Згожелец

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Згожелец
Градска панорама
Градска панорама
Знаме на Згожелец
Знаме
Грб на Згожелец
Грб
Згожелец се наоѓа во Полска
Згожелец
Координати: 51°09′01″ СГШ 15°00′31″ ИГД / 
Земја  Полска
Војводство Долношлезиско војводство
County Полска
Гмина Zgorzelec (urban gmina)
Управа
 • Градоначалник Рафал Гронич
Површина
 • Вкупна 15,88 км2
Население (2014)
 • Вкупно 31 716
Часовен појас CET (UTC+1)
 • Лете (DST) CEST (UTC+2)
Postal code 59–900 to 59–903
Car plates DZG
Climate Cfb
Мреж. место zgorzelec.eu

Згожелец [zɡɔˈʐɛlɛt​͡s] ( слушнете) (германски: Görlitz, горнолужички: Zhorjelc) е град во југо-западна Полска со 32,322 жители во 2012 година. Се наоѓа во Долншлезиското Војводство (од 1975–1998 тоа беше поранешно Јеленогорско војдовсдтво). Тоа е седиштето на округот Згожелец, а исто така и на помалите област на Гмина Згожелец (иако тоа не е дел од територијата на градот ). Згожелец се наоѓа на реката Лужичка Ниса, а од другата страна на реката се наоѓа германскиот град Герлиц.

Реконструираниот стар плоштад со поглед од реката

Почетоци[уреди | уреди извор]

До 1945 година, градовите на денешните Згожелец и Герлиц беа единствен субјект; и својата историја до тој момент ја делеле заедно.

Денот на основањето на градот е непознат. Тој прв пат се споменува во 1071. Во тоа време Герлиц бил мало село по име Горелиц во регионот Лужица, кој веднаш потоа стана дел од Бохемија. Во 13 век селото постепено се претворило во град. Тоа станало богато поради неговата локација на Виа Региа, антички и средновековен трговскиот пат.

Во следните векови бил богат член на Шесте-Града во Лигата на Горна Лужица,и се состои од шест Лужичките градови Бауцен, Герлиц, Каменц, Лаубан, Лебау и Зитау.

Градот Герлиц во јужниот дел на Полска бил основан за време на владеењето на Касимир Велики во 1354 година од страна на етничките Германци колонисти од Герлиц, во последната фаза на исток спогодба од страна на Германците (во овој случај преку Walddeutsche).

Откако градот ја преживеал Триесетгодишната војна, регионот на Горна Лужица (вклучувајќи Герлиц) била предадена на Саксонија во 1635 година. Во 1815 година, по Наполеоновите војни,на Виенскиот конгрес, Горлиц му бил доделен на Прусија. Така, градот бил дел од пруската провинција Шлезија од 1815 до 1945 година.

После Втората светска војна[уреди | уреди извор]

Мијесли дом на културата еден од културните центри во општината во Згожелец.

Договорот од Згожелец, меѓу Полска и Источна Германија, бил потпишан во центарот на градот во 1950 година по Втората светска војна, со формирањето на линијата Одра-Ниса како Полско-и источно Германска граница, каде што Герлиц (лежи на Ниса) бил поделен меѓу двете земји. Германскиот дел го задржа името Герлиц, додека полскиот дел стана Згожелец. Германската и лужичката популација беla протерана од Згожелец и се заменуваат со Полјаците, и децата бегалци од граѓанската војна во Грција, најголем број Македонци и дел Грци.

Почнувајќи од 1948 година, околу 10.000 грчки и македонски бегалци од Граѓанската војна во Грција, главно комунистичките партизани со нивните семјства, им беше дозволено да се засолнат во Полска и се населиле главно во Згожелец. Имало грчки училишта, грчки пензионерски дом, па дури и една фабрика се задржани за грчките работници. Поголемиот дел од овие бегалци подоцна се вратил во Грција и во Македонија, но е дел од нив останува во Полска, најмногу деца коi ги изгубиле родителите во војната. Грчката заедница на Згожелец беше инструментална во градењето на Св. Константин и Елена православна црква во 2002 година. По падот на комунизмот во 1989 година, Згожелец и Герлиц развија блиски политички односи. Два од бројните мостови над реката Ниса, што биле разнесени од повлекувањетона германските сили во Втората светска војна беа повторно изградени, и се врати автобуската линија која функционирала во двата града како една. Исто така, постои заеднички урбан менаџмент и годишни заеднички седници на двета градски совети. Во 2006 година во градовите заеднички аплицирале да бидат европска престолнина на културата во 2010 година, со концептот на полско-германската соработка, но наградата падна на градот Есен, а Герлиц / Згожелец заврши на второто место.

Спорт[уреди | уреди извор]

Туров Згожелец е машки кошаркарски тим во моментов игра во Таурон кошаркарската Лига. Во 2014 година Туров го освои својот прв национален шампионат и се квалификуваше за прв пат во Евролигата.

Надворешни врски[уреди | уреди извор]

Поврзано: List of twin towns and sister cities in Poland

Збратимени градови:[уреди | уреди извор]

Згожелец е збратимен со:

Галерија[уреди | уреди извор]

Познати жители[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

Надворешни врски[уреди | уреди извор]