Пилав Тепе

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Пилав Тепе
Пилав Тепе.jpg
Поглед на Пилав Тепе
Највисока точка
Надм. вис.566 м [1]
Истакнатост100-200 м
Координати41°37′37″N 22°18′37″E / 41.62694° N; 22.31028° E / 41.62694; 22.31028Координати: 41°37′37″N 22°18′37″E / 41.62694° N; 22.31028° E / 41.62694; 22.31028
Географија

Пилав Тепевулканска купа во клисурата на Маденска Река, десна притока на Крива Лакавица, на околу 12 км западно од Радовиш. Купите се во склоп на Дамјанско-бучимската палеовулканска област, која зафаќа површина од 26 км2. Пилав Тепе е од десната страна на Маденска Река и има типичен конусест изглед, со истакнатост од околу 100-120 м и надморска височина од 566 м[1]. Составена е од мошне цврсти, компактни андезити, што укажува на експлозивен вулканизам, кој е одреден како миоценски.

На падините на овој вулкански рид е сместено истоименото археолошко наоѓалиште, каде е откриена неолитска населба, како и градиште од римско време.

Плоча[уреди | уреди извор]

На 1 км јужно од Пилав Тепе (41°37′4″N 22°18′39″E / 41.61778° N; 22.31083° E / 41.61778; 22.31083) се наоѓа втората карактеристична вулканска купа во форма на нек, позната како Плоча. Истакнатоста ѝ е околу 150-200 м, а надморската височина изнесува 658 м[1]. По состав е иста како Пилав Тепе, односно од компактни андезитски лави. Речиси од сите страни околу Плоча се наоѓаат напласти од пирокластичен материјал во облик на бречи и туфови, посебно на југоисточната страна кон с. Дамјан. Двете купи се пресечени со долината — клисурата на Маденска Река, поради што нивната истакнатост и релативна височина во квартерниот период е зголемена. Поради селективната ерозија, на Плоча има речиси вертикални карпести отсеци, кои во поново време се користат за алпинизам. Врвот на Плоча е мошне зарамнет, поради што го добила името.[1]

Освен наведените, на 1 км источно од Пилав Тепе има уште едно конусно возвишение, кое најверојатно е паразитска купа на главниот вулкански центар.

Поврзано[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Група автори (2016). „Вулкански купи Пилав Тепе и Плоча кај Шопур“. Студија за геодиверзитетот и геонаследството на Република Македонија и другите компоненти на природата (PDF). Скопје: Министерство за животна средина и просторно планирање. стр. 143-144. ISBN 978-9989-110-90-0.