20000 милји под морето

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
„Дваесет илјади милји под морето“  
20000 title 0a.jpg
Автор Жил Верн
Наслов на
оригиналот
Vingt mille lieues sous les mers
Преведувач Mercier Lewis
Илустратор Alphonse de Neuville
and Édouard Riou[се бара извор]
Земја Франција
Јазик Француски
Серијал Необичните патувања #6
Жанр(ови) Научна Фантастика, авантуристички роман
Издавач Пјер Џулс Хертзел
Медиум Печатено (Тврда корица)
Претходна Потрага по одметниците
Следна Околу месечината

Дваесет илјади мијли под морето (француски: Vingt mille lieues sous les mers) е научно фантастичен роман напишан од Жил Верн и издаден во 1870. Во романот се раскажува за Капетан Немо и неговата подморница Наутилус.

Наслов[уреди]

Насловот на книгата се однесува на должината на патувањето на подморницата во океанот, а не на длабочината затоа што 20,000милји претставуваат четири пати колку дијаметарот на Земјата. Во книгата една мијла претставува четири километри.[1] Иако во насловот на книгата се зборува за море сепак се мисли за океан.

Содржина[уреди]

Како што почнува приказната се зборува за морско чудовиште, кое што е приметено од бродови од различни земји. Американската влада конечно оформува експедиција во Њу Јорк за да го пронајди и да го уништи чудовиштето. Професорот Пјер Арно кој што е познат француски морски биолог (кој што е воедно и наратор) случајно се наоѓа во Њу Јорк во тоа време. Тој тогаш добива покана за експедицијата и тој прифаќа.

Насловна страница (1871)

Експедицјата тргнува од Бруклин на брод кој што се вика Абрахам Линколн и е дел од Америчката морнарица. Бродот патува кон Кејп Хорн во Тихиот океан. После долго барање чудовиштето е пронајдено и бродот го напаѓа. Во текот на борбата бродот се оштетува и дел од морнарите се исфрлени во морето. Потоа бродот е заглавен на грбот од чудовиштето и тогаш откриваат дека чудовиштето е метално. Екипажот е внесен во "чудовиштето" и тогаш го запознаваат неговиот креатор Капетанот Немо.

Потоа во приказната се раскажува за патувањето со подморницата, Наутилус, Капетанот Немо ја изградил подморницата со цел за одмазда на луѓето кои што го прогонале од цивилизација, но исто така и за нови научни откритија. Немо му објаснува на Арно и неговиот екипаж дека никогаш неможат да заминат од подморницата за да не ја откријат неговата тајна Нивното патување ги води на различни места низ океаните, некои реални, а некои измислени. Патувањето ги води во Црвено Море, па до Антартикот, па до потонататаАтлантида. Кога ќе се вратат воАтланскиот Океан, подморницата е нападната од една "огромна медуза" и еден член од екипажот умира.

Низ приказната е прикажано дека Капетанот Немо е прогонет од неговата земја а тоа има некоја врска со неговата фамилија. При крајот од приказната Наутилус е нападнат од брод од таа земја. Немо ги игнорира барањата на Арно да не го напаѓа бродот. Немо наредува напад на бродот и бродот потонува со целиот екипаж. Потоа Немо паѓа во депресија и ја остава подморницата да лута низ океанот и таа стасува до брегот на Норвешка и место наречено "Маелстром". Ова му дава шанса на неколку затвореници да избегаат од Наутилус и тие успеваат да се вратат живи на копно, но судбината на Капетанот Немо и Наутилус не е откриена.

Теми и подтекст[уреди]

Патувањето на Наутилус низ Пацификот
Патувањето на Наутилус низ Атлантикот

Името на капетанот Немо алудира на Хомеровата Одисеја. Во Одисејата, Одисеј се среќава со чудовиштето киклоп кое што се вика Полимефис. Киклопот го прашува Одисеј за неговото име, а тој одговара со Утис кое се преведува како "Никој" или "Ништо". На Латински превод Одисеј, е псевдоним за"Немо", Немо кое исто така на латински се преведува како "Никој" или "Ништо". Слично како Немо и Одисеј е прогонат да патува по морината.

Исто така има и други упатувања на некои од француските научници како Метју Фонтаин Маури, Жан Франсоа де Галуп, Думонт Д'Урвил и Фердинанд Лесепс кои што биле истражувачи и научници.

Во неколку делови од книгата Капетанот Немо е прикажан како добар човек. Немо е прикажан како помага на некои грци да ја отфрлат Отоманската власт, со што му докажува на Арно дека не ги загубил сите човечки особини. Исто така тој се сожалува на еден индијанец кој што нурка без никаква опрема. Немо му дава опрема и цела торба полна со бисери, и тоа е многу повеќе отколку тој што имал.

