Сократ

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Сократ

Сократ (4 јуни, 470 п.н.е. - 399 п.н.е), (грчки: Σωκράτης, Сократис) е старогрчки (атински) философ и една од најзначајните икони на Западната философска традиција.

Сократ е родум од Атина. Го напуштил занаетот на татка си (каменорежач) и сиот свој живот го посветил на философијата. Тој одел меѓу луѓето, разговарал со нив, ги терал на размислување, едностојно им поставувал прашања, а на одговорите други прашања. За него основен проблем е човекот, пред сѐ; неговото однесување во етичката сфера и во политичката. Тој решително им се спротиставувал на софистите, а пред сѐ; на нивниот реализам и субјективизам, сметајќи дека човекот можел да пронајде знаења кои важат општо и нужно. Сократовата основна поставка била „Јас знам дека ништо не знам!“

Сократовски метод[уреди]

За повеќе информација види Сократика

Сократовскиот метод на учење прво применуван од страна на атинскиот философ Сократ (470 п.н.е. - 399 п.н.е). Со својот метод, тој поставувал прашања на кој собеседникот одговарал, но така вешто му го поставувал прашањето што го принудувал самиот него, за она што на почетокот тврдел дека го знае да признае дека не знае, зашто инаку би се судрил со логичките закони. Тоа е оној дел од методичката процедура која се викала иронија. Вториот дел од постапката се состои во тоа што собеседникот со прашањата постепено, одејќи од блиското кон подалечното да дојде до дефиниција на поимот за кој се спори и со тоа да се постигне вистинско знаење. Овој создавачки дел од вештината се темели на изреката: „Познај се самиот себеси“.

Сократ ги воодушевувал младите, но кај влијателните, авторитетите и власта предизвикувал незадоволство од подбивот на кој ги излагал.

Од Сократ потекнуваат повеќе школи наречени сократовски: мегарската, киничката, киренската.

Чудно, сепак Аристотел исто така тврди дека овој метод не е погоден за етиката.

А квалификувани наставници може да ги учат учениците да размислуваат сами користејќи на овој метод. Ова е само класичен метод на настава за што се знае дека е да се создадат вистински автономни мислители. Постојат некои клучни принципи за овој вид на настава:

• Наставникот и ученикот мора да се согласат на оваа тема на предавање.

• Ученикот мора да се согласи да се обиде да одговори на прашања на наставникот.

• Наставникот и ученикот мора да бидат подготвени да прифатат било кој разумен одговор.

• Прашања на наставникот мора да се изложуваат на грешки во размислување или верувања на студентите. Тоа е, наставникот мора да мисли побрзо и попрецизно од студентите, за откривање на грешки во размислувањето на ученикот, а потоа да се формулира прашањето дека ученикот не може да одговори, ако не ги исполнуваат мисловниот процес.

• Доколку наставникот прави грешка на фактот или логика на природата, тоа е прифатливо да се поправи на студентот наставниците.

Филозофија[уреди]

Сократ сметал дека знаењето е добро а незнаењето е зло. Тој бил противник на демократијата и остар критичар на нејзините недостатоци. Тој сметал дека само најспособните треба да бидат на власт. Тој велел дека човекот е родно место на вистината, дека треба да ја бара во себеси. Човекот треба да вложи напор, да ризикува и да се жртвува за да дојде до вистината. Тоа е она епохалното што Сократ го придонел во философијата.

Со својот метод, наречен сократовски, тој поставувал прашања на кој собеседникот одговарал, но така вешто му го поставувал прашањето што го принудувал самиот него, за она што на почетокот тврдел дека го знае да признае дека не знае, зашто инаку би се судрил со логичките закони. Тоа е оној дел од методичката процедура која се викала иронија. Вториот дел од постапката се состои во тоа што собеседникот со прашањата постепено, одејќи од блиското кон подалечното да дојде до дефиниција на поимот за кој се спори и со тоа да се постигне вистинско знаење. Овој создавачки дел од вештината се темели на изреката: „Познај се самиот себеси“. При тоа Сократ играл улога на „акушер “ кој помагал да се раѓаат здрави духовни "деца" - суждениjа. Сократ ги воодушевувал младите, но кај влијателните, авторитетие и власта предизвикувал незадоволство од подбивот на кој ги излагал. Исто така, Сократ сметал дека знаењето е добро а незнањето е зло. Тој бил противник на демократијата и остар критичар на нејзините недостатоци. Тој сметал дека само најспособните треба да бидат на власт. Тој велел дека човекот е родно место на вистината, дека треба да ја бара во себеси. Човекот треба да вложи напор, да ризикува и да се жртвува за да дојде до вистината. Тоа е она епохалното што Сократ го придонел во философијата. Од Сократ потекнуваат повеќе школи наречени сократовски: мегарската, киничката, киренската.

Наводи[уреди]

  • Учебник по философија за четврта година по гимназиско образование.