Адам Смит

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Адам Смит

Адам Смит (анг: Adam Smith, 1723-1790) бил британски политички економист и философ. Автор е на прочуената Богатството на народите: Иследување на неговата природа и причини (1776), која е еден од првите обиди за разгледување на историското развивање на индустријата и трговијата во Европа. Овој труд е особено важен за научната дисциплина економија и е една од најизвестните прегледи во поткрепа на слободната трговија, капитализмот и либерализмот. Адам Смит е еден од најзначајните претставници на англиската класична политичка економија.

Биографија[уреди]

На околу 14-годишна возраст се запишал во универзитет. Учeл философија најпрвин во Глазгов, потоа на Оксфордскиот универзитет (1740-1746). Големо влијание врз кариерата на Адам Смит имаат Френсис Хатчесен (1694-1746) и Дејвид Хјум (1711-1776). При враќањето во Шкотска во текот на 1751 бил назначен за раководител на катедрата „Логика“ на Глазговскиот универзитет. Во 1752 ја добил и катедрата „Морална философија“ и така станал приемник на Хатчесен. Лекциите му опфаќале теми од етиката, реториката, правната наука и политичката економија.

Дело[уреди]

Првата книга на Смит, која му донела известност, е Теорија на моралните чувства (1759). Смит оваа книга ја смета за свој основен труд, за кое последните години од неговиот живот ги посветува повторно на овој труд. Во 1764 го напуштил Глазговскиот Универзитет и станал педагог на младииот херцеговец Баклу. Заедно сo младиот благородник тој отишол да учи две години во Европа (1764-1766) односно во Франција, каде Смит се запознал со Франсоа Кене. По враќањето си во родната Шкотска започнал со работа по Богатството на народите: Иследување на неговата природа и причини (1776). (eng: "An Inquiry Into the Nature and Causes of the Wealth of Nations"). Во 1778 година бил назначен за царинар. Умира на 17 јули 1790 година во Единбург.

Докажување[уреди]

За еден понудувач на пазарот да постигне успех во сопствен интерес му е на својата сопствена конкуренција да понуди нешто што тие ж ќе го сметаат како против вредно, и со кое нешто ќе му помогнат на конкурентот за создавање на други интереси.

Адам Смит е голем заговорник и подржувач на слободната трговија како во унитарните земји така и во меѓународната трговија. Неговото дело всушност претставува напад на тогашните концепти на меркантелизмот, според кои најважна цел на еден народ во една земја е количеството на злато кое се наоѓа во сопствените трезори и според која државата е должна да прави трговски биланс. Тој докажал дека таквиот концепт доведува до преоптерување на економската стабилност на една земја.

Адам Смит ја негира секоја задача и улога на државата. Тој верува дека една држава би можела да донесе голема корист за една држава за развој на нејзината економија доколку ги работи “стварните“ проблеми на таа држава, како што се заштита на договорните дела и патентите, државно образование за сиромашните и создавање на што е можно повеќе инфраструктурни проекти( патишта, мостови, тунели и сл).