Зулу

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Зулу
isiZulu
Застапен во  ЈАР
 Зимбабве
 Лесото
 Малави
 Мозамбик
 Свазиленд
Подрачје Квазулу-Натал, Дурбан, Јоханесбург
Говорници мајчин: 10 милиони
втор јазик: 16 милиони  
Јазично семејство
Статус
Службен во  ЈАР
Регулативен орган Панјужноафрикански јазичен совет
Јазични кодови
ISO 639-1 zu
ISO 639-2 zul
ISO 639-3 zul

Зулу (самон. исизулу) е банту-јазик, службен јазик на Јужноафриканската Република и мајчин јазик на народот Зулу. Јазикот го зборуваат околу 10 милиони луѓе, претежно во Јужноафриканската Република. Овој јазик е јазик кој најмногу се зборува по домаќинствата во државата, односно го зборуваат околу 24% од домаќинствата и го разбираат околу 50% од населението на државата. Во 1994 година јазикот станал единаесети службен јазик во ЈАР. Зулу, како и сите останати банту-јазици, користи латиница како свое основно писмо.

Географска распространетост[уреди]

Зулу припаѓа на Југоисточната група на банту-јазиците поточно на групата нгунски јазици. Јазикот се зборува во Квазулу-Натал во која 81 % од населението зборуваат зулу како мајчин јазик. Потоа се зборува во Мпумаланга со околу 26% и Гаутенг со околу 21%. Исто така е зборуван во некои други африкански држави, но со значителен процент во Лесото и Свазиленд. Јазиците ндебеле (зборувани во Зимбабве), сисвати (свази) и нгуни (порано зборуван во Малави) се сродни јазици на зулу и настанати од XIX век со селидба на зулу-население. Јазикот коса е доминантен во Зелено’ртската Република и е сличен со зулу.

Примери[уреди]

Sawubona Здраво, на една личност
Sanibonani Здраво, на група луѓе
Unjani? / Ninjani? Како си? / Како сте?
Ngisaphila / Sisaphila Добар сум. / Добри сме.
Ngiyabonga (kakhulu) Благодарам (многу)
Ngubani igama lakho? Како се викаш?
Igama lami ngu... Моето име е...
Isikhathi sithini? Колку е часот?
Ngingakusiza? Може да помогнам?
Uhlala kuphi? Каде престојуваш?
Uphumaphi? Од каде си?
Hamba kahle / Sala kahle Оди со добро / Остани со добро (исто како „пријатно“ за една личност)
Hambani kahle / Salani kahle Оди со добро / Остани со добро (исто како „пријатно“ за група личности)
Eish! леле!
Hhayibo Не! / Доста! / Нема шанси!
Yebo Да
Cha Не
Angazi Не знам
Ukhuluma isiNgisi na? Дали зборуваш англиски?
Ngisaqala ukufunda isiZulu Штотуку почнав да учам Зулу.

Користена литература[уреди]

Надворешни врски[уреди]