јануари 2000 година Грозни е под контрола на органите на Руска федерација (Втора чеченска војна).

Последните години во Грозни трае голем проект за обнова. Во септември 2006 е објавено дека во центарот на градот потполно се обновени последиците од војната. Аеродромот Грозни (међ. ознака GRV) повторно е отворен во октомври.

Локалниот фудбалски клуб Терек Грозни во 2004 година освоил пехар на победник на рускиот куп и играл во купот УЕФА.

Контроверзии околу името[уреди | уреди извор]

Црква во Грозни

Чеченските сепаратисти го нарекуваат градот Џовкар Гала, Џокар или Џохар (чеченски: Джовхар-ГІала) по првиот претседател на сепаратистичката Чеченска Република Ичериј Џохар Дудајев.

Во декември 2005 година чеченскиот парламент се обратил на властите на Русија со молба да го смени името Грозни во Ахмадкала. Оваа барање е објаснето со желба да се заборави на темните страници на чеченската историја. Новото име требало да потсетува на атентатот на убиениот претседател Ахмад Кадиова. Актуелниот премиер на Чеченија, Рамзан Кадиров (воедно и син на загинатиот Ахмад) го одбил тој предлог.

Демографија[уреди | уреди извор]

Според прелиминарните податоци од пописот во градот од 2010 година, живееле 271,596 жители, односно 60,876 (28,89%) повеќе од 2002 година.

Движење на бројот на населението
2002 2010
210.720 271.596

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. „Всероссийская перепись населения 2010 года. Том 1“. Всероссийская перепись населения 2010 года. Федерална служба за државна статистика. 2011. http://www.gks.ru/free_doc/new_site/perepis2010/croc/perepis_itogi1612.htm. конс. 29 јуни 2012. 
  2. Правительство Российской Федерации. Федеральный закон №107-ФЗ от 3 июня 2011 г. «Об исчислении времени», в ред. Федерального закона №248-ФЗ от 21 июля 2014 г. «О внесении изменений в Федеральный закон "Об исчислении времени"». Вступил в силу по истечении шестидесяти дней после дня официального опубликования (6 августа 2011 г.). Опубликован: "Российская газета", №120, 6 июня 2011 г.
  3. Ваксман А. А., "Записки краеведа", Чечено-Ингушское книжное издательство, Грозный, 1984

Надворешни врски[уреди | уреди извор]