Некои од идеите на Верн како што била идејата за сеуште непостоечки подморници кои што беа опишани во книгата биле како предвидувања, како на пример големата брзина и тајниот начин на напад на денешните нуклеарни подморници, и потребата да излегуваат на површина за свеж воздух. Но сепак, Верн го опиша Наутилус да може да оди во најголемите длабочини на океанот, каде во сегашно време тоа сеуште не е возможно без подморницата да биде уништена од притисокот на водата.

Модел на подморница од Француската морнарица Плонгер од 1863 во морнаричкиот музеј, Париз.
Наутилус замислена од Жил Верн.

Верн го одбра името Наутилус според една од најраните успешни подморници, изработени во 1800 од Роберт Фултон, кој подоцна го измисли првиот брод на пареа. Три години пред пишувањето на романот, Жил Верн проучувал модел на новопроизведената Француска подморница Плонгер и таа била инспирација за Наутилиус. Првата подморница на нуклеарен погон од америчката морнарица беше наречена Наутилус(ССН-571) во чест на измислената подморница од Верн.

Верн е истотака заслужен за прикажувањето на воените способности на подморницата, посебно со заканата која ја претставува за кралската флота, составена од воени бродови. Замисленото потонување на брод од страна на Наутилус, било направено и во реалниот свет, во истите води како што го замислил Верн, од страна на германските у-бродови во двете светски војни.

Апаратите за дишење користени од нуркачите на Наутилус се прикажани како напредна верзија од апартите за дишење направени од Беноит Рокарол и Аугуст Денароуз во 1865. Тие дизајнираја апарат за нуркање составен од боца за воздух која доставуваше воздух преку првиот познат регулатор за нуркање.[2][3][2] Оваа направа беше наречена аéрохоре (превод од грчки "воздушен носач"). Боците со воздушен притисок направени со технологијата од тоа време можеа да издржат само 30 атмосфери, и нуркачот мораше да излези на површината; .[2]

Во следната книга на Верн Мистериозниот Остров,кажува дека Немо е потомок на Типу Султанот, муслимански водач од Мисори Мисоре кој успеал да го се одбрани од нападот на Британската Источна Индија Компанија.Немо почна со животот под морето по задушувањето на Индискиот бунт во 1863, во кој неговите блиски биле убиени од Британците. Поради тоа што Франција во тоа време беше сојузник со Русија, гневот на Немо беше префрлен на Францускиот стар непријател Англија, за даизбегне политички проблеми. Не е чудно тоа што професор Пјерр Арно не се сомнева во потеклото на Немо

Националното потекло на капетанот Немо беше сменето неколку пати во филмовите и во скоро сите од нив Немо беше претставен како Европеец. Тој беше претставен како индиец од страна Омар Шариф во минисеријата Мистериозниот Островво 1973 година.Исто така Немо е прикажан како индиец во книгата и немиот филм Лигата на посебни господини издаден во 1916 година. Во филмот од Волт Дизни 20000 милји под морето (1954), Немо е претставен како Европеец , кој бил гневен поради мачењето до смрт на неговата жена и неговиот син во затвор на Рура Пенте , Ова е причината поради која Немо ги потонува другите воени бродови. Во ова верзија на филмот тој е претставен од англискиот актер Џејмс Мејсон, со англиски акцент и без никакво спомнување на било какви индиски врски.

Слични теми во подоцнешните книги[уреди]

Жил Верн напишал продолжение во книгата (Мистериозниот Остров , 1874), со тоа ја завршува приказната на "20000милји под морето".Иако "Мистериозниот Остров" дава повеќе податоци за Немо (или Принц Дакар), малку е измешано поради присуството на некои неточни податоци меѓу двете книги. Верн се враќа на темата за одметник кој е капетан на подморница во книгатаСоочување со знамето. Во книгата главниот негативен лик Кер Карај е потполно безмилосен пират и делува само за соптствени интереси, целосно лишен од секакви добри намери кои му даваа на Немо  — посебен карактер кој исто така беше способен за безмилосно убивање. — некое благородништво во неговиот карактер. Како Немо и Кер изиграва домаќин на непосакани Француски гости , но за разлика од Немо кој успева да ги избегне сите прогонувачи. Кер е фатен од страна на интернационална воена едниицна . Иако оваа книга е широко публицирана и преведувана никогаш не добила популарност колку 20 000 милји под морето.

