| Средна самогласка од среден ред |
| ə |
|
|
| МФА-бр. |
322 |
| Шифрирање |
| Единица (дек.) |
ə |
| Уникод (хекс.) |
U+0259 |
| X-SAMPA |
@ |
| Киршенбаум |
@ |
|
Средната самогласка од среден ред (наречена и темен глас или шва) е вид на самогласка присутна во некои јазици. Меѓународната фонетска азбука (МФА) ја бележи со симболот ⟨ə⟩ (свртено мало е). Истиот симбол важи како за незаоблената, така и за заоблената варијанта на гласот.
Во македонскиот јазик самогласката се нарекува „темен глас“ се бележи со апостроф (’) и се среќава во поретки зборови, архаизми или дијалектизми како „к’смет“, „Д’мбени“ и сл. Нема самостојна функција во јазикот. Во последниот случај, апострофот се вметнува кога претставката завршува на самогласка.[1]
Незаоблена[уреди]
Средната незаоблена самогласка од среден ред честопати се преставува со симболот [ə], но тој самиот по себе не ја означува незаобленоста. Ако се јави потреба од прецизност, тогаш се користи симболот за полузатворената незаоблена самогласка од среден ред со дијакритички знак за снижување: [ɘ̞].
Особености[уреди]
- Според висината, самогласката е средна, што значи дека јазикот се става на средината помеѓу положбата на полузатворена и положбата на полуотворена самогласка.
- Според местото на образување (редот), самогласката е средна, што значи дека јазикот се става во средината помеѓу редот на предните и редот на задните самогласки.
- Според обликот на усните, самогласката е незаоблена, што значи дека усните се лабави и не заземаат округол облик.
Некои јазици имаат средна заоблена самогласка од среден ред (заоблено [ə]), што ја разликуваат од полузатворените и полуотворените самогласки. Меѓутоа ниеден јазик не ги разликува сите три, па така средната нема свој симбол во МФА. За таа цел се користи симболот [ɵ] (полузатворена заоблена самогласка од среден ред). Доколку се јави потреба од прецизност, се користи дијакритички знак за снижување: [ɵ̞].
Особености[уреди]
- Според висината, самогласката е средна, што значи дека јазикот се става на средината помеѓу положбата на полузатворена и положбата на полуотворена самогласка.
- Според местото на образување (редот), самогласката е средна, што значи дека јазикот се става во средината помеѓу редот на предните и редот на задните самогласки.
- Според обликот на усните, самогласката е заоблена, што значи дека усните заземаат позатегнат округол облик.
Библиографија[уреди]
- Barbosa, Plínio A.; Albano, Eleonora C. (2004), „Brazilian Portuguese“, „Journal of the International Phonetic Association“ 34 (2): 227–232, doi:10.1017/S0025100304001756
- Crosswhite, Katherine Margaret (2000), „Vowel Reduction in Russian: A Unified Account of Standard, Dialectal, and 'Dissimilative' Patterns“, „University of Rochester Working Papers in the Language Sciences“ 1 (1): 107–172, http://www.bcs.rochester.edu/cls/s2000n1/crosswhite.pdf
- Cruz-Ferreira, Madalena (1995), „European Portuguese“, „Journal of the International Phonetic Association“ 25 (2): 90–94, doi:10.1017/S0025100300005223
- Fougeron, Cecile; Smith, Caroline L (1993), „Illustrations of the IPA:French“, „Journal of the International Phonetic Association“ 23 (2): 73–76, doi:10.1017/S0025100300004874
- Jones, Daniel; Dennis, Ward (1969), „The Phonetics of Russian“, Cambridge University Press
- Roach, Peter (2004), „British English: Received Pronunciation“, „Journal of the International Phonetic Association“ 34 (2): 239–245, doi:10.1017/S0025100304001768
- Wells, J.C. (1982), „Accents of English“, 2: The British Isles, Cambridge: Cambridge University Press.
табела со звуци • погл.
