Музички форми

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
„Гринсливс“ како пример за бинарна форма.

Музички облици или музички форми се структурни, конструктивни или организациски принципи на музичко творештво, аналогни на пр. на граматиката и синтаксата во јазикот и книжевноста. Ова се општи теоретски модели кои во практиката на компонирање манифестираат неограничен број поединечни решенија како музички дела со уникатен облик. Поимот музичка форма потекнува од естетиката и теоријата на музиката од XVIII век, артикулирајќи ја рационалистичката потреба за интегритет, пропорција и симетрија на уметничкото дело. Во XX век општите и поединечните процеси на распаѓање на традиционалните форми и структури во општествениот живот и уметноста произвеле отстапување од конвенционалното поимање на музичката форма, нагласувајќи, во процесот и исходот на композицијата, со слободен дизајн на структурата на звукот и интерпретација и изведба на музиката. Историски гледано, музичките форми зависат од идеите и уметничките барања на одредени периоди и од културните и етничките кругови во кои потекнуваат. Во европската уметничка музика, музичките форми се поделени според повеќе критериуми, на повеќе видови: вокални, вокално-инструментални, инструментални и музичко-сценски. Понатаму, музичките форми можат да бидат едно движење и повеќе движење. Меѓу повеќеделните инструментални форми, најпознати се суита, соната, концерт и симфонија, во вокална и вокално-инструментална музика миса, ораториум и кантата и во музичката сцена опера. Во рамките на поединечните движења, монотематските и битематските форми и форми со повеќе теми се разликуваат според бројот на основни музички мисли. Монотематски форми се на пр. средновековните органуми, дисканти, мотети, но исто така и барокните пасакаља и канцона. Битематските и мултитематските форми се сите видови варијации, барокна суита и соната, дводелна песна, класична форма на соната, рондо итн. Според бројот на делови, музичките форми се поделени на хомофонични и полифонични. Како важен посебен предмет, музичките форми се изучуваат во рамките на музичката педагогија.[1]

Наводи[уреди | уреди извор]

Литература[уреди | уреди извор]

  • Chester, Andrew. 1970. "Second Thoughts on a Rock Aesthetic: The Band". The New Left Review 1, no. 62 (July–August): 78–79. Reprinted in On Record: Rock, Pop, and the Written Word, edited by Simon Frith and Andrew Goodwin, 315–19. New York: Pantheon, 1990.
  • Keil, Charles. 1987. "Participatory Discrepancies and the Power of Music". Cultural Anthropology 2, No. 3 (August): 275–83.
  • Cadwallader, Allen. 1990. "Form and Tonal Process. The Design of Different Structural Levels". Trends in Schenkerian Research, A. Cadwallader ed. New York, etc.: Schirmer Books: 1-21.
  • Laskowski, Larry. 1990. "J.S. Bach's 'Binary' Dance Movements: Form and Voice-Leading", Schenker Studies, H. Siegel ed. Cambridge: CUP: 84-93.
  • Schmalfeldt, Janet. 1991. "Towards a Reconciliation of Schenkerian Concepts with Traditional and Recent Theories of Form", Music Analysis 10: 233-287.
  • Beach, David. 1993. "Schubert's Experiments with Sonata Form: Formal-Tonal Design versus Underlying Structure", Music Theory Spectrum 15: 1-18.
  • Smith, Peter. 1994. "Brahms and Schenker: A Mutual Response to Sonata Form", Music Theory Spectrum 16: 77-103.
  • Smith, Charles J. 1996. "Musical Form and Fundamental Structure: An Investigation of Schenker's Formenlehre". Music Analysis 15: 191-297.
  • Burnham, Scott. 2001. "Form", Cambridge History of Western Music Theory, Th. Christensen ed. Cambridge: CUP: 880-906.
  • Webster, James. 2009. "Formenlehre in Theory and Practice", Musical Form, Forms, and Formenlehre: Three Methodological Reflections, P. Bergé ed. Leuven: LUP: 123-139.
  • Hooper, Jason. 2011. "Heinrich Schenker's Early Conception of Form, 1895-1914". Theory and Practice 36: 35-64.
  • Schmalfeldt, Janet. 2011. In the Process of Becoming: Analytic and Philosophical Perspectives on Form in Early Nineteenth-Century Music, New York: Oxford University Press.
  • Cecchi, Alessandro (ed.). 2015. Schenker's Formenlehre. Rivista di Analisi e Teoria Musicale XXI, No. 2.

Надворешни врски[уреди | уреди извор]