Зоран Јолевски

Од Википедија, слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај


Негова Екселенција

Зоран Јолевски
Bush MKAmb Joleski.jpg
Јолевски со Џорџ В. Буш на церемонијата на размена на акредитиви.

Во служба
Стапил
Март 2007
Претседател Бранко Црвенковски
Ѓорге Иванов
Премиер Никола Груевски
Претходник Љупчо Јордановски

Mакедонски преговарач во спорот за македонското име
Во служба
Стапил
30 ноември 2008
Претседател Бранко Црвенковски
Ѓорге Иванов
Премиер Никола Груевски
Претходник Никола Димитров

Генерален секретар на Претседателот
Во служба
19 ноември 1999 – 26 февруари 2004
Претседател Борис Трајковски
Претходник Основна позоција
Наследник Наташа Савова
Лични податоци
Роден(а) јули 16 1959 (1959-07-16) (54 г.)
Скопје, Македонија
Сопружник Сузана Јолевска
Образование УКИМ
Институт за Социјални студии, Универзитет „Еразмо“ - Ротердам
Вероисповед Македонско православие

Д-р Зоран Јолевски (Скопје, 16 јули 1959 година) е македонски дипломат и амбасадор на Република Македонија во Соединетите Американски Држави. Во ноември 2008 година, тој беше назначен за главен преговарач на спорот за името на Македонија. Неговите канцеларии се наоѓаат во Амбасадата на Македонија во Вашингтон. Тој докторирал за меѓународната економија на Универзитетот "Св. Кирил и Методиј "од Скопје. Тој беше генералниот секретар на починатиот македонски претседател Борис Трајковски од 2000 до 2004. Тој е оженет со Сузана Јолевска, и тие имаат два сина, Перо (роден 1988) и Филип Јолевски (роден 1992).

Младост и образование[уреди]

Јолевски е роден во Скопје, Македонија. Тој средно образование посетувал во гимназијата „Орце Николов“ во Скопје, Македонија и завршил во 1978 година. Додека бил средното училиште, тој бил капитен на пливачкиот тим. Тој бил шампион на помладата категорија во пливање во Македонија. Додипломски студии завршил на Факултетот за економски науки на Универзитетот "Св. Кирил и Методиј "во Скопје ,со највисоки пофалби и добил диплома за економија. Додека бил во средно училиште и факултет, тој давал часови по математика.

Во 1990 година, Зоран Јолевски доби Магистратура на Правни науки на Правниот факултет на Универзитетот "Св. Кирил и Методиј "Скопје, Македонија ,на темата" бизнис стратегии на мултинационалните компании ". Потоа тој ги продолжил своите студии на Институтот за социјални студии, кој е дел од универзитетот Еразмо во Ротердам во Хаг, Холандија, од каде што ја добил неговата диплома за постдипломски студии. Потоа тој присуствувал на курсот за трговска политика на Општата спогодба за царини и трговија (ОСЦТ) во 1994 година. Зоран Јолевски има докторат на меѓународната економија на Економскиот факултет при Универзитетот "Св. Кирил и Методиј "од Скопје, на тезата" Надворешно-трговскиот режим на Македонија и СТО договорите ". Тој зборува англиски, француски, српско-хрватски, бугарски и неговиот мајчин јазик македонски.

Тој се оженил со Сузана Јолевска, и тие имаат два сина, Перо (роден 1988) и Филип Јолевски (роден 1992).

Рана кариера[уреди]

Од 1983 до 1988 година, Јолевски почнаа бизнис отворајќи туристичка агенција. Тој беше директор на „ Freelance Tour“. Додека тој ја подготвуваше својата магистратура, тој беше член на Претседателството на туристичката асоцијација на Скопје и член на Претседателството на пливачки клуб "Вардар". Тој ја започна својата професионална кариера во 1988 година вклучувајќи се на Министерството за надворешни работи на Македонија.