Англиски преводи[уреди]

Новелата првпат била преведена на Англиски во 1873 год. од свештеникот Луис Пејџ Мерсиер. Мерсиер изоставил скоро четвртина од оригиналниот текст на Верн и направил многу грешки во преведувањето, понегокаш драматично менувајќи го значењто на оригиналната замисла на Верн. Некои од овие отстапувања можеби биле направени поради политички причини, како што биле идентитетот и потеклото на двата броад што Немо ги потонал, или портретите на борците за слобода на ѕидот од неговата кабина што го вклучувала и Даниел О'Конел.[4] Без разлика, тоа остана стандарден Англиски превод за повеќе од 100 год., додека другите преведувања продолжуваа да земаат од преводот и да ги прават истите грешки (посбено грешките во насловот ; оригиналниот наслов на француски всушност значи Дваесет илјади милји под морината).

Во 1998 Вилиам Бучер издаде нов, дополнителен превод од оригиналниот Француски, публициран од печатницата во Оксфорд универзитет, ISBN 0-19-953927-8, со наслов 20000 милји под морињата. Тој дава детални податоци, продолжена библиографија, додатоци и широко-опфатлив вовед на проучување на романот од литературна перспектива. Во основа, неговото оригинално истражување на двата ракописи ги проучува големите промени на содржината и на ликовите и карактерот на Немо форсиран на Верн од неговиот прв издавач, Џулс Хетзел.

Адаптации и варијации[уреди]

Наутилус како што е замислен во филмот 20000 милји под морето на Волт Дизни од 1954 година

Стрипови и графички адаптации[уреди]

  • Во 1948, Гилбертон публишинг објавија адаптација на стрип .,[5] што беше повторно објавено во 1955 ,[6] и повторно во 1968.[7]
  • Во 1955, Дел Комикс објавија стрип базиран на на филмот од 1954 година од Класичните филмови базирани на 20.000 милји под морето.[8]
  • Во 1963, заедно со првото повторно издавање на филмот, Голд Кеј објави стрип базиран на филмот од 1954 година. 1954 film .[9]
  • Во 1973, Пендулум Прес објави хардковер илустрирана книга.[10]
  • Во 1974, Пауер Рекордс објави стрип.[11]
  • Во 1976, Марвел Комикс објавија адаптација на стрип.[12]
  • Во 1990, Пендулум Прес објавија уштее ден стрип базиран на романот.[13]
  • Во 1992, Дарк Хорс Комикс објавија стрип наречен Дарк Хорс Класикс: 20.000 милји под морето #1.[14]
  • Во 1997, ,Аклаим/Валијант го објавија: Класикс Илустрејтед: 20.000 милји под морето.[15]
  • Во 2008, Стерлинг Графикс објавија поп-ап графичка книга.[16]
  • Во 2009, Флеск Публикешејнс објавија графички роман наречен: 20.000 милји под морето.[17]
  • Во 2011, Кемпфајер Класикс објавија трговски мат..[18]

Наводи[уреди]

  1. Part 2, Chapter 7 "Accordingly, our speed was 25 miles (that is, twelve four–kilometer leagues) per hour. Needless to say, Ned Land had to give up his escape plans, much to his distress. Swept along would have been like jumping off a train racing at this speed, a rash move if there ever was one."
  2. 2,0 2,1 2,2 Davis, RH (1955). „Deep Diving and Submarine Operations“ (6th издание). Tolworth, Surbiton, Surrey: Siebe Gorman & Company Ltd. стр. 693. 
  3. Acott, C. (1999). „A brief history of diving and decompression illness.“. „South Pacific Underwater Medicine Society Journal“ 29 (2). ISSN 0813-1988. OCLC 16986801. http://archive.rubicon-foundation.org/6004. конс. 17 март 2009. 
  4. How Lewis Mercier and Eleanor King brought you Jules Verne
  5. GCD :: Cover :: Classics Illustrated #47 [O]
  6. GCD :: Cover :: Classics Illustrated #47 [HRN128]
  7. GCD :: Cover :: Classics Illustrated #47 [HRN166]
  8. http://www.comicbookdb.com/graphics/comic_graphics/1/384/193573_20100305100800_large.jpg
  9. GCD :: Cover :: Walt Disney 20,000 Leagues Under The Sea [Movie Comics] #[nn]
  10. http://www.comicbookdb.com/graphics/comic_graphics/1/184/92146_20070501085647_large.jpg
  11. http://www.comicbookdb.com/graphics/comic_graphics/1/444/221727_20110316150602_large.jpg
  12. GCD :: Cover :: Marvel Classics Comics #4
  13. http://www.comicbookdb.com/graphics/comic_graphics/1/260/128942_20080516121657_large.jpg
  14. GCD :: Cover :: Dark Horse Classics: 20,000 Leagues Under The Sea #1
  15. http://image2.milehighcomics.com/istore/images/fullsize/17317237244.1.GIF
  16. http://image2.milehighcomics.com/istore/images/fullsize/00297350299.1.GIF
  17. http://image2.milehighcomics.com/istore/images/fullsize/44737322883.1.GIF
  18. http://image2.milehighcomics.com/istore/images/fullsize/44737383240.1.GIF