Ток писин

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Ток Писин
Застапен во Папуа Нова Гвинеја
Говорници 122,000  (2004)
4 милиони како втор јазик
Јазично семејство
англиски креолски
  • пацифички
    • ток писин
Статус
Службен во  Папуа Нова Гвинеја
Јазични кодови
ISO 639-2 tpi
ISO 639-3 tpi
Linguasphere 52-ABB-cc

Ток Писин (Tok Pisin) е креолски јазик кој се зборува во Папуа Нова Гвинеја. Ток Писин е официјален јазик во Папуа Нова Гвинеја и овој јазик е најзборуван во државата. Овој јазик го користат од 5 до 6 милиони луѓе, но сепак јазикот од прилика го зборуваат сите граѓани на државата.

Етимологија[уреди]

Името на јазикот потекнува од англиските зборови „talk“ (tok на ток писин) и „pidgin“ (pisin на ток писин). Многу ретко јазикот се именува како новогвинејски пиџин, или во академските извори меланезиски пиџин,[1] меланезиски англиски пиџин или неомеланезиски. Сепак, ток писин е најкористено име за јазикот. Иако порано јазикот се сметал за пиџин, денес тој е посебен јазик, најмногу поради тоа што има луѓе на кои јазикот им е мајчин и е лингва франка во Папуа Нова Гвинеја.

Класификација[уреди]

Ток Писин се развил како резултат на меѓусебната комуникација на различните народи, кои отишле да работаат на плантажи во Квинсленд, Австралија. Луѓето почнале да користат една јазична мешавина базирана на англискиот. Оваа рана фаза на развојот е позната како пиџин. Јазикот воглавно има зборови од англискиот, но и од германскиот, малајскиот, португалскиот и абориџинските јазици.

Официјален статус[уреди]

Јазикот е официјален во Папуа Нова Гвинеја, заедно со англискиот и хири моту. Јазикот често се користи во Националното собрание на Папуа Нова Гвинеја. Повеќето од документите на владата се на англиски, но јавните кампањи во државата се на ток писин. Во образовниот систем англискиот е основен јазик, но и ток писин се користи во некои училишта.

Фонологија[уреди]

Фонологијата на ток писин е слична со таа на јазикот од кој произлегол (англиски), но значително упростена. Така јазикот има 16 согласки и 5 самогласки.

Согласки[уреди]

лабијални коронални палатални веларни глотални
експлозивни p b t d k ɡ
фрикати v s h
носни m n ŋ
латерални l
апроксимантни w j
вевни r

Самогласки[уреди]

предни централни задни
затворени i u
средни e o
отворени a

Пример[уреди]

Ток писин
Писмо латиница
Пример Прв член од „Декларацијата за човекови права“
Текст Yumi olgeta mama karim umi long stap fri na wankain long wei yumi lukim i gutpela na strepela tru. Uumi olgeta igat ting ting bilong wanem samting I rait na rong na mipela olgeta I mas mekim gutpela pasin long ol narapela long tingting bilong brata susa.
Македонски Ситe чoвeчки суштeствa сe рaѓaaт слoбoдни и eднaкви пo дoстoинствo и прaвa. Tиe сe oбдaрeни сo рaзум и сoвeст и трeбa дa сe oднeсувaaт eдeн кoн друг вo дуxoт нa oпштo чoвeчкaтa припaднoст.
Портал: Јазици

Оче наш на ток писин:

Papa bilong mipela
Yu stap long heven.
Nem bilong yu i mas i stap holi.
Kingdom bilong yu i mas i kam.
Strongim mipela long bihainim laik bilong yu long graun,
olsem ol i bihainim long heven.
Givim mipela kaikai inap long tude.
Pogivim rong bilong mipela,
olsem mipela i pogivim ol arapela i mekim rong long mipela.
Sambai long mipela long taim bilong traim.
Na rausim olgeta samting nogut long mipela.
Kingdom na strong na glori, em i bilong yu tasol oltaim oltaim.
Tru.

Оче наш на англиски:

Our father,
who art in heaven,
hallowed be thy name.
Thy kingdom come,
thy will be done
on earth as it is in heaven.
Give us this day our daily bread,
and forgive us our trespasses
as we forgive those who trespass against us.
Lead us not into temptation,
but deliver us from evil,
for thine is the kingdom, the power, and the glory, now and forever.
Amen

Поврзано[уреди]

Портал „Јазик

Наводи[уреди]

  1. Eg F. Mihalic SVD, The Jacaranda Dictionary and Gramar of Melanesian Pidgin, Milton, QLD, Australia: Jacaranda Press Pty Ltd, 1971.

Литература[уреди]

Надворешни врски[уреди]