Тагалошки јазик

Од Википедија — слободната енциклопедија
(Пренасочено од Тагалог)
Прејди на: содржини, барај
Тагалошки јазик
Wikang Tagalog
Изговор /tɐˈɡaːloɡ/
Застапен во Филипини
Подрачје Централен Лузон и Јужен Лузон
Народ Тагалог
Говорници 280 милиони  (2007)ne2007
45 милиони како втор јазик (2013)[1]
Јазично семејство
Претходни облици:
протофилипински
Стандардни облици
Дијалекти
батангаски
батагаски
булакански
лубаншки
манилски
мариндукејски
танајско-паетејски
тајабаски
Писмо латиница (тагалошка азбука/филипинска азбука),
историски бајбајин
Статус
Службен во Филипини
Регулативен орган Комисија за филипински јазик
Јазични кодови
ISO 639-1 tl
ISO 639-2 tgl
ISO 639-3 tgl — опсежен код
Поединечен код:
fil — филипински
Linguasphere 31-CKA
{{{mapalt}}}
Тагалошки области во Филипините.

Тагалошки, или само тагалог, — австронезиски јазик, кој воглавно се зборува на Филипините. Тагалошкиот е мајчин јазик на една четвртина од населението на државата, а како втор јазик го зборува мнозинството население на Филипините. Стандардната форма на тагалошкиот се нарекува филипински јазик, и тој е официјален јазик на Филипините, покрај англискиот.

Тагалошкиот е сроден со останатите филипински јазици, како што се на пример биколски, илоканоански, висајски, капампангански и пангасинански, но и со поодалечените формозански, индонезиски, малајски, хавајски, малагашки и маорски.

Писма[уреди | уреди извор]

Бајбајин[уреди | уреди извор]

Crystal Clear app xmag.svg Главна статија: „Бајбајин.

До 16 век, тагалошкиот се пишувал со абугида писмо наречено бајбајин. Ова писмо било составено од симболи за 3 самогласки и 14 согласки. Како и останатите брахмански писма, и ова писмо споделувало сличности со сестринските писма, особено старокавиското писмо. Иако писмото имало висок степен на писменост меѓу народот, сепак тоа почнало постепено да биде заменувано од латиницата, особено по доаѓањето на Шпанците.

Ba Be Bo B (in Baybayin)

Современи писма[уреди | уреди извор]

До првата половина на 20 век, јазикот користел латиница, односно верзија на латиницаата која се базирала на шпанската азбука. Азбуката имала 32 букви:[2][3]

големи мали големи мали
A a Ng ng
B b Ñ ñ
C c N͠g / Ñg n͠g / ñg
Ch ch O o
D d P p
E e Q q
F f R r
G g Rr rr
H h S s
I i T t
J j U u
K k V v
L l W w
Ll ll X x
M m Y y
N n Z z

Кога се одлучило дека националниот јазик ќе биде тагалошки, граматичарот Лопе Сантос вовел нова азбука која била составена од 20 букви:[4][5][6]

големи мали големи мали
A a N n
B b Ng ng
K k O o
D d P p
E e R r
G g S s
H h T t
I i U u
L l W w
M m Y y

Во 1987 Министерството за образование, култура и спорт издало известување со кое се довеле нови промени во однос на азбуката,[7][8] односно се проширила за да може да се примат соодветно нови позајмени англиски или шпански зборови:[9]

големи мали големи мали
A a Ñ ñ
B b Ng ng
C c O o
D d P p
E e Q q
F f R r
G g S s
H h T t
I i U u
J j V v
K k W w
L l X x
M m Y y
N n Z z

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. Resulta mula sa 2000 Census of Population and Housing: Educational Characteristics of the Filipinos, National Statistics Office, 18 March 2005 
  2. Gómez Rivera, Guillermo (10 април 2001). „The evolution of the native Tagalog alphabet“. Philippines: Emanila Community (emanila.com). Views & Reviews. архивирано од оригиналот на 3 август 2010. http://www.webcitation.org/5rhjRPCO9. конс. 3 август 2010 г. 
  3. Signey, Richard, Philippine Journal of Linguistics, Manila, Philippines: Linguistic Society of the Philippines, The Evolution and Disappearance of the "Ğ" in Tagalog orthography since the 1593 Doctrina Christiana, ISSN 0048-3796, OCLC 1791000, конс. August 3, 2010. 
  4. Linda Trinh Võ; Rick Bonus (2002), [„Тагалошки јазик“ - Google Книги (англиски) Contemporary Asian American communities: intersections and divergences], Temple University Press, стр. [„Тагалошки јазик“ - Google Книги (англиски) 96], [„Тагалошки јазик“ - Google Книги (англиски) 100], ISBN 978-1-56639-938-8 
  5. University of the Philippines College of Education (1971), [„Тагалошки јазик“ - Google Книги (англиски) "Philippine Journal of Education"], Philippine Journal of Education (Philippine Journal of Education.) 50: 556 
  6. Perfecto T. Martin (1986), [„Тагалошки јазик“ - Google Книги (англиски) Diksiyunaryong adarna: mga salita at larawan para sa bata], Children's Communication Center, ISBN 978-971-12-1118-9 
  7. Trinh & Bonus 2002, стр. [„Тагалошки јазик“ - Google Книги (англиски) 96], [„Тагалошки јазик“ - Google Книги (англиски) 100]
  8. Renato Perdon; Periplus Editions (2005), Renato Perdon, уред., [„Тагалошки јазик“ - Google Книги (англиски) Pocket Tagalog Dictionary: Tagalog-English/English-Tagalog], Tuttle Publishing, стр. [„Тагалошки јазик“ - Google Книги (англиски) vi–vii], ISBN 978-0-7946-0345-8 
  9. Michael G. Clyne (1997), [„Тагалошки јазик“ - Google Книги (англиски) Undoing and redoing corpus planning], Walter de Gruyter, стр. [„Тагалошки јазик“ - Google Книги (англиски) 317], ISBN 978-3-11-015509-9 

Поврзано[уреди | уреди извор]

Надворешни врски[уреди | уреди извор]