Професионална кариера[уреди]

Министерство за надворешни работи (1988-1994)[уреди]

Вклучувајќи се на Министерството за надворешни работи на Македонија, 1988-1992, Зоран Јолевски бил службеник одговорен за изготвување на сите потребни документи за набљудувачки статус на Македонија во ОСЦТ , но тој исто така беше на референт за Велика Британија и Германија. Од 1992 до 1994 година, Јолевски беше секретар на делегацијата на Македонија на Меѓународната конференција за сукцесијата на поранешна Југославија, каде што тој играше важна улога во преговорите. Додека работел во Министерството, Јолевски стана член на Претседателството на македонско-јапонската асоцијација за пријателство.

Рана дипломатска кариера (1994-1998)[уреди]

Во октомври 1994 година, Јолевски стана прв секретар на Постојаната мисија на Република Македонија кон Светската трговска организација (СТО) и Канцеларијата на Обединетите нации во Женева, Швајцарија. Додека таму тој беше заменик-претседател на експертскиот состанок на КТРОН( United Nations Conference on Trade and Development) на постоечките регионални и мултилатерални инвестициски договори за работа и нивните развојни димензии. Тој бил таму до 1998 година и потоа се вратил во Министерството за надворешни работи.

Министерство за надворешни работи (1998-1999)[уреди]

По враќањето од Швајцарија, Јолевски беше секретар за пристапување во СТО и другите меѓународни трговски и финансиски работи. Кога избувна војната во Косово стана заменик-национален координатор за хуманитарни прашања за косовските бегалци со кризи каде што работел со тогашниот заменик-министер за надворешни работи Борис Трајковски и тие воспоставиле пријателски и професионални односи. Додека во Министерството, тој го продолжил своето меѓународно учество како член на Бирото на Комисијата на КТРОН за инвестиции, технологија и финансиски прашања.

Генерален секретар на Претседателот на Република Македонија (1999-2004)[уреди]

По завршувањето на косовската бегалска криза, Јолевски стана советник на кандидатот за македонските претседателските избори во 1999 Борис Трајковски, кои заедно работеле во Министерството за надворешни работи. Јолевски ја подготовувал претседателската програма, ги подготвувал на неговите говори и др. По победата, претседателот Трајковски побарал Јолевски да биде негов генерален секретар, кој ја заменил поранешната позицијата началник на Генералштабот. Додека беше генерален секретар на претседателот, Јолевски 1999-2004 исто така беше заменик-преговарач и главен советник на министерот за економија за влез во СТО. Во 2000 година, Јолевски беше главниот преговарач во успешните преговори за возобновување на дипломатските односи меѓу Република Македонија и Народната Република Кина. Јолевски исто така, беше член на комитетот "е-Македонија за сите", под покровителство на Македонија.

Кога Македонија се соочи со конфликтот во 2001 година, додека Зоран Јолевски беше генералниот секретар на претседателот, Македонија се соочи со голем број на жртви. Во овој период имаше неколку обиди за атентат врз претседателот и неговиот најблизок тим кој беше предводен од Јолевски. Со цел да се најде мир, Владата на Република Македонија работеше со владата на САД и на ЕУ на Охридскиот рамковен договор, кој донесе мир на Балканот. Зоран Јолевски беше член на преговарачкиот тим и тој беше претставник на претседателот Трајковски на седницата на Собранието на Република Македонија за уставните измени што се бараат со Охридскиот рамковен договор.

Откако мирот беше основан, Јолевски стана високо вклучен во Меѓународното општество, особено во Економската комисија на Обединетите Нации за Европа,додека сѐ уште останува генерален секретар на претседателот. Јолевски беше член на тимот од специјалисти во развој на интернетот на претпријатија, Економската комисија на Обединетите нации за Европа во Женева, откако тој станува претседател на работилницата на тема: приватната сопственост и олеснување на трговијата: "Идентификување на можностите и пречките", "Вториот Меѓународен форум за олеснување на трговијата : 14-15 мај 2003 година во Женева, во организација на Економската комисија на Обединетите нации за Европа. Од 2005 година до денес, Јолевски е заменик-претседател на Комитетот за трговија на Економската комисија на Обединетите нации за Европа во Женева.

