Црква Света Софија (Полоцк)

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Црква Света Софија
Полацкі Сафійскі сабор
Полацк. Сафійскі сабор.jpg
Света Софија
Основни податоци
МестоПолоцк, Белорусија
Осветен1030—1060
Духовно-организациски статусмузеј
Архитектонски опис
Архитект(и)Јохан Кристоф Глаубиц
Архитектонски стилбарок
Завршен1740

Катедралата Света Софија во Полоцк била изградена од страна на принцот Всеслав Полоцки (р.1044-1101) помеѓу 1044 година (за првпат се споменува во „Воскресенска хроника“ во 1056 година ) и 1066 година. Се наоѓа на сливот на реките Полота и Западна Двина на источната страна на градот и веројатно е најстарата црква во Белорусија.

Катедралата е, исто како катедралата Света Софија во Киев и катедралата Света Софија во Новгород, именувана по Светата Божја мудрост[1]. По изградбата на своја катедрала, Всеслав, се обидел да застане на киевскиот престол. Не успевајќи во тој обид, тој извршил напади во околните кнежества. Во 1067 година, тој го нападнал Новгород и таму ја ограбил катедралата Света Софија, пренесувајќи го пленот за да ја украси својата катедрала. Катедралата се споменува во Слово за походот Игорев[2].

Катедралата била значително обновена и во голема мера изменета помеѓу 11 и 18 век. Само некои делови од црквата датираат од времето на Всеслав, иако имињата на градителите се впишани во камен на основата на катедралата: Давид, Тома, Микула, Копес, Петр и Вориш. Откриени се погребните сводови на 16 полоцки кнезови од 11 век (всушност, самиот Всеслав бил погребан во катедралата што ја изградил). Според „Воскресенска хроника“ (1156), катедралата првично имала седум куполи[3], подоцна била сведена на пет, откако била повторно изградена по пожарот од 1447 година. Во 1596-1654 и 1668-1839 црквата била грчко-католичка катедрала. Повторно хамот бил изграден во 1618-1620 година од страна на грчко-католичкиот архиепископ Свети Јосафхан Кунцевич (1618-1623) по пожарот во 1607 година, и повторно по пожарот од 1643 година.

Во 1705-1710 година, Петар Велики и Александар Меншиков ја користеле црквата како магазин за пра. Во текот на следните речиси три децении (1738-1765), архиепископот повторно ја изградил катедралата. Архитектот Јохан Кристоф Глаубиц бил одговорен за сегашниот изглед. Во моментов градбата претставува барокна структура и кули а куполите се отстранети (или барем не се изградени). Катедралата располага со библиотека и други важни културни артефакти, но библиотеката била уништена кога полскиот крал Стефан Батори го освоил градот за време на Ливонската војна кон крајот на 16 век. Градот исто така бил окупиран од страна на Французите за време на Наполеонската инвазија во 1812 година (всушност, две битки се воделе во Полоцк во август и октомври, втората борба од куќа до куќа), како и за време на нацистичката инвазија во 1940-тите, кога голем број жители биле погубени[4].

Со Брестовската унија, катедралата станала под доминација на Источна католичка црква и останала како таква до 1839 година, кога бискупот Јозеф Симаско го раскинал сојузот и ја вратил грчката католичка црква во Русија со Руската православна црква. За време на светскиот период, во катедралата бил сместен регионален Државниот архив на Полоцк (од 1949 до 1954 година). Во 1967 година се одржала реставраторска работа, бидејќи катедралата требало да се претвори во музеј, но музејот бил преместен во Витебск во 1969 година. Катедралата сега е дел од Државниот музеј-заштитен комплекс Полоцк и се користи како концертна сала. Се зборува за враќање на зградата на Руската Православна Црква.

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. Lavrentevskaia Letopis (PSRL I), 166; Ipatevskaia Letopis (PSRL 2), 155; A. N. Nasonov, Novgorodskaia Pervaia Letopis: Starshego i mladshego izvodov (Moscow and Leningrad: ANSSR, 1950), 17, 186; Novgorodskaia Tretaia Letopis (PSRL 3), 212; Novgorodskaia chetvertaia letopis (PSRL 4), 123.
  2. See Leonard Magnus' translation of the Igor Tale at http://www.sacred-texts.com/neu/tai/tai40.htm
  3. Denis Duk, "Sviataia Sofii o Sed'mi Versiak," Rodina (June 2007)available online at http://www.istrodina[мртва врска]. com/rodina_articul.php3?id=2221&n=112
  4. Duk, "Sviataia Sofii o Sed'mi Versiak." See also Gennadii Lavretskii, "Sofiia Premudrost' Polotskaia," Rodina (June 2007).

Надворешни врски[уреди | уреди извор]

Координати: 55°29′10.00″N 28°45′31.40″E / 55.4861111° СГШ; 28.7587222° ИГД / 55.4861111; 28.7587222