Осоговски Планини

Од Википедија, слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Осоговски Пл. се наоѓа во Македонија
Осоговски Пл.
Местоположба на Осоговските Планини

Осоговските Планини или Осогово — висок и громаден планински масив кој доминира во источниот дел на Република Македонија. Расположен е помеѓу Славишката Котлина на север, Кумановската Котлина на северозапад, Пробиштипско-Злетовскиот басен на запад, Кочанската котлина на југ, Пијанец на југоисток и Струмскиот басен со Ќустендилската Котлина на исток на територија на Република Бугарија.

Географија[уреди]

Врвот Руен во зима

Како природна целина која се протега во две држави Осоговскиот планински масив зафаќа вкупна површина од 1.535 км2, од кои на Република Македонија припаѓаат 1.102 км2 или 71.8%, додека на 443 км2 или 28.2% на Република Бугарија. По својата површина е втора планина во Република Македонија по планинскиот масив Јакупица (Мокра Планина). Највисок врв e Руен (2.252 м), а покрај него уште 5 врва се повисоки од 2000 м.

Осоговскиот планиски масив тектонски припаѓа на српско-македонскиот масив, кој претставува старо копно на Балканскиот Полуостров. Тектонските движења со кои била зафатена оваа планина условиле да биде издигната, раседната и раздробена при што е формирана како хорст. Геолошкиот состав е претставен со прекамбриски метаморфити и палеозојски шкрилци. За време на терциерот се одвивала интензивна вулканска активност, што овозможило создавање на големи резерви на олово-цинкова руда.

Релјефот на Осоговскиот планиски масив е претставен со високи, зарамнети и долги планински била, кои меѓу себе се расчленети со длабоки речни долини, вулкански купи и кратери. Најпознати била се Руенското Било, претставува вододелница помеѓу сливот на Вардар и Струма; Соколско било; Калинкаменско било; Костадинечко-лисечко било кое е вододелница помеѓу Пчиња и Брегалница; Лопенско било; Д'лгиделско било и др. Покрај билата значаен релјефен елемент се речните долини кои се одликуваат со клисури. Најпознати се долините на Тораничка Река (извориште на Крива Река), Каменичка, Оризарска Река, Злетовска Река и др[1].

Вегетација[уреди]

Флората се разликува според вертикалната разместеност:

Потпланинска зона до 1.000 m каде виреат дрва од типот на даб, брест, габер, јасен, леска и слично; Планинска зона од 1.000-1.800 m, каде што претежно преовладува бука; Суб-алпска зона која е прекриена со трева и грмушки од смрека.

Во самото срце на планината постојат многу мотели (меѓу кои и одморалиштето Пониква), планински куќи, викендички, како и базите „Тораница“ и „Тошино боиште“.

Поголеми градови во подножјето на Осоговските Планини се Кочани и Крива Паланка во Македонија, и Ќустендил во Бугарија.

Потекло на името[уреди]

Постојат многу легенди за тоа како Осогово го добило името, но најпозната е онаа според која тоа потекнува од старите саксонски рудари кои во минатото на ова подрачје ископувале злато и сребро. Приказната вели дека името настанало со спојување на зборовите од старо-германскиот јазик „osso” (господ) и „gov” (место), што значи „Божјо место“.

Галерија[уреди]

Наводи[уреди]

  1. Милевски И. 2006: „Геоморфологија на Осоговскиот планински масив“. Докторска дисертација, Институт за географија, ПМФ, Скопје
  • Милевски И. 2006: „Геоморфологија на Осоговскиот планински масив“. Докторска дисертација, Институт за географија, ПМФ, Скопје

Надворешни врски[уреди]