Од 2000 до 2001 Јолевски беше член на Управниот одбор на "Скопски саем", Скопје, Македонија и 2001-2002 тој е исто така член на управниот одбор на "Алумина", Скопје, Македонија.

Зоран Јолевски требаше да биде во авионот во кој беше претседателот Борис Трајковски, кој се урна во близина на Мостар на 26 февруари, 2004. Јолевски беше побаран од страна на Борис Трајковски ноќта пред летот, да остане во Скопје и да работи на пристапот на Македонија во НАТО и ЕУ.

Советување(2004-2007)[уреди]

По смртта на претседателот Трајковски, Јолевски беше номиниран да биде македонски амбасадор во Постојаната мисија на Македонија во СТО и на канцеларијата на Обединетите нации во Женева, Швајцарија, но Јолевски одби и денес тој останува само еден во македонската историја кој отфрлил амбасадорска позиција. Јолевски стана професор на Европскиот универзитет-Република Македонија предавајќи Меѓународни економски односи и надворешна трговија. Покрај тоа што е професор, тој започна Консалтинг кариера работејќи како шеф на партија на проектот од страна на Буз Ален Хамилтон финансирана од УСАИД наречена активност на согласноста на СТО(„WTO Compliance Activity“) и работел се до 2006 година. Од 2006 до 2007 година тој беше шеф на партија на уште еден проект од страна на Буз Ален Хамилтон финансирана од УСАИД нарена активност на македонското деловно опкружување.

Додека работел за Буз Ален Хамилтон, Јолевски одржува својата политичка вмешаност во македонската влада со тоа што е економски советник и советник за надворешна политика на Никола Гриевски, лидерот на политичката партија ВМРО-ДПМНЕ, кој е актуелен премиер на Република Македонија и Јолевски беше одговорен за советувањето на премиерот Груевски за економските и прашањата за надворешната политика, вклучувајќи подготовка на изборна програма на партијата во областите на надворешната и економската политика. Зоран Јолевски исто така беше специјален советник на Антонио Милошоски,актуелниот министер за надворешни работи на Македонија. Јолевски стана советник на Владата на Република Македонија за подготвувањето на одговорите на Прашалникот за подготовката за проценката на Европската комисија за македонското барање за членство во Европската унија и консултант на Владата на Република Македонија и Развојната програма на Обидинетите нации (УНДП) за подготовка на Извештајот за Милениумските развојни цели на ОН за целта број 8 за развојно партнерство. Освен домашните консултантски услуги, Јолевски беше советник на српската влада за пристапување кон СТО во 2006 година. Подоцна тој станува советник на Етиопската влада за пристапување во СТО. Во август 2006 година, Јолевски беше советник на претседателот на Црна Гора Филип Вујановиќ на истото прашање, за пристапување на Црна Гора во СТО. Во 2005 година, тој беше ангажиран како советник на премиерот на Либан за пристапување кон СТО, сепак, поради убиството на Рафик Харири, Јолевски никогаш не се работеше за владата на Либан.

Вклученост во фондации, асоцијации и друштва (2004-2007).[уреди]

Со својот ангажман во Владата на Република Македонија, и неговиот меѓународен успех, Јолевски стана вклучен во неколку институции и здруженија. Во 2006 година Јолевски го основаше Институтот за економски стратегии и меѓународни односи - "Охрид", каде што тој се уште останува претседател. По смртта на Трајковски, Јолевски стана претседател на Меѓународната Фондација Борис Трајковски до 2005 година. Приемот на Македонија во НАТО стана главно прашање на Владата на Република Македонија, затоа Јолевски беше избран да биде член на Претседателството на македонската евро-атлантскиот клуб од 2006 година до денес. Тој стана вклучен во неколку други институции како што е станувањето член на Одборот на Центарот за стратегиски истражувања во Македонската академија на науките и уметностите и станувањето член на Лавовскиот Центар, Скопје, Македонија.

