Коприва

Од Википедија — слободната енциклопедија
(Пренасочено од Urtica)
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Коприва
Urtica dioica (Blüten).jpg
Обична коприва (Urtica dioica)
Научна класификација
Царство: Plantae
Оддел: Magnoliophyta
Класа: Magnoliopsida
Ред: Rosales
Семејство: Urticaceae
Род: Urtica

Коприва (лат. urtica) е род на цветни растенија од семејството Urticaceae. Многу видови имаат бодливи влакна и може да се нарекуваат коприви или бодливи коприви, иако последното име се однесува особено на Urtica dioica.

Видовите Urtica се храна за гасеници на бројни пеперуги и молци.[1]

Опис[уреди | уреди извор]

Овие видови растат како едногодишни или повеќегодишни тревни растенија, ретко како грмушки. Тие можат да достигнат, во зависност од видот, локацијата и состојбата на хранливата почва, висина од 10 - 300 центиметри. Повеќегодишните видови имаат подземни ризоми. Зелените делови се влакнести. Нивните стебла се често четириаголни.

Во 1874 година, за време на престојот во јужна Франција, францускиот ботаничар Чарлс Наудин открил дека силните ветрови во текот на 24 часа ги правеле боцкавите влакна на копривата безопасни за цела една недела.[2]

Видови[уреди | уреди извор]

Детал од машки цвет
Детал од женски цвет

Голем број на видови вклучени во родот во постарата литература сега се препознаваат како синоними на Urtica dioica. Некои од овие таксони сè уште се признати како подвидови.[3]

[ потребно е цитат ]

Екологија[уреди | уреди извор]

Поради боцкавите влакна, видовите Уртика ретко ги јадат тревопасните животни, туку повеќе служат како засолниште за инсекти, како што селисна вошка, ларви од пеперуги и молци.[4]

Употреба[уреди | уреди извор]

Ткаенина направена од коприва била пронајдена на местата за погребување кои датираат од бронзеното време. Се користела за облека, мрежи за риболов и хартија од неразвиените заедници.[5] Во Нов Зеланд, U. ferox е класифициран меѓу отровните растенија, најчесто при контакт со кожа.[6]

Копривата традиционално се користи како состојка во супи, омлети, баница, пире и други јадења. Во Мазендаран, северен Иран, се прави супа (аш) со употреба на ова растение.[7] Копривата се користи и за чај, сок и вид на пиво (ел), како и да се зачува сирењето.[5]

Копривата како тема во уметноста[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. Acorn, John (2001). Bugs of Washington and Oregon. Auburn, WA: Lone Pine. стр. 39. ISBN 978-1-55105-233-5. 
  2. Fabricio Cardenas, Vieux papiers des Pyrénées-Orientales, Orties inoffensives à Collioure en 1874, 7 May 2015.
  3. „The Plant List: Urtica. Royal Botanic Gardens, Kew and Missouri Botanic Garden. конс. 6 September 2016. 
  4. Chris Baines. „Nettles and Wildlife“. 
  5. 5,0 5,1 Randall, Colin (2004). Kavalali, Gulsel M. уред. Historical and modern uses of Urtica (pages 12-14). In: Urtica: The genus Urtica. CRC Press, Inc.. стр. 12–14. ISBN 0203017927. https://books.google.com/books?id=AoWtF1ruQJsC&pg=PA13&lpg=PA12&dq=urtica+folklore. 
  6. Slaughter, R. J; Beasley, DM; Lambie, BS; Wilkins, GT; Schep, LJ. Poisonous plants in New Zealand: A review of those that are most commonly enquired about to the National Poisons Centre. „New Zealand Medical Journal“ том  125 (1367): 87–118. PMID 23321887. https://www.nzma.org.nz/journal/read-the-journal/all-issues/2010-2019/2012/vol-125-no-1367/article-slaughter. 
  7. Shafia, Louisa (2013-04-16) (на en). The New Persian Kitchen. Ten Speed Press. ISBN 9781607743576. https://books.google.ca/books?id=QzqXzbAbsB8C&dq=nettle+soup+iran&source=gbs_navlinks_s. 
  8. Savremena poljska poezija. Beograd: Nolit, 1964, стр. 233-234.