Прејди на содржината

Dracaena fragrans

Од Википедија — слободната енциклопедија
Dracaena fragrans
Научна класификација [ у ]
Царство: Растенија
клад: Скриеносеменици
клад: Монокотиледони
Ред: Шпаргловидни
Семејство: Шпаргли
Потсемејство: Nolinoideae
Род: Dracaena (plant)
Вид: Dracaena fragrans
Научен назив
Dracaena fragrans

Dracaena fragrans е цветен растителен вид кој потекнува од тропска Африка, од Судан на југ до Мозамбик, западно до Брегот на Слоновата Коска и југозападно до Ангола, растејќи во планинските региони од 600-2,250 м. надморска височина.[1]

Опис[уреди | уреди извор]

Зеленилото и цвеќиња
Овошје

Dracaena fragrans е бавно растечка грмушка, обично повеќестеблеста во основата, зрелите примероци достигнуваат висина до 15 м. или повисоки со тесна круна од обично тенки исправени гранки. Стеблата може да достигнат и до 30 цм. дијаметар на стари растенија; во шумските живеалишта тие можат да станат хоризонтално со исправени странични гранки. Младите растенија имаат едно неразгрането стебло со розета од лисја додека растечкиот врв не цвета или не се оштети, по што се разгранува, создавајќи две или повеќе нови стебла; потоа, разгранувањето се зголемува со последователните епизоди на цветање.[1][2]

Листовите се сјајно зелени, ланцетни, 20-150 цм. долги и 2-12 цм. широки, малите листови се исправени до ширење, додека поголемите листови обично се овенати под нивната тежина. Цветовите се произведуваат во клапи од 15-160 цм., поединечните цветови се 2,5 цм. дијаметар, со чашка со шест лобуси, на почетокот розова, отворена бела со фина црвена или виолетова централна линија на секоја од 7-12 мм. лобуси; тие се многу миризливи и популарни кај инсектите кои опрашуваат. Плодот е портокалово-црвена бобинка 1-2 цм. дијаметар, кој содржи неколку семиња.[1][2]

Одгледување[уреди | уреди извор]

Цветот на Dracaena fragrans 'Massangeana'
Dracaena fragrans 'Massangeana' во Хонолулу, Хаваи, САД

Во Африка, D. fragrans најчесто се одгледува како растение за жива ограда .[1] Погоден е за клима без мраз и зони на цврстина USDA 10-11. На друго место, најпрво е популарно како домашно растение и ценето е поради неговата издржливост на широк спектар на услови во затворен простор, од силна индиректна светлина, до светла сенка (што дава повеќе разновидност кај одредени хибриди) па дури и длабока сенка (каде што има потемна зелена боја).[2] Исто така е многу толерантно на запоставување. Студијата за чист воздух на НАСА покажала дека фабриката помогнала да се отстранат загадувачите од затворен простор како што се формалдехид, ксилен и толуен.[3] Растението е познато како „ масле “ кај народот Чага од Танзанија, кој го смета за свето.[4]

Во одгледувањето, во неотропите, неколку генералистички видови колибри, како што е смарагдот со сафир ( Chionomesa lactea ), ги посетуваат цвеќињата.[5]

Култивари[уреди | уреди извор]

Неколку видови имаат разновидно зеленило. „Massangeana“ има светло-жолта централна лента на зеленилото. 'Compacta' е покомпактна и погодна за одгледување во затворени простории, со помали, порамни и малку зашилени листови. Некои од најпопуларните сорти вклучуваат 'Janet Craig', 'Lemon Lime' и 'Warneckei' ('Warneckii'), кои често се продаваат под синонимот D. deremensis .[2]

Сортите „Lemon Lime“,[6] „Massangeana“,[7] и „Warnekei“[8] ја носат Наградата за Градинарски Заслуги на Кралското хортикултурно друштво.[9]

Размножување[уреди | уреди извор]

Dracaena fragrans може да се размножува со сечење сегменти од стари стебла, околу 10-20 цм. долго, сушење во сенка еден ден, а потоа вметнување во влажен перлит, мов сфагнум и/или песок додека не се вкоренат.[10] Знаците на раст на нов корен обично се покажуваат кога се појавуваат нови лисја. Латералниот, грмушест раст на стеблото доаѓа од стари лузни од листови, од „очите“ на листот кои растат по целото стебло. Дополнително, каде и да се направи сечење (во која било точка долж стеблото) најверојатно ќе биде местото каде што ќе се формираат нови стебла, каде што некогаш растел лист.[11]

Етимологија и синонимија[уреди | уреди извор]

Името на видот се однесува на миризливи цвеќиња, додека англиското име произлегува од воочената сличност на стеблото со стебленцето од пченка ( Zea mays ). Синонимите вклучуваат Aletris fragrans L. (базионим), Cordyline fragrans (L.) Planch., Pleomele fragrans (L.) Salisb., Sansevieria fragrans (L.) Jacq., Dracaena deremensis Engl., Dracaena smithii Hook.f. и Dracaena ugandensis Бејкер.[1] Други англиски имиња вклучуваат пругаста дракаена (за разновидни сорти), растение пченка (за сортата „Масангеана“;[2] ), кинеско дрво за пари и растение на среќа.[12]

Растението е познато како බෝතල් ගස් - „Ботал гас“ (што значи „дрво од шише“) на Синхал, во Шри Ланка] [13][14]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 JSTOR Plant Science: Dracaena fragrans
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Huxley, A., ed. (1992). New RHS Dictionary of Gardening 2: 96. Macmillan ISBN 0-333-47494-5.
  3. Wolverton, B. C. 1996. How to Grow Fresh Air. New York: Penguin Books.
  4. Stahl, Kathleen Mary (1964). History of the Chagga people of Kilimanjaro. Mouton. стр. 60. OCLC 1382652.
  5. Baza Mendonça, Luciana & dos Anjos, Luiz. (2005). Beija-flores (Aves, Trochilidae) e seus recursos florais em uma área urbana do Sul do Brasil [Hummingbirds (Aves, Trochilidae) and their flowers in an urban area of southern Brazil]. [Portuguese with English abstract] Revista Brasileira de Zoologia 22 (1): 51–59. doi:10.1590/S0101-81752005000100007 PDF fulltext
  6. „RHS Plant Selector - Dracaena fragrans (Deremensis Group) 'Lemon Lime'. Посетено на 1 June 2020.
  7. „RHS Plantfinder - Dracaena fragrans 'Massangeana'. Посетено на 12 February 2018.
  8. „RHS Plant Selector - Dracaena fragrans (Deremensis Group) 'Warneckei'. Посетено на 1 June 2020.
  9. „AGM Plants - Ornamental“ (PDF). Royal Horticultural Society. July 2017. стр. 33. Посетено на 6 February 2018.
  10. Hilton, Ben (2023-02-20). „How To Propagate Dracaena Plants - A Simple Guide“. thegardeningfix.com (англиски). Посетено на 2023-03-24.
  11. „Dracaena Fragrans (Corn Plant) Guide | Our House Plants“. www.ourhouseplants.com. Посетено на 2023-03-24.
  12. MacDonald, Elvin "The World Book of House Plants" pp.238 Popular Books
  13. „බෝතල් ගස්. තරඟයක් ගෘහස්ථව වර්ධනය වන“. si.atomiyme.com. Посетено на 2023-03-24.
  14. „බයෝ-බැබ් ශාකය“. www.e-thaksalawa.moe.gov.lk. Посетено на 2023-03-25.

Надворешни врски[уреди | уреди извор]