Шпаргли

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Шпаргли
Шпаргли
Asperge in bloei Asparagus officinalis.jpg
Шпаргла (Asparagus officinalis) во цут
Научна класификација [ у ]
Царство: Растенија
клад: Скриеносеменици
клад: Монокотиледони
Ред: Шпаргловидни
Семејство: Шпаргли
Juss.[1]
Родови

во текстот

Синоними
  • Asparageae

Шпаргли (науч. Asparagaceae) — семејство цветни растенија во редот на шпаргловидните (Asparagales) во рамките на монокотиледоните.[1]

Според претходните класификации, многу од видовите биле сместени во семејството на лилјаните (Liliaceae). Системот APG II од 2003 г. дава две можности: во поширока смисла, со седум претходно признаени семејства, или во потесна, со мошне малку родови (Asparagus и Hemiphylacus), но сепак со вкупно неколку стотици видови. Преработаниот систем APG III од 2009 г. ја допушта само пошироката смисла. Во исто време е објавен труд во кој се предлагаат седум потсемејства наместо првобитните семејства.[2]

Родови[уреди | уреди извор]

Семејството на шпарглите опфаќа 114 родови со вкупно околу 2.900 видови.[3] Освен ако не е поинаку наведено, долунаведениот азбучен список се води според родовите прифатени од Светскиот контролен список на избрани растителни семејства како семејство шпаргли (Asparagaceae, со синоними од истиот извор).[4] Наводите за потсемејствата се кон изворите што го поставаат родот во даденото потсемејство.

