Коса (јазик)
| Коса isiXhosa |
||
|---|---|---|
| Зборуван во: |  Јужноафриканска Република Лесото |
|
| Регион: | Источен Кејп, Западен Кејп | |
| Вкупно говорници: | 7.9 милиони | |
| Ранглиста: | ||
| Јазично семејство: | нигер-конгоански атлантско-конгоански бенуе-конгоански бантоидни јужни бантоидни банту јужни банту нгунски Зунда Коса |
|
| Официјален статус | ||
| Официјален јазик во: | Јужноафриканска Република |
|
| Регулиран од: | не е регулиран | |
| Јазични кодови | ||
| ISO 639-1: | xh | |
| ISO 639-2: | xho | |
| ISO 639-3: | xho | |
Коса (локално: isiXhosa) е еден од официјалните јазици на Јужноафриканската Република и дел од групата на нгунски јазици. Коса е зборуван од околу 7,9 милиони луѓе или 18% од вкупното население на државата. Како и останатите банту-јазици, коса е тонски јазик, односно истата согласка или самогласка може да има различно значење ако се каже со повисок или понизок тон. Една од најголемите карактеристики за овој јазик е присуството на чкрапави согласки. Самите согласки при изговор звучат како кликнивање или чкрипење во устата, така што и самиот збор „коса“ на почетокот е проследен со кликачки звук.
Коса јазикот се пишува со латинична азбука. Во јазикот постојат три кликачки звуци, односно се бележат со следните букви: „c“ го претставува забниот кликачки звук, „X“ го претставува страничниот кликачки звук и „q“ го претставува непчаниот кликачки звук. За разлика од останатите тонални јазици во светот, во коса не се бележат тоновите при пишување.
Содржина |
Дијалекти [уреди]
Коса има неколку дијалекти, меѓу кои најголемите се:
- Гцалека
- Ндламбе
- Рархабе - се смета за стандарден
- Тембу
- Бомвана
- Мпондамсе
- Мпондо
- Кесибве
- Баца
- Целе
- Хлуби
- Мфенгу[1]
Примери [уреди]
- Molo - здраво (за еден човек)
- Molweni - здраво (за повеќе луѓе)
- Unjani? - Како си?
- Ninjani? - Како сте?
- Ndiphilile - Јас сум добро.
- Siphilile - Ние сме добро.
- Ngubani igama lakho? - Како се викаш?
- Unangaphi? - Колку си стар?
- Malini na? - Колку пари?
- Yintoni le? - Што е ова?
- Ngubani ixesha? (Nguban'ixesha) - Колку е часот?
- Kuyabanda ngaphandle! - Надвор е ладно!
- Enkosi - благодарам
- Uxolo - ивинете
- Ngxesi - извини
- Nceda - молам
- Andiqondi/Andikuva - не разбирам
- Andiyazi - не знам
- Ndithetha isiXhosa kancinci nje - Јас зборувам само малку коса.
- Ndiyagoduka ngoku - Сега јас одам дома.
- Intwasahlobo ifikile - Дојде пролетта.
- Ndihamba ngebhasi - Јас одам со автобус.
- Ndilahlekile - Се избубив.
- Ndingakwenzela ntoni? - Што можам да сторамз а вас?
- Vula iincwadi zakho - Отвро ги книгите.
- Vulani iincwadi zenu - Отворете ги книгите.
Наводи [уреди]
Поврзано [уреди]
Надворешни врски [уреди]
- Профил за коса јазикна UCLA
- Извештај за коса на Етнолог
- Коса-англиски речник
- Мал коса-англиски речник
- Коса јазик и култура
- Коса на panafril10n.org
- Google на коса
- Умхолобо Венене ФМ
- Материјали за учење коса
- Проверувач на правопис на OpenOffice.org и Mozilla, OpenOffice.org, Mozilla Firefox, и Mozilla Thunderbird на коса
- Translate.org.za - проект за слободен превод
|
|||||||
