Црвен кантарион

{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/Предлошка:Автотаксономија/Centaurium|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} |machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} |machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}

Црвен кантарион
Научна класификација [ у ]
Непознат таксон (попр):	Centaurium
Вид:	Црвен кантарион
Научен назив
Centaurium erythraea Rafn
Subspecies
12
Синоними
Список Centaurella dichotoma Delarbre Centaurium capitatum (Willd. ex Roem. & Schult.) Borbás Centaurium corymbosum (Dulac) Druce Centaurium erythraea var. capitatum (Willd. ex Roem. & Schult.) Melderis Centaurium erythraea var. fasciculare (Duby) Ubsdell Centaurium erythraea var. latifolium (Sm.) T.C.G.Rich Centaurium erythraea var. laxum (Boiss.) Mouterde ex Charpin & Greuter Centaurium erythraea var. masclansii O.Bolòs & Vigo Centaurium erythraea var. subcapitatum (Corb.) Ubsdell Centaurium erythraea var. sublitorale (Wheldon & Salmon) Ubsdell Centaurium latifolium (Sm.) Druce Centaurium lomae (Gilg) Druce Centaurium minus Moench Centaurium minus var. austriacum (Ronniger ex Fritsch) Soó Centaurium minus var. transiens (Wittr.) Soó Centaurium umbellatum f. album Sigunov Centaurium umbellatum var. fasciculare (Duby) Gilmour Centaurium vulgare Rafn Chironia centaurium (L.) F.W.Schmidt Chironia centaurium var. fascicularis Duby Chironia erythraea Schousb. Erythraea capitata Willd. ex Roem. & Schult. Erythraea centaurium (L.) Pers. Erythraea centaurium f. itatiaiaensis Dusén Erythraea corymbosa Dulac Erythraea germanica Hoffmanns. & Link Erythraea latifolia Sm. Erythraea lomae Gilg Erythraea vulgaris Gray Gentiana centaurium L. Gentiana gerardii F.W.Schmidt Gentiana palustris Lam. Gonipia linearis Raf. Hippocentaurea centaurium Schult. Libadion variabile Bubani Xolemia palustris (DC.) Raf.

Црвен кантарион (науч.: Centaurium erythraea) — име на родот Скриеносеменици од фамилијата Lincura, како и на најпознатиот и најраспространет вид на Балканот.

Опис

Едногодишно или двегодишно зеленасто растение со розови цветови собрани на врвот на стеблото во штитно соцветие.

Нејзиното стебло е мазно, квадратно, високо до 40 см. Цвета од јуни до август. Цветовите обично се во нијанси од светло до темноцрвена. Може да се најде во шумски ливади или ридови, како и на песочни места.

Употреба

Црвен кантарион е растение со широк спектар на лековити дејства. Содржи еритроцентаурин, есенцијално масло, шеќер, восок и друго. Неговото најпознато дејство е како амаро ароматичен (горчлив лек) за поттикнување апетит, лачење на гастрични и цревни сокови. Сличен е, иако помалку ефикасен од линцура. Заедно со питом пелин се користи за намалување на нивото на шеќер во крвта кај постарите лица, потоа при анемија, жолтица, крварење при тешки воспаленија со плакнење. Покрај чај, ова растение може да се користи и во форма на тинктури и лековити вина.

Во Македонија

Расте по суви тревести места, брдски пасишта, камењари, покрај патишта, во ливади, во проретчени дабови и букови шуми, на варовничка, силикатна и серпентинска геолошка подлога, и на надморска височина од 60 до 1350 метри.

Во флористичката литература за Македонија се среќаваат поголем број податоци (Centaurium erythraea sub Erythraea centaurium, Centaurium umbellatum) за разни локалитети, кои најверојатно се однесуваат на типичниот подвид. Во Македонија виреат подвидовите: Centaurium erythraea subsp. erythraea, Centaurium erythraea subsp. rumelicum, Centaurium erythraea subsp. turcicum кои главно ги има на многу места: Битола, Пелистер, Прилеп, Галичица, Беласица, Крива Паланка, Миравци, Дојран, Богданци, Бигла, Алшар, Скопска Црна Гора, Кавадарци, Кораб, Скопје, Дебар и други места.

Надворешни врски

• Фото галерија, 2024