Родови на шпарглите[4]
Потсемејство Род
Lomandroideae[5] Acanthocarpus Lehm.
Agavoideae[6] Agave L.
Scilloideae[7] Albuca L. (понекогаш се вбројува во Ornithogalum[7])
Scilloideae[7] Alrawia (Wendelbo) Perss. & Wendelbo
Brodiaeoideae[6] Androstephium Torr.
Agavoideae[6] Anemarrhena Bunge
Agavoideae[6] Anthericum L.
Aphyllanthoideae[6] Aphyllanthes L.
Lomandroideae[6] Arthropodium R.Br.
Asparagoideae[6] Asparagus Tourn. ex L.
Nolinoideae[6] Aspidistra Ker Gawl. (вкл. Antherolophus Gagnep., Colania Gagnep.)
Scilloideae[7] Barnardia Lindl.
Nolinoideae[7] Beaucarnea Lem.
Agavoideae[6] Behnia Didr.
Scilloideae[7] Bellevalia Lapeyr. (вкл. Strangweja Bertol.)
Agavoideae[6] Beschorneria Kunth
Brodiaeoideae[6] Bessera Schult.f. (вкл. Behria)
Brodiaeoideae[6] Bloomeria Kellogg
Scilloideae[7] Bowiea Harv. ex Hook.f.
Scilloideae[7] Brimeura Salisb.
Brodiaeoideae[6] Brodiaea Sm.
Nolinoideae[6] Calibanus Rose
Agavoideae[6] Camassia Lindl.
Nolinoideae[7] Campylandra Baker
Lomandroideae[6] Chamaescilla F.Muell. ex Benth.
Lomandroideae[7] Chamaexeros Benth.
Scilloideae[7] Chionodoxa Boiss. (се вбројува во Scilla L. во некои извори)
Scilloideae × Chionoscilla J.Allen ex G.Nicholson (се вбројува во Scilla L. во некои извори)
Agavoideae[6] Chlorogalum (Lindl.) Kunth
Agavoideae[6] Chlorophytum Ker Gawl.
Nolinoideae[6] Comospermum Rauschert
Nolinoideae[6] Convallaria L.
Lomandroideae[6] Cordyline Comm. ex R.Br. (вкл. Cohnia Kunth)
Nolinoideae[6] Danae Medik.
Brodiaeoideae[6] Dandya H.E.Moore
Nolinoideae[5] Dasylirion Zucc.
Scilloideae[7] Daubenya Lindl. (вкл. Amphisiphon W.F.Barker, Androsiphon Schltr.)
Agavoideae[7] Diamena Ravenna
Brodiaeoideae[6] Dichelostemma Kunth (вкл. Brevoortia, Dipterostemon, Stropholirion)
Lomandroideae[7] Dichopogon Kunth (може да се вброи во Arthropodium)
Agavoideae[7] Diora Ravenna
Scilloideae[7] Dipcadi Medik. (понекогаш се вбројува во Ornithogalum[7])
Nolinoideae[7] Disporopsis Hance
Nolinoideae[6] Dracaena Vand. ex L.
Scilloideae[7] Drimia Jacq. (вкл. Litanthus Harv., Rhadamanthus Salisb., Rhodocodon Baker, Sypharissa Salisb., Tenicroa Raf., Thuranthos C.H.Wright, Urginea Steinh., Urgineopsis Compton)
Scilloideae[7] Drimiopsis Lindl. & Paxton (понекогаш се вбројува во Ledebouria[7])
Agavoideae[6] Echeandia Ortega
Agavoideae[5] Eremocrinum M.E.Jones
Nolinoideae[6] Eriospermum Jacq.
Scilloideae[7] Eucomis L'Hér.
Lomandroideae[6] Eustrephus R.Br.
Agavoideae[5] Furcraea Vent.
Scilloideae[7] Galtonia Decne. (се вбројува во Ornithogalum L. во некои извори)
Agavoideae[7] Hagenbachia Nees & Mart.
Agavoideae[6] Hastingsia S.Watson
Asparagoideae[6] Hemiphylacus S.Watson
Agavoideae[6] Herreria Ruiz & Pav.
Agavoideae[6] Herreriopsis H.Perrier
Agavoideae[7] Hesperaloe Engelm. in S.Watson
Agavoideae[6] Hesperocallis A.Gray
Agavoideae[7] Hesperoyucca (Engelm.) Trel. (се вбројува во Yucca во некои извори)
Nolinoideae[7] Heteropolygonatum M.N.Tamura & Ogisu
Agavoideae[6] Hosta Tratt.
Scilloideae[7] Hyacinthella Schur
Scilloideae[7] Hyacinthoides Heist. ex Fabr. (вкл. Endymion Dumort.)
Scilloideae[7] Hyacinthus Tourn. ex L.
Scilloideae[7] Lachenalia Jacq. ex Murray (вкл. Brachyscypha Baker, Periboea Kunth, Polyxena Kunth)
Lomandroideae[6] Laxmannia R.Br. (вкл. Bartlingia F. Mueller)
Scilloideae[7] Ledebouria Roth (вкл. Resnova van der Merwe[7])
Scilloideae[7] Leopoldia Parl.
Agavoideae[6] Leucocrinum Nutt. ex A.Gray
Nolinoideae[5] Liriope Lour.
Lomandroideae[6] Lomandra Labill. (вкл. Xerotes R. Brown)
Nolinoideae[6] Maianthemum F.H.Wigg. (вкл. Oligobotrya Baker, Smilacina Desf.)
Agavoideae[5] Manfreda Salisb. (се вбројува во Agave во некои извори)
Scilloideae[7] Massonia Thunb. ex Houtt. (вкл. Neobakeria Schltr., Whiteheadia Harv.)
Scilloideae[7] Merwilla Speta
Brodiaeoideae[6] Milla Cav. (вкл. Diphalangium)
Brodiaeoideae[6] Muilla S.Watson ex Benth.
Lomandroideae[7] Murchisonia Brittan
Scilloideae[7] Muscari Mill. (вкл. Botryanthus Kunth, Muscarimia Kostel., Pseudomuscari Garbari & Greuter)
Nolinoideae[6] Nolina Michx.
Nolinoideae[6] Ophiopogon Ker Gawl.
Scilloideae[7] Ornithogalum L. (вкл. Battandiera Maire, Elsiea F.M.Leight., Neopatersonia Schonl.)
Scilloideae[7] Oziroe Raf. (вкл. Fortunatia J.F.Macbr.)
Agavoideae[6] Paradisea Mazzuc.
Nolinoideae[6] Peliosanthes Andrews
Brodiaeoideae[6] Petronymphe H.E.Moore
Nolinoideae[7] Pleomele Salisb. (често се вбројува во Dracaena)
Agavoideae[5] Polianthes L. (се вбројува во Agave во некои извори)
Nolinoideae[6] Polygonatum Mill.
Agavoideae[7] Prochnyanthes S.Watson
Scilloideae[7] Prospero Salisb.
Scilloideae[7] Pseudogaltonia (Kuntze) Engl. (понекогаш се вбројува во Ornithogalum[7])
Scilloideae[7] Pseudoprospero Speta
Scilloideae[7] Puschkinia Adams
Nolinoideae[7] Reineckea Kunth
Nolinoideae[7] Rohdea Roth (вкл. Gonioscypha Baker)
Lomandroideae[7] Romnalda P.F.Stevens
Nolinoideae[6] Ruscus L.
Nolinoideae[5] Sansevieria Thunb.
Scilloideae[7] Schizobasis Baker (понекогаш се вбројува во Drimia[7])
Scilloideae[7] Schizocarphus van der Merwe
Agavoideae[6] Schoenolirion Durand
Scilloideae[7] Scilla L.
Nolinoideae[6] Semele Kunth
Lomandroideae[7] Sowerbaea Sm.
Nolinoideae[6] Speirantha Baker
Scilloideae[7] Spetaea Wetschnig & Pfosser
Nolinoideae[7] Theropogon Maxim.
Lomandroideae[6] Thysanotus R.Br.
Lomandroideae[7] Trichopetalum Lindl. (вкл. Bottinaea Colla)
Brodiaeoideae[6] Triteleia Douglas ex Lindl. (вкл. Hesperoscordium, Themis)
Brodiaeoideae[6] Triteleiopsis Hoover
Nolinoideae[6] Tupistra Ker Gawl. (вкл. Campylandra Baker, Tricalistra Ridl.)
Scilloideae[7] Veltheimia Gled.
Lomandroideae[6] Xerolirion A.S.George
Agavoideae[6] Yucca L. (вкл. Samuela)

