Гванозин трифосфат

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Гванозин трифосфат
Guanosintriphosphat protoniert.svg
Guanosine-triphosphate-anion-3D-spacefill.png
Назнаки
86-01-1 Yes check.svgОк
ChEBI CHEBI:15996 Yes check.svgОк
ChemSpider 6569 Yes check.svgОк
1742
Jmol-3D слики Слика
KEGG C00044 X mark.svgН
MeSH Guanosine+triphosphate
PubChem 6830
Својства
Хемиска формула
Моларна маса 0 g mol−1
 Yes check.svgОк(што е ова?)  (завери)
Освен каде што е поинаку назначено, податоците се однесуваат за материјалите во нивната стандардна состојба (при 25 ° C, 100 kPa)
Наводи

Гванозин-5'-трифосфат (GTP) е пурински нуклеозид трифосфат. Ова соединение е една од градбените единици кои се потребни за синтезата на РНК во тек на процесот на транскрипција. Структурата на овој нуклеотид е изведена од азотната база гванин, која е врзана за молекула на рибоза, на нејзината 1' позиција, додека на 5' позицијата на рибозата врзани се три фосфатни групи.

Слично на аденозин трифосфат (АТP), и GTP игра улога на извор на енергија и активатор на супстрати во метаболни реакции, но, за разлика од ATP, реакциите во кои учествува GTP се поспецифични.[1] Најпознати метаболни процеси каде GTP се користи како извор на енергија се синтезата на протеините и глуконеогенезата.

Исто така, GTP е од суштинско значење за процесите на пренос на сигнали во клетката, особено во склоп на G-протеините, во механизмот на втор гласник, каде се разградува до гванозин дифосфат (GDP) од ензимите GTPази.

Улога[уреди | уреди извор]

Енергетски трансфер[уреди | уреди извор]

GTP учествува во реакциите на енергетски трансфер во клетката. На пример, во тек на циклусот на лимонска киселина се создава една молекула на GTP, што е еднакво на создавање на една молекула на АТP, бидејќи GTP лесно се претвора во ATP со помош на ензимот нуклеозид дифосфат киназа (NDK).[1]

Генетска транслација[уреди | уреди извор]

Во текот на фазата на елонгација на процесот на транслација, GTP се користи како извор на енергија за врзување на нова аминоацил-тРНК за А местото на рибозомот. GTP се користи и како извор на енергија за транслокација на рибозомот кон 3' крајот на иРНК.[2]

Динамична нестабилност на микротубулите[уреди | уреди извор]

За време на полимеризацијата на микротубулите, секој хетеродимер, формиран од алфа и бета тубулин, носи две GTP молекули, при што GTP се хидролизира во GDP кога тубулинските димери се додаваат на плус крајот од растечката микротубула. Хидролизата на GTP не е задолжителна за формирање на микротубулите, но се чини дека само тубулинските молекули кои имаат врзано GDP можат да се деполимеризираат. На тој начин, тубулин со врзан GTP служи како капа на врвот на микротубулата за да ја заштити од деполимеризација; а, доколку GTP се хидролизира, микротубулата започнува да се деполимеризира и брзо да се смалува во величина.[3]

Митохондријална функција[уреди | уреди извор]

Транслокацијата на протеините во митохондријалниот матрикс вклучува интеракција на GTP и АTP. Внесувањето на протеини во митохондријата игра значајна улога за неколку метаболни патишта кои се одвиваат во оваа органела,[4] како што е конверзијата на оксалоацетат во фосфоенолпируват (PEP), во тек на глуконеогенезата.

Биосинтеза[уреди | уреди извор]

Во клетката, GTP се синтетизира по пат на неколку биохемиски процеси[1], вклучувајќи:

  • како спореден продукт на конверзијата на сукцинил-КоА во сукцинат, катализирана од ензимот сукцинил-КоА синтетаза, како дел од Кребсовиот циклус;
  • преку размена на фосфатни групи од молекула на АTP, катализирано од ензимот нуклеозид дифосфат киназа (NDK), кој е одговорен за одржување на рамнотежа помеѓу концентрациите на различните нуклеозид трифосфати во клетката.

cGTP[уреди | уреди извор]

Цикличниот гванозин трифосфат (cGTP) му помага на цикличниот аденозин монофосфат (cAMP) да ги активира јонските канали контролирани од циклични нуклеотиди, како, на пример, оние во олфакторниот систем.[5]

Поврзано[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. 1,0 1,1 1,2 Nelson, David; Cox, Michael M. (2017-01-01) (на англиски). Lehninger Principles of Biochemistry (Seventh edition издание). New York NY: W. H. Freeman. ISBN 9781464126116. https://www.amazon.com/Lehninger-Principles-Biochemistry-David-Nelson/dp/1464126119/ref=pd_lpo_sbs_14_t_0?_encoding=UTF8&psc=1&refRID=XBG2962040NMTNPBG8YN. 
  2. Solomon, EP; LR Berg; DW Martin (2005). Biology (7th издание). стр. 244–245. 
  3. Gwen V. Childs. „Microtubule structure“. cytochemistry.net. Архивирано од изворникот на 2010-02-15. 
  4. Sepuri, Naresh Babu V.; Norbert Schülke; Debkumar Pain (16 јануари 1998 г). GTP Hydrolysis Is Essential for Protein Import into the Mitochondrial Matrix. „Journal of Biological Chemistry“ (273): 1420–1424. doi:10.1074/jbc.273.3.1420. 
  5. Boron & Boulpaep (2005). Medical Physiology (Updated издание). Elsevier Saunders. стр. 90. ISBN 1-4160-2328-3. 

Надворешни врски[уреди | уреди извор]