Бугарски владетели
Од Википедија, слободната енциклопедија
|
|
Неутралноста на оваа содржина е оспорена. Ве молиме видете ја дискусијата на страницата за разговор. Ве молиме не ја отстранувајте оваа порака сѐ додека спорот не е завршен. |
Ова е листа на владетелите на сите бугарски држави од најраните записи во Именикот на бугарските ханови до 1946 година кога отфрлена е монархијата во последната бугарска држава. Постоењето на митските владетели, како и периодот на нивното владеење не се научно востановени и во главно годините кај нив се преземени од Именикот на бугарските ханови, каде за Авитохол се вели дека владеел 300, а за Ирник - 150 години. Во белешките е опишана промената на титулата кај одредени владетели како и дискутабилното потекло на други . Неколку помали владетели не се внесени во списокот.
Содржина |
[уреди] Митски владетели (153–605)
| Титула | Име | Период на управување | Белешки |
|---|---|---|---|
| Зиези | митскиот прародител на Бугарите | ||
| Авитохол | 153 – 453? | се претпоставува дека тоа е Атила | |
| Ирник (Ернак) | 455 – 465 | се претпоставува дека тоа е синот на Атила | |
| Гостун | 630 – 632 |
[уреди] Велика Бугарија (632-668)
| Титула | Име | Период на управување | Белешки |
|---|---|---|---|
| Хан | Кубрат | 605? – 665 | обединител на бугарските племиња |
| Хан | Батбајан | 665 – 668 |
[уреди] Прва Бугарска држава (668-1018)
| Титула | Име | Период на управување | Белешки |
|---|---|---|---|
| Хан | Аспарух | 668 – 700 | можно име Батај |
| Хан | Тервел | 700 – ок. 721 | син на ханот Аспарух |
| Хан | Кормесиј | ок. 721 – 738 | |
| Хан | Севар | 738 – 753 или 754 | |
| Хан | Кормисош | 753 или 754 – 756 | |
| Хан | Винех | 756 – 760 | |
| Хан | Телец | 760 – 763 | |
| Хан | Сабин | 763 – 766 | |
| Хан | Умор | авг. – септ. 766 | |
| Хан | Токту | 766 – 767 | |
| Хан | Паган | 767 – 768 | |
| Хан | Телериг | 768 – 777 | |
| Хан | Кардам | 777 – 803 | |
| Хан | Крум | 803 – 814 | |
| Хан | Омуртаг | 814 – 831 | |
| Хан | Маламир | 831 – 836 | |
| Хан | Пресијан | 836 – 852 | |
| Хан/ Кнeз | Борис I (Михаил) | 852 - 889 | 852 – 864 - хан 864 – 889 - кнeз |
| Кнeз | Владимир (Расате) | 889 – 893 | |
| Кнeз/ Василевс | Симеон I | 893 – 927 | 893 – 913 - кнeз 913 – 927 - василевс |
| Цар | Петар I | 927 – 969 | |
| Цар | Михаил | 930 | Брат на Петар I; крева бунт и се прогласува за цар |
| Цар | Борис II | 970 – 971 | |
| Заедничко управување на Комитопулите | Давид, Моисеј, Арон и Самоил | 971 – 977 | |
| Цар | Роман | 977 – 997 | |
| Цар | Самоил | 997 – 1014 | [1][2][3][4][5][6][7][8][9][10][11][12][13][14][15] Според македонските и старите српски историчари[16], Самоил е словенски македонски цар, владетел на големото Самоилово царство, во некои историски извори наведувано и како Македонско царство.[17] |
| Цар | Гавраил Радомир | 1014 – 1015 | Првороден син на цар Самоил и негов директен наследник |
| Цар | Јован Владислав | 1015 – 1018 | Син на Арон - брат на цар Самоил |
| Кнeз | Пресијан II | 1018 |
[уреди] Втора Бугарска држава (1185-1395)
| Титула | Име | Период на управување | Белешки |
|---|---|---|---|
| Цар | Петар II | 1185 – 1197 | Според некои извори родот Асеневци бил од куманско потекло |
| Цар | Иван Асен I | 1190 – 1196 | Сoвладетел и брат на Петар II |
| Цар | Калојан | 1197 – 1207 | Брат на Иван Асен I и Петар II |
| Цар | Борил | 1207 – 1218 | Според некои извори узурпатор |
| Цар | Иван Асен II | 1218 – 1241 | Син на Иван Асен I |
| Цар | Калиман Асен I | 1241 – 1246 | Регентски совет |
| Цар | Михаил II Асен | 1246 – 1256 | 1246 – ок. 1253 - регентски совет ок. 1253 - самостојно управување |