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. 1,0 1,1 Angiosperm Phylogeny Group III (2009), "An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG III", Botanical Journal of the Linnean Society 161 (2): 105–121, doi:10.1111/j.1095-8339.2009.00996.x 
  2. Chase, M.W.; Reveal, J.L. & Fay, M.F. (2009), "A subfamilial classification for the expanded asparagalean families Amaryllidaceae, Asparagaceae and Xanthorrhoeaceae", Botanical Journal of the Linnean Society 161 (2): 132–136, doi:10.1111/j.1095-8339.2009.00999.x 
  3. Christenhusz, M. J. M.; Byng, J. W.. The number of known plants species in the world and its annual increase. „Phytotaxa“ (Magnolia Press) том  261 (3): 201–217. doi:10.11646/phytotaxa.261.3.1. http://biotaxa.org/Phytotaxa/article/download/phytotaxa.261.3.1/20598. 
  4. 4,0 4,1 WCSP (2011), Светски контролен список на избрани растителни семејства, Одбор на доверители на Кралските ботанички градини во Кју, Архивирано од изворникот на March 7, 2012, конс. 2011-05-25  (англиски)
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 5,6 5,7 Stevens, P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Архивирано од изворникот на 2011-06-03, конс. 2011-05-29 
  6. 6,00 6,01 6,02 6,03 6,04 6,05 6,06 6,07 6,08 6,09 6,10 6,11 6,12 6,13 6,14 6,15 6,16 6,17 6,18 6,19 6,20 6,21 6,22 6,23 6,24 6,25 6,26 6,27 6,28 6,29 6,30 6,31 6,32 6,33 6,34 6,35 6,36 6,37 6,38 6,39 6,40 6,41 6,42 6,43 6,44 6,45 6,46 6,47 6,48 6,49 6,50 6,51 6,52 6,53 6,54 6,55 Chase, M.W.; Reveal, J.L. & Fay, M.F. (2009), "A subfamilial classification for the expanded asparagalean families Amaryllidaceae, Asparagaceae and Xanthorrhoeaceae", Botanical Journal of the Linnean Society 161 (2): 132–136, doi:10.1111/j.1095-8339.2009.00999.x 
  7. 7,00 7,01 7,02 7,03 7,04 7,05 7,06 7,07 7,08 7,09 7,10 7,11 7,12 7,13 7,14 7,15 7,16 7,17 7,18 7,19 7,20 7,21 7,22 7,23 7,24 7,25 7,26 7,27 7,28 7,29 7,30 7,31 7,32 7,33 7,34 7,35 7,36 7,37 7,38 7,39 7,40 7,41 7,42 7,43 7,44 7,45 7,46 7,47 7,48 7,49 7,50 7,51 7,52 7,53 7,54 7,55 7,56 7,57 7,58 "Query GRIN Taxonomy for Plants". Germplasm Resources Information Network. United States Department of Agriculture. конс. 2011-05-30. 

Библиографија[уреди | уреди извор]

Надворешни врски[уреди | уреди извор]