Сириус

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај

Оваа статија е за ѕвезда. За други значења видете Сириус (појаснување)

Sirius A / B
Canis Major constellation map.svg
Cercle rouge 100%.svg

Положба на Сириус (заокружено)
Податоци од набљудување
Епоха J2000.0 (ICRS)      Рамноденица J2000.0 (ICRS)
Соѕвездие Големо Куче
Ректасцензија 06ч 45м 08.9173с[1][2]
Деклинација −16° 42′ 58.017″[1][2]
Привидна величина (V) −1.47 (A)[1] / 8.30 (B)[3]
Карактеристики
Спектрален тип A1V (A)[1] / DA2 (B)[3]
U−B боен показател −0.05 (A)[4] / −1.04 (B)[3]
B−V боен показател 0.01 (A)[1] / −0.03 (B)[3]
Астрометрија
Радијална брзина (Rv) −7.6[1] км/с
Сопствено движење (μ) Рек.: −546.05[1][2] млс/г
Дек.: −1223.14[1][2] млс/г
Паралакса (π) 379.21 ± 1.58[1] млс
Оддалеченост 8.6 ± 0.04 сг
(2.64 ± 0.01 пс)
Апсолутна величина (MV) 1.42 (A)[5] / 11.18 (B)[3]
Орбита[6]
Придружник α CMa B
Период (P) 50.09 г.
Голема полуоска (a) 7.56"
Ексцентрицитет (e) 0.592
Наклон (i) 136.5°
Должина (Ω) 44.6°
Перицентарска епоха (T) 1894.13
Аргумент на перицентарот (ω)
(споредна)
147.3°
Податоци
Маса 2.02[7] (A) /
0.978[7] (B) M
Полупречник 1.711[7] (A) /
0.0084 ± 3%[8] (B) R
Површинска гравитација (log g) 4.33[9] (A)/8.57[8] (B)
Сјајност 25.4[7] (A) /
0.026[10] (B) L
Температура 9,940[9] (A) /
25,200[7] (B) K
Металичност [Fe/H] =0.50[11] (A)
Ротација 16 km/s[12] (A)
Старост 2-3 × 108[7] години
Други ознаки
System: α Canis Majoris, α CMa, 9 Canis Majoris, 9 CMa, HD 48915, HR 2491, BD -16°1591, GCTP 1577.00 A/B, GJ 244 A/B, LHS 219, ADS 5423, LTT 2638, HIP 32349.
B: EGGR 49, WD 0642-166.[1][13][14]


Сириус — најсјајната ѕвезда на ноќното небо со привидна величина од −1,47, речиси двапати посјајна од Канопус, која е втора ѕвезда по сјајност. Припаѓа на соѕвездието Големо Куче. Името Сириус доаѓа од старогрчкото Σείριος.[15] Оваа ѕвезда е означена како α Canis Majoris (α CMa, или Алфа Канис Мајорис, Големо Куче). Она што со голо око се гледа како една ѕвезда, всушност се две ѕвезди (двоен систем), бела главна ѕвезда со спектарен тип A1V, наречена Сириус А, и послаба ѕвезда, бело џуџе, со спектрален тип DA2, наречена Сириус Б.


Наводи[уреди]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 1,8 1,9 Database entry for Sirius A, SIMBAD. Accessed online 20 октомври, 2007.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Astrometric data, mirrored by SIMBAD from the Hipparcos catalogue, pertains to the center of mass of the Sirius system. See §2.3.4, Volume 1, The Hipparcos and Tycho Catalogues, European Space Agency, 1997, and the entry for Sirius in the Hipparcos catalogue (CDS ID I/239.)
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Entry for WD 0642-166, A Catalogue of Spectroscopically Identified White Dwarfs (August 2006 version), G. P. McCook and E. M. Sion (CDS ID III/235A.)
  4. Entry for HR 2491, Bright Star Catalogue, 5th Revised Ed. (Preliminary Version), D. Hoffleit and W. H. Warren, Jr., 1991. (CDS ID V/50.)
  5. For apparent magnitude m and parallax π, the absolute magnitude Mv of Sirius A is given by:
    \begin{smallmatrix}M_v\ =\ m + 5 (\log_{10} {\pi} + 1)\ =\ -1.47 + 5 (\log_{10}{0.37921} + 1)\ =\ 1.42\end{smallmatrix}
    See: Tayler, Roger John (1994). „The Stars: Their Structure and Evolution“. