Француска инвазија на Алжир

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Француска инвазија на Алжир
Дел од Француско освојување на Алжир
Attaque d Alger par la mer 29 Juin 1830 par Theodore Gudin.jpg
Датум 14 јуни –7 јули 1830
Место Отомански Алжир
Исход
  • победа на Франција
  • припојување на Алжир кон Франција
Завојувани страни
Француско кралство Кралство Франција  Османлиско Царство

Француската инвазија на Алжир била голема воена операција предводена од страна на Кралство Франција на чело со Шарл X врз Отомански Алжир во 1830 година. Претходно Алжир од страна на Отоманската империја бил освоен во 1529 година од страна на Хајредин Барбароса.

Позадина[уреди | уреди извор]

Освојувањето на Алжир било иницирано во последните денови на Бурбонската реставрација од страна на кралот Шарл X во обид да се зголеми неговата популарност меѓу францускиот народ. Територијата на денешен Алжир формално била под контрола на Османлиите до 1830 година. Во Отомански Алжир земјата била управувана од еден гувернер и неколку бејлици, а остатокот од земјата биле под управа на локалните берберски и арапски лидери. Самиот управител бил де факто независен, иако бил подржан или контролиран од јаничарските војници кои се наоѓале во земјата. Алжир на запад граничел со Мароканскиот султанат, а на исток со Отомански Тунис.

За време на Наполеонските војни Алжир имал голема корист од трговија со Медитеранот каде биле увезени големо количество на храна од Франција која алжирските власти го купиле со кредит. Французите го ограничиле своето тргување бидејќи Медитеранот бил управуван од страна на Велика Британија. Владетелот на Алжир се обидел да ги зголеми даноците кое довело до нестабилност во земјата и започнување на Првата берберска војна и Втората берберска војна.

Во 1795-1796 Франција имало склучено договор за купување на пченица за француската армија од два еврејски трговци во Алжир. Овие трговци имале долгови кон Хусеин Деј, како османлиски управител на земјата и тој побарал доколку Франција сака да тргува, нивните долгови да бидат исплатени од Франција. По неуспешните преговори, Алжир го затворил пристаништето кое траело три години на штета на француските трговци, додека берберските трговци сеуште ја имале можноста да ја избегнат блокадата. Во 1829 година францускиот крал го испратил својот амбасадор на преговори, но алжирскиот деј одговорил со топовски оган насочен кон францускиот брод. Франција по овој чин започнала преговори со египетскиот управител Мехмед Али Паша за поделба на Северна Африка, но тој ја отврлил оваа можност поради британскиот притисок. Така, Франција решила сама да го нападне Алжир.

Инвазија[уреди | уреди извор]

Во 1830 година француската флота од 600 бродови отпатувала кон Алжир. Алжирскиот деј испратил 7.000 јаничари, 19.000 војници од Константин и Оран, и 17.000 од Кабилија. Во битката француската армија издвојувала голема победа, а самиот управител побарал да ја прифати капитулацијата под услов да го задржи своето лично богатство. По пет дена тој заминал во егзил во Неапол со своето семејство, а јаничарите се повлекле кон Турција.

Со тоа завршило 313-годишното османлиско владеење на Алжир. Француското освојување на Алжир се одвило во периодот од 1830 до 1847 година. По успешната војна, конфликтите со новите владетели продолжиле до 1847 година.