Неговите управувачки способности го доведоа во деловниот простор на Република Македонија. Јолевски во 2006 година беше избран за претседател на управниот одбор на тутунската компанијата "Прилеп" во Прилеп, Македонија, која беше на работ на банкрот. Јолевски со својот тим успеа да ја поткрене назад и да се стави крај на корупцијата што се случуваше во тутунската компанија "Прилеп". Од 2005 година тој стана член на управниот одбор на Сеавус групата и тој и натаму останува член на управниот одбор и претседател на управниот одбор на тутунската компанијата "Прилеп". Од 2006 година, Јолевски беше член на Управниот одбор на Аеродроми на Македонија. Неговото членство во управувањето со одборот на аеродроми на Македонија, стана многу контроверзно, поради обвинувањата дека Јолевски е кум на грчкото име на аеродромот „Александар Велики" во Скопје, а тоа предизвика проблеми со Грција. Јолевски негираше дека тој го дал името на аеродромот. Јолевски остана член на управниот одбор на аеродроми на Македонија до 2009 година, кога турската приватна фирма ги купи аеродромите.

Амбасадор на Соединетите Американски Држави и главен преговарач во спорот со името (2007-денес)[уреди]

Податотека:Jolevski-Nimetz-Gruevski.jpg
Средба помеѓи амбасадорот Јолевски, преговарачот за грчко-македонскиот спор, Метју Нимиц и македонскиот премиер, Никола Груевски

Зоран Јолевски беше назначен за македонски амбасадор во Обединети Држави март 2007 година, откако Љупчо Јордановски беше отповикан од страна на Владата на Република Македонија. Тој ја презентираше својата акредитација на претседателот Џорџ Буш на 25 јули 2007 со своето семејство. Јолевски беше фокусиран на јакнење на односите на Македонија – Обединетите Држави и пристапот на Македонија во НАТО. Во 2008 година, Јолевски потпишаа договор за стратешко партнерство и соработка со Соединетите Американски Држави со државниот секретар Кондолиза Рајс (Condoleezza Rice). Неговте други насочувања беа носење на американските компании да инвестираат во Македонија и работа со дијаспората. САД остануваат поддржувачи на Македонија за нејзиното пристапување во НАТО и ЕУ. Неговите канцеларии се базирани на Мојсеј Куќата во Вашингтон, Д.Ц.

Откако претседателот на Македонија Бранко Црвенковски самиот одлучил да се повлече од преговорите со отповикување на Никола Димитров, премиерот на македонија Никола Гриевски го замоли амбасадорот Јолевски да го преземе текот на преговорите на Македонија во спорот за името со Грција што се случува веќе 17 години. Јолевски стана главен преговарач во ноември 2008 година, и оттогаш, преговорите се менуваат во подобар природен тек.

За време на преговорите за името во Женева на 22,јуни , 2009, амбасадорот Јолевски го изјави ставот на Македонија од страна на преговорите, кој е:

"Ние сме подготвени на компромис за името што нема да го поткопа нашиот национален идентитет и достоинство"

Говорник на меѓународни конференции, форуми и симпозиуми[уреди]

Зоран Јолевски е учесник на повеќе од 100 меѓународни самити, форуми и конференции, вклучувајќи го и Светскиот економски форум во Давос во 2000, 2001 и 2003 година, како и Светскиот економски форум во Њујорк во 2002 година. Исто така, тој учествуваше во втората и на четвртата министерска конференција на СТО, на Светскиот самит за одржлив развој во 2002 година во Јоханесбург и на Светскиот самит за храна во 2002 година во Рим. Јолевски ја претставуваше Македонија на конференцијата за Конвенцијата на Обединетите нации против Транснационално организираниот криминал во 2000 година во Палермо, Италија. За време на својата работа во САД, Јолевски организира повеќе конференции за деловната клима во Македонија.

Наследство[уреди]

Зоран Јолевски се смета за експерт за СТО, а тој е единствениот амбасадор на Македонија досега. Исто така тој е првиот генерален секретар на Претседателот на Македонија, а останува само еден во историјата на Македонија за отфрлање на амбасадорска кандидатура.