Вселенска станица

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Меѓународна вселенска станица во 2007 година

Вселенска станица претставува вештачка структура дизајнирана за луѓе да живеат во вселената. До сега се правени само станици во ниска орбита на земјата, познати како орбитални станици. Вселенска станица се разликува од другите вселенски летала со екипаж по тоа што нема голем погон или оддели за слетување. За транспорт од и до вселенските станици се користат други летала. Вселенските станици се дизајнирани за среден период на живот во орбитата, најчесто во периоди од недели, месеци, а некои дури и години. Во моментот единствената активна е Меѓународната Вселенска Станица. Пред неа, тука се Алмаз, Салјут сериите, Скајлаб и Мир

Вселенските станици од 2007 година се користат за проучување на ефектите на долг престој во вселената врз човечкото тело, како и за овозможување платформи за поголем број на подолги научни истражувања.

Цели[уреди | уреди извор]

Вселенските станици се користени за воени и цивилни цели. Последната воена вселенска станица е Салјут 5, која е користена од Алмаз програмата на Советскиот Сојуз во 1976 и 1977[1]

Типови на вселенски станици[уреди | уреди извор]

Постојат сва типа на вселенски станици: монолитски, и модуларни

Монолитски[уреди | уреди извор]

Поранешните станици, како Скајлаб и Салјут, се т.н. монолитски вселенски станици. Тие се планирани да се конструирани и лансирани во еден дел, и потоа населени со човечки екипаж. Како такви, тие воглавно сите намирници и експерименталната опрема ги носеле со себе за време лансирањето. Кога сето тоа ќе се потроши, истите биле напуштани.

Почнувајќи со Салјут 6 и Салјут 7, може да се забележи промена промена; на нив се додадени две пристаништа кои овозможувале посета од друг екипаж, кои ќе дојдат со друго летало до нив. Со ова е овозможено станицата постојано да е населена. Скајлаб исто така е опремен со пристаниште, но нивната порта никогаш не беше искористена.


Модуларни[уреди | уреди извор]

Во втората група спаѓаат Мир и МВС. Кај нив, најпрвин беше лансиран главниот дел, а подоцна додатни модули, главно со специфична улога, се додададени на него. Овој метод е пофлексибилен во смисла на оперирање, а и ја отстранува потребата од лансирно возило со огромна моќ.
На 28 март 2015 година, од космодромот во Казахстан била лансирана ракетата која во Меѓународната вселенска станива ги однела космунаутите Михаил Корнјенко од Русија и Скот Кели од САД, со цел да престојуваат таму една година. Целта на мисијата била проучување на ефектите на долгиот престој во вселената врз организмот на човекот.[2]

Проблеми со населивост[уреди | уреди извор]

Овие станици имаат различни проблеми кои го намалуваат времето на населивост, како што се слабата способност за рециклирање, релативно високата радијација, и, недостатокот од гравитација, Некои од овие пробеми ствараат нелагода и долготрајни ефекти по здравјето. Во случај на сончеви бури, сегашните живеалишта се заштитени од магнетното поле на Земјата, и се под Ван Аленовиот појас

Идните живеалишта во вселената можеби ќе се обидат да ги решат овие проблеми, и со тоа ќе се спремни за долготрајно населување. Некои дизајни можат дури да вдомат голем број на луѓе, со што би се формирале градови во вселената. Досега вакви дизајни не се конструирани, бидејќи дури и за лансирање на мали станици, потрушувачката засега не е ниту економски, ниту политички подржана.


Архитектура[уреди | уреди извор]

Една вселенска станица претставува комплексен систем со многу меѓусебно поврзани подсистеми:

  1. Структура,
  2. Електрична енергија,
  3. Термална контрола,
  4. Контрола на висина,
  5. Орбитална навигација и погон,
  6. Автомација и роботика,
  7. Сметање и комуникација,
  8. Одржување на живот,
  9. Оддели за екипаж,
  10. Транспорт на екипаж и товар.

Цитати[уреди | уреди извор]

  1. # ^ Russian Space Stations (wikisource)
  2. „Почнува најдолгата мисија на престој во вселената“, Дневник, година XIX, број 5727, петок, 27 март 2015, стр. 25.