| Цар | Калиман II | 1256 | |
| Цар | Мицо Асен | 1256 – 1263 | По 1257 година ја преместува престолнината во Преслав |
| Цар | Константин I Асен | 1257 – 1277 | |
| Император | Јаков Светослав | 1262 – 1276 | Деспот, зет на Јован Асен II, управник на Видинската област, се прогласува за император; од руско потекло |
| Цар | Ивајло (Иваил) | 1278 – 1279 | |
| Цар | Иван Асен III | 1279 – 1280 | |
| Цар | Георги I Тертер | 1280 – 1292 | Од куманско потекло |
| Цар | Шишман I | 1280 – 1313 | Видински деспот; Според некои автори родот Шишмановци бил од куманско потекло |
| Цар | Смилец | 1292 – 1298 | |
| Цар | Иван II | 1298 – 1300 | |
| Цар | Чака | 1299 – 1300 | Татарин |
| Цар | Теодор Светослав | 1300 – 1321 | |
| Цар | Михаил | 1301 | Син на Константин I Асен и Марија Палеологина; титулата му е признаена од Византија, но загинува во судир со Теодор Светослав |
| Цар | Георги II Тертер | 1321 – 1322 | |
| Цар | Михаил III Шишман Асен | 1323 – 1330 | |
| Цар | Иван Стефан | 1330 – 1331 | |
| Цар | Иван Александар | 1331 – 1371 | |
| Цар | Белаур | 1331 – 1336 | |
| Цар | Михаил Асен | 1336 – 1354 | |
| Цар | Иван Срацимир | 1336 – 1396 | 1336 – 1355 - совладетел 1355 – 1396 - самостоен цар (во Видин) |
| Цар | Иван Асен IV | 1336 – 1354 | |
| Цар | Шишман II | 1341 | |
| Цар | Иван Шишман | 1371 – 1395 | |
| Цар | Константин II Асен | 1396 – ок. 1422 |
[уреди] Трета Бугарска држава (1878-1946)
| Титула | Име | Период на управување | Белешки |
|---|---|---|---|
| Кнез | Александар I Батенберг | 1879 – 1886 | Кнез на Кнежество Бугарија |
| Кнез/ Цар | Фердинанд I Сакс-Кобург-Готски | 1887 – 1918 | 1887 – 1908 - кнез на Кнежество Бугарија 1908 – 1918 - цар на Царство Бугарија |
| Цар | Борис III | 1918 – 1943 | Цар на Царство Бугарија |
| Цар | Симеон II | 1943 – 1946 | Последен цар на Царство Бугарија и премиер на Република Бугарија (2001 – 2005) |
[уреди] Белешки
- ↑ Daniel D. McGarry - „Medieval History & Civilization“, Macmillan, 1976, page 291
- ↑ Ivo Banac - „The National Question in Yugoslavia: Origins, History, Politics“, 1988, Cornell University Press, page 34
- ↑ Donald M. Nicol - „Byzantium and Venice: A Study in Diplomatic and Cultural Relations“, 1988, Cambridge University Press, page 43
- ↑ John Haldon - „Byzantium at War AD 600-1453“, 2003, Osprey Publishing, page 20, 44, 95
- ↑ R. J. Crampton - „A Concise History of Bulgaria“, 1997, Cambridge University Press, page 13, 21, 22, 23
- ↑ Catherine Holmes - „Basil II and the Governance of Empire (976-1025)“, 2006, Oxford University Press, page 49, 103, 104
- ↑ Averil Cameron - „The Byzantines“, 2006, Blackwell Publishing, page 38
- ↑ Timothy E. Gregory - „A History of Byzantium“, 2005, Blackwell Publishing, page 243, 244, 246, 252
- ↑ Sima M. Ćirković - „The Serbs“, 2004, University of Belgrade, page 20, 307, 209
- ↑ Paul Magdalino - „Byzantium in the Year 1000“, 2003, BRILL, page 95
- ↑ Paul Stephenson - „Byzantium's Balkan Frontier“, 2000, Cambridge University Press, page 61, 71, 72
- ↑ Raymond Detrez - „Historical Dictionary of Bulgaria“, 1997, Scarecrow Press, page appendix II
- ↑ Dimitri Obolensky - „Byzantium and the Slavs“, 1994, St Vladimir's Seminary Press, page 322
- ↑ Peter N. Stearns - „The Encyclopedia of World History - Ancient, Medieval, and Modern“, 1991, Houghton Mifflin, page 188, 191, 229, 1209
- ↑ John W. Birkenmeier - „The development of the Komnenian army: 1081-1180“ (History of warfare #5), BRILL, 2002, ISBN 90-04-11710-5, стр. 30
- ↑ Владимир Ћоровић, „Историја Срба“
- ↑ Владимир Ћоровић, „Историја Срба“