Романска азбука

Од Википедија, слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Оваа статија содржи фонетски симболи по МФА. Без правилна поддршка, може да гледате прашалници, квадрати или други симболи наместо уникодни знаци.

Романската азбука (романски: Alfabetul limbii române) е романска варијанта на латиницата и содржи 31 буква:[1]

Буква Назив
A, a a
Ă, ă а
Â, â а дин а
B, b бе
C, c ке
D, d де
E, e е
F, f фе / еф
Буква Назив
G, g ге
H, h ха / хаш
I, i и
Î, î и дин и
J, j је
K, k ка
L, l ле / ел
M, m ме / ем
Буква Назив
N, n не / ен
O, o о
P, p pe
Q, q ку / кју
R, r ре / ер
S, s се / ес
Ş, ş ше
T, t те
Буква Назив
Ţ, ţ це
U, u у
V, v ве
W, w дублу ве
X, x икс
Y, y игрек / и грек
Z, z зе / зет

Буквите Q, W, и Y официјално влегле во азбуката во 1982 г., но се користеле и порано. Тие се јавуваат само во заемки од туѓи јазици, како во quasar, watt и yacht. Буквите K и X се ретки. Буквата K е релативно постара, и се користи главно за мерни единици (kilo), но не во романски зборови, и сѐ уште се смета за странска буква бидејќи се јавува само во заемки, кои сѐ уште се неологизми.

Во случаите каде заемката е директно преземена од друг јазик и има дијакритички надзнаци од оригиналот, правописот вели дека истите се задржуваат и треба да се применуваат (на пр. München, Angoulême).

Содржина

Букви и изговор [уреди]

Поврзано: Фонологија на романскиот јазик

Романскиот правопис е главно фонетски. Оваа табела ги прикажува буквите и нивните гласови, како и нивна транскрипција на македонски јазик. Некои букви можат да се прочитаат на неколку можни начина, дури и кога не се земаат в предвид алофоните. Кога самогласките /i/, /u/, /e/ и /o/ се менуваат во нивните соодветни полусамогласки, ова не се бележи во пишувањето. Буквите K, Q, W и Y се јавуваат само во заемки; изговорот W и Y зависи од потеклото на зборот во кој се јавуваат.

Буква Фонема Македонска
транскрипција
A a /a/ а
Ă ă /ə/ а
 â /ɨ/ и
B b /b/ б
C c /k/ к
/ʧ/ ч
D d /d/ д
E e /e/ е
/e̯/ (полусамогласно /e/)
/je/ је [2]
F f /f/ ф
G g /ɡ/ г
/ʤ/ џ
H h /h/ х
I i /i/ и
/j/ ј
/ʲ/ (омекнување)
Î î /ɨ/ и
J j /ʒ/ ж
K k /k/ к
L l /l/ л
M m /m/ м
N n /n/ н
O o /o/ о
/o̯/ (полусамогласно /o/)
P p /p/ п
Q q /k/ к
R r /r/ р
S s /s/ с
Ş ş /ʃ/ ш
T t /t/ т
Ţ ţ /ʦ/ ц
U u /u/ у
/w/ у
V v /v/ в
W w /v/ в
/w/ у
X x /ks/ кс
/ɡz/ гз
Y y /j/ ј
/i/ и
Z z /z/ з

Наводи [уреди]

Белешки [уреди]

  1. Dicţionarul explicativ al limbii române, 1998, Z е триесет и првата буква на романската азбука (романски)
  2. во неколку стари зборови со почетно e: este, el и тн.Неколку романски речници го назначуваат изговорот на [je] за почетно e кај некои лични заменки: el, ei и тн. и во некои форми на глаголот a fi („да се биде“): este, eram и тн. (романски)

Библиографија [уреди]

  • Mioara Avram, Ortografie pentru toţi, Editura Litera Internaţional, 2002
  • The Unicode Consortium (2000). „The Unicode Standard, Version 3.0“. Boston: Addison-Wesley. ISBN 0201616335. 

Видете исто така [уреди]