Балистичко земање на отпечатоци

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето

Балистичкото земање на отпечатоци се однесува на збир на форензички техники кои се потпираат на знаци кои што огненото оружје ги остава на куршумот да се совпадне со куршумот во оружјето со кое што се пукало. Тој е подмножество на форензичката балистика (примена на балистика за правни прашања) и внатрешна балистика (проучување на настаните меѓу пукањето со пиштол и моментот кога куршумот ќе ја напушти цевката).

Историја[уреди | уреди извор]

Жлебовите, кои што првпат се појавија во 15 век, е процес на правење бразди во цевката на пиштолот што предизвикува вртежи на проектилот за зголемена точност и опсег. Куршумите испукани од оружје со жлебови се здобиваат со посебен потпис на бразди, гребнатини, и засеци кои се корисни за споредување на истрелан проектил со огнено оружје.

Првото огнено оружје што послужило како доказ за идентификација може да се проследи наназад до Англија во 1835 година, кога уникатните ознаки на куршум земени од жртва биле споредени со мувла од куршум кои му припаѓале на осомничениот. Кога се соочил со инкриминирачките докази, осомничениот го признал злосторството. Александар Лакасањ бил првиот научник што се обидел да спореди куршум со цевка од пиштол.

Првиот судски случај што вклучувал огнено оружје како доказ се случил во 1902 година, кога се докажало дека одреден пиштол е всушност оружјето со кое е убиена жртвата. Експерт во случајот, Оливер Вендел Холмс, имал прочитано за идентификацијата на огнено оружје, и задолжил оружар да го тестира оружјето со кое наводно било извршено убиство во тампон на памучна волна. Лупа била искористена за да се спореди куршум од жртвата со тест куршумот.

Калвин Годард, лекар и екс-армиски офицер, добил податоци од сите познати производители на пиштол, со цел да се развие сеопфатна база на податоци. Со својот партнер, Чарлс Вајт, тој ги вовел во каталог резултатите од пробните испукувања од секаков вид на пиштол направени од страна на 12 производители. Вајт исто така го измислил споредбениот микроскоп. Со овој инструмент, два куршуми би можеле да бидат поставени во непосредна близина за споредбеното испитување.

Во 1925 година Годард напишал статија за артирелијата на Армијата под наслов "Форензичка балистика", во која тој го опишал користењето на споредбен микроскоп за истрага на огнено оружје. Тој е генерално заслужен за концепцијата на терминот "форензички балистика," иако тој подоцна признал дека е несоодветно име за науката.

Во 1929, масакрот на Свети Валентин доведе до отворање на првата независна научна лабораторија за откривање на криминал во САД.

Техники[уреди | уреди извор]

Техниките за балистичкото земање на отпечатоци се базираат врз принципот дека сите огнени оружја имаат неизбежни варијации поради браздите кои се настанати од процесот на обработка, оставајќи плитки впечатоци на металот кои се ретко целосно исполирани. Исто така, нормалната употреба и оштетувањето од употребата предизвикаат секое огнено оружје да се здобие со различни карактеристики со текот на време.

Бруто разлики[уреди | уреди извор]

Наједноставните фактори им припаѓаат на бруто разликите. Куршум од 10 мм, на пример, не може да биде испукан од пиштол со цевка од 9 мм.

Избраздувања[уреди | уреди извор]

Кога еден куршум е испукан преку цевка со жлебови, подигнатитеи спуштените спирали на жлебот гравираат вдлабнатини на куршумот, наречени избраздувања. Овие можат да бидат споредени со цевката преку која бил испукан куршумот. Испитувачите прават разлики помеѓу избраздувањата заеднички за сите оружја од конкретен вид и оние уникатни за одредено оружје.

Индивидуалните карактеристики се предизвикани од недостатоци во процесот на правењето на жлебовите и алатките, но исто така и од страна на абењето предизвикано од редовна употреба, а тоа може да се промени со текот на времето. Криминалците или оние што се занимаваат со упад во приватноста на владата понекогаш се обидувале да ги сменат индивидуалните карактеристики на пиштолите со менување или скратување на цевките, или со триење на внатрешноста со челична четка.

Ознаки на задниот дел на оружјето[уреди | уреди извор]

Ознаки за кертриџот може да се исти со ознаки во комората и на страна. Од голем број на причини, кертриџ случаите честопати се полесни за откривање отколку куршумите. Прво, делови од огнено оружје кои произведуваат марки на кертриџот се помалку подложни на долгорочни влијанија, и второ, куршумите, често се сериозно деформирани при испукувањето, уништувајќи голем дел од ознаките што се стекнуваат.

Пушки[уреди | уреди извор]

Балистичкото земање на отпечатоци од куршуми не функционира кај огнени оружја, како што се пушките. Во многу случаи истрелот се движи во внатрешноста на пластичен ракав што го спречува од допирање на цевката, па дури и во случаи кога куршумот ќе ја допре цевката, случајното движење на куршумот во цевката нема да остави доследни траги.

Помагала за земање на балистички отпечатоци[уреди | уреди извор]

База на податоци[уреди | уреди извор]

Некои локалитети, особено Мериленд, се обиделе да изградат голема база на податоци на "отпечатоци"; во случај на законот на Мериленд, продажбата на сите нови огнени оружја мора да вклучуваат примерок од испукан куршум од огненото оружје. Државната полиција ги фотографира и ги внесува информациите во базата на податоци. Државната полиција на Мериленд напиша критички извештај во однос на програмата, барајќи од Генералното собрание на Мериленд да ја расформира, бидејќи тоа било скапо и не придонело за решавање на ниту едно криминално дело. Подоцна сепак, базата на податоци обезбедила докази за решавање на едно убиство со проценка од 2,6 милиони американски долари по осуда.

Испитувањето на Одделот за правда на Калифорнија, користејќи 742 пиштоли како предмети на тестирање, покажаа многу слаби резултати, дури и со таква ограничена база на податоци, помалку од 70% од случаите го дадоа точниот пиштол во првите 15 обиди, но кога беше искористена поинаква марка на муниција, успехот падна на помалку од 40%.

Означување на куршуми[уреди | уреди извор]

Имало повеќе предлози за мандатираното означување на куршуми , со цел да помогне во балистичкото земање на отпечатоци, а некои јурисдикции имаат донесено законодавство за таа цел. Калифорнија, на пример, го усвои предлог-законот АБ 1471 кој бара сите нови модели на пиштоли да бидат опремени со микроозначувачка технологија до 2010 година. Сепак, поради начинот на кој е напишан законот на Калифорнија, микроозначувањето не може да се спроведе во моментов.

Беа предложени неколку техники:

  • Микроозначување на огнено оружје е процес кој го врежува направениот модел и серискиот број на кертриџот, и на предната и на задната страна.
  • Еден британски истражувач предложил во извештајот за 2008 година, производителите на муниција да ги обложуваат нивните куршуми со полен, или со остатоци од полен, обложени со метал оксид. Зрната од полен се доволно лепливи и имаат доволно цврсто надворешно куќиште кое би издржало при испукувањето. Тие, исто така се лепат на облека и рацете на луѓето кои управуваат со муниција и пиштол, обезбедувајќи дополнителни криминолошки индикатори (според истражувачите , поленот исклучително тешко може да се испере целосно). Ако производителите користат уникатни видови на полен или уникатна мешавина од премази на полен и оксид, базата на податоци може да се користи за брзо идентификување на куршуми пронајдени на местото на злосторот, под претпоставка дека истражните органи се опреми со потребната опрема за идентификација на полен.