Каролинка

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Каролинка
Wood Duck (Aix sponsa), Parc du Rouge-Cloître, Brussels.jpg
Мажјак
Женка
Научна класификација
Царство: Животни
Колено: Хордови
Класа: Птици
Ред: Гусковидни
Семејство: Патки
Род: Шумски патки
Вид: Каролинка
Биномен назив
Aix sponsa
(Linnaeus, 1758)
Распространетост на каролинката
     Сезона на парење     Цела година     Презимување
Мажјак во профил

Каролинка, каролинска патка или шумска патка (науч. Aix sponsa) — вид патка од родот шумски патки (Aix) од Северна Америка. Важи за една од пошарените барски птици на континентот.[2][3] Може да се види во Зоолошката градина во Скопје.[4]

Опис[уреди | уреди извор]

Каролинката е средна патка по големина. Типичниот возрасен мажјак е долг 47-54 см, со распоин на крилјата од 66-73 см. Ова е околу три четвртини од должината на дивата патка (Anas platyrhynchos). Припаѓа на истиот род како азиската патка мандаринка (Aix galericulata).[2]

Возрасниот мажјак има карактеристично светкаво повеќебојно перје и црвени очи, со изразена бела црта по вратот. Женката е помалку шарена, има бел прстен околу окото и белузлав врат. Двата пола имаат пувки на главата.

Мажјакот се огласува со извишувачки свиреж џииииии, додека пак женката оддава има извишувачки писок, ду уип, ду уип, а кога е во тревога извикува гласно кр-р-ек, кр-р-ек.[5]

Поведение[уреди | уреди извор]

Каролинките се размножуваат во шумовити мочуришта, плитки езера, блата или езерца и потоци во источниот дел на Северна Америка, западното крајбрежје на САД и западно Мексико. Обично се гнездат во шулини на трупови блиску до вода, но и во птичарници во барски резервати, ако ги има. Женките ги обложуваат гнездата со пердуви и други меки материјали, а висината овозможува извесна заштита од грабливци.[6] За разлика од највеќето други патки, каролинката има остри канџи со кои се сместува на дрва. Во јужните предели несе по две легла во една сезона — единствена меѓу сите патки во Америка.[5]

Женките несат по 7 до 15 светлокафеави јајва и ги квачи околу 30 дена.[5] Меѓутоа, ако гнездилата им се преблиску, женките знаат да несат јајца во гнездата на соседните патки. Ваквите пренатрупани гнезда можат да имаат по 30 јајца и да не се испилат успешно.[7]

Откако ќе се испилат, пајчињата скокаат од дупката и се упатуваат кон водата. Мајката ги повикува, но воопшто не им помага.[6] Претпочитаат да се гнездат над вода, со цел да им се омекне падот на младите, но знаат да се гнездат до 140 м од брегот. Следниот ден по испилувањето, младите се прекачуваат и скокаат на земја. Со тоа пајчињата веќе можат да пливаат и да се хранат сами.

Овие птици се хранат прпелкајќи се во водата или одејќи на земја. Јадат претежно бобинки, желади и семиња, но се хранат и со инсекти, што значи дека се сештојади.[6]

Распространетост[уреди | уреди извор]

Каролинката живее преку целата година во делови од јужниот ареал, додепа пак оние на север се презимуваат на југ,[8][9] по алтантското крајбрежје во јужните САД. Околу 75% од каролинките во тихоокеанската летна патека се непреселни.[9] Постоајт и помали населенија во Велика Британија и Ирска, претежно развиени од единките во сопственост на одгледувачи.

Заштита[уреди | уреди извор]

Каролинката била во голема опасност од исчезнување кон крајот на XIX век поради огромната загуба на живеалиштата и масовното ловење заради месото и украсните пердуви кои оделе на европскиот пазар. Со повелбата за заштита н аптиците вп 1916 и донесувањето на соодветниот закон во 1918 г., бројот на единки почнал полека да се зголемува. Поголем чекор во оваа насока бил и воведувањето на птичарниците за гнездење во 1930-тите.[10]

Свој придонес за опоравувањето на видот имал и повратокот на канадскиот дабар во ареалот на каролинката, кој гради брани каде патките живеат.[9]

Галерија[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. BirdLife International (2012). Aix sponsa. Црвен список на загрозени видвови на МСЗП, верзија 2014.3. Меѓународен сојуз за заштита на природата. http://www.iucnredlist.org/apps/redlist/details/22680104. посет. 1 декември 2014 г.  (англиски)
  2. 2,0 2,1 „Wood Duck“. All About Birds. Cornell Lab of Ornithology. http://www.allaboutbirds.org/guide/Wood_Duck/id. посет. 9 јули 2010 г. 
  3. Dawson, William (2007). Neher, Anna. уред. Dawson's Avian Kingdom Selected Writings. California Legacy. стр. 37–38. ISBN 978-1-59714-062-1. 
  4. „Каролина патка“. Зоо Скопје. http://www.zooskopje.com.mk/karolina-patka.html. посет. 2 мај 2015 г. 
  5. 5,0 5,1 5,2 „Wood Duck“. Ducks Unlimited Canada. http://www.ducks.ca/learn-about-wetlands/wildlife/wood-duck/. посет. 1 декември 2014 г. 
  6. 6,0 6,1 6,2 „Wood Duck Fact Sheet, Lincoln Park Zoo“. lpzoo.org. http://www.lpzoo.org/animals/factsheet/wood-duck. посет. 24 август 2013 г. 
  7. „Wood Duck (Aix sponsa) Dump-Nests“. Northern Prairie Wildlife Research Center. http://www.npwrc.usgs.gov/resource/birds/woodduck/wddump.htm. посет. 13 јануари 2012 г. 
  8. „Wood Duck“. http://www.hww.ca/en/species/birds/wood-duck.html. посет. 1 декември 2014 г. 
  9. 9,0 9,1 9,2 „Wood Duck“. BirdWeb: The Birds of Washington State. Seattle Audubon Society. http://birdweb.org/birdweb/bird_details.aspx?id=62. посет. 9 јули 2010 г. 
  10. Wood Duck (Aix sponsa) (PDF) (Извештај). USDA Natural Resources Conservation Service. конс. 9 July 2010. 

Надворешни врски[уреди | уреди извор]