Список на претседатели на Кралското друштво
Претседател на Кралското друштво (англиски: President of the Royal Society, PRS) — лице кое стои на чело на Кралското друштво во Лондон и (академијатата на науките на Британија) и претседава со состаноците на неговиот совет.
По една неформална средба, Кралското друштво е основано на 28 ноември 1660 г. од група научни дејци, со замисла да се создаде „друштво за унапредување на физичко-математичките опитни изучувања“,[1] На 15 јули 1662 г. друштвото добило кралска повелба, со што е признаен неговиот статут.[2] Во основачкиот документ се вели дека прв претеседател на друштвото ќе биде Вилијам Браункер, а дека секој понатамошен претседател, по потреба, ќе се бира на денот на годишното собрание на Андреевден (30 ноември) — годишнина на друштвото.
Должностите на претседателот се опишани во втората кралска повелба, иако истата не пропишува колку време лицето може да се задржи на функцијата. Ова се должело на тоа што лицата се бирале според нивната имотна состојба и влијателност како начин на обезбедување средства. Кон средината на XIX век е решено дека претседателите мора да се бираат само на основа на научна заслуга. Почнувајќи од 1870-те е воведен обичај секој претседател да служи по пет години (со неколку исклучоци), што е горната граница на службување согласно тековниот статут на друштвото.[3]
Претседателот има службена и друштвена улога. Во минатото бил главен (но неформален) советник на владата по научни прашања. Има улога на домаќин при посета на државни и научни делегации или поединци од странство.[4]
Новоизрбраниот претседател стапува должност на годишнината на друштвото (30 ноември) или првиот работен ден по неа.[5]
Список на претседатели
[уреди | уреди извор]| Служел | Име и презиме | Занимање | |
|---|---|---|---|
| 1662–1677 |  | Вилијам Браункер | математичар |
| 1677–1680 |  | Џозеф Вилијамсон | чиновник и политичар |
| 1680–1682 |  | Кристофер Рен | архитект, астроном и физичар |
| 1682–1683 |  | Џон Хоскинс | адвокат |
| 1683–1684 |  | Сирил Вич | адвокат, политичар |
| 1684–1686 |  | Семјуел Пипс | морнарички чиновник и пратеник |
| 1686–1689 |  | Џон Вон | политичар |
| 1689–1690 |  | Томас Херберт | политичар |
| 1690–1695 |  | Роберт Саутвел | дипломат |
| 1695–1698 |  | Чарлс Монтагју | поет и државник |
| 1698–1703 |  | Џон Сомерс | правник и државник |
| 1703–1727 |  | Исак Њутн | физичар, математичар, астроном и природонаучник |
| 1727–1741 |  | Ханс Слоун | лекар и собирач |
| 1741–1752 |  | Мартин Фолкс | старинар |
| 1752–1764 |  | Џорџ Паркер | астроном |
| 1764–1768 |  | Џејмс Даглас | астроном благородник-пратеник |
| 1768-1768 |  | Џејмс Бароу | правен известувач |
| 1768–1772 |  | Џејмс Вест | политичар и старинар |
| 1772-1772 | | Џејмс Бароу | правен известувач |
| 1772–1778 |  | Џон Прингл | лекар |
| 1778–1820 |  | Џозеф Бенкс | природонаучник и ботаничар |
| 1820-1820 |  | Вилијам Хајд Воластон | хемичар |
| 1820–1827 |  | Хамфри Дејви | хемичар и пронаоѓач |
| 1827–1830 |  | Дејвис Гилберт | инженер, писател и политичар |
| 1830–1838 |  | Принц Август Фредерик | Војвода од Сасекс, шести син на кралот Џорџ III |
| 1838–1848 |  | Спенсер Комптон | благородник |
| 1848–1854 |  | Вилијам Парсонс | астроном |
| 1854–1858 |  | Џон Ротсли | астроном |
| 1858–1861 |  | Бенџамин Колинс Броди | физиолог и хирург |
| 1861–1871 |  | Едвард Себајн | астроном, геофизичар, орнитолог и истражувач |
| 1871–1873 |  | Џорџ Бидел Ери | математичар и астроном |
| 1873–1878 |  | Џозеф Далтон Хукер | ботаничар и истражувач |
| 1878–1883 |  | Вилијам Спотисвуд | математичар и физичар |
| 1883–1885 | .jpg) | Томас Хаксли | биолог |
| 1885–1890 |  | Џорџ Стоукс | математичар и физичар |
| 1890–1895 |  | Вилијам Томсон Келвин | математички физичар |
| 1895–1900 |  | Џозеф Листер | хирург |
| 1900–1905 |  | Вилијам Хагинс | астроном |
| 1905–1908 |  | Џон Страт | физичар |
| 1908–1913 |  | Арчибалд Гејки | геолог и писател |
| 1913–1915 |  | Вилијам Крукс | хемичар и физичар |
| 1915–1920 |  | Џозеф Џон Томсон | физичар |
| 1920–1925 |  | Чарлс Скот Шерингтон | неврофизиолог, хистолог, бактериолог и патолог |
| 1925–1930 |  | Ернест Радерфорд | физичар и хемичар |
| 1930–1935 |  | Фредрик Гоуленд Хопкинс | биофизичар |
| 1935–1940 |  | Вилијам Хенри Брег | физичар, хемичар и математичар |
| 1940–1945 |  | Хенри Халет Дејл | фармаколог и физиолог |
| 1945–1950 |  | Роберт Робинсон | органски хемичар |
| 1950–1955 |  | Едгар Адријан | електрофизиолог |
| 1955–1960 |  | Сирил Норман Хиншелвуд | физички хемичар |
| 1960–1965 |  | Хауард Флори | фармаколог и патолог |
| 1965–1970 |  | Патрик Блекет | физичар |
| 1970–1975 |  | Алан Хоџкин | физиолог и биофизичар |
| 1975–1980 |  | Александар Тод | биохемичар |
| 1980–1985 |  | Ендру Хаксли | физиолог и биофизичар |
| 1985–1990 |  | Џорџ Портер | хемичар |
| 1990–1995 |  | Мајкл Атија | математичар |
| 1995–2000 |  | Арон Клуг | хемичар и биофизичар |
| 2000–2005 |  | Роберт Меј | математички биолог |
| 2005–2010 |  | Мартин Рис | космолог и астрофизичар |
| 2010–2015 |  | Пол Нерс | генетичар и цитолог |
| 2015–present |  | Венкатраман Рамакришнан | биофизичар |
Наводи
[уреди | уреди извор]- ↑ „History of the Royal Society“.
- ↑ The Royal Society. „Royal Charters“. Посетено на 14 март 2012.
- ↑ „The role of President of the Royal Society“. The Royal Society. Архивирано од изворникот на 9 јуни 2008. Посетено на 6 декември 2009.
- ↑ „The Presidency of the Royal Society of London“. Science. American Association for the Advancement of Science. 6 (146): 442–3. 1885. Bibcode:1885Sci.....6..442.. doi:10.1126/science.ns-6.146.442. PMID 17749567.
- ↑ „The Role of President of the Royal Society“. The Royal Society. 2008. Посетено на 2 април 2008.
- Литература
- „Presidents of the Royal Society (1662–2006)“. Oxford Dictionary of National Biography. Oxford University Press. 2004.
| ||||||||||||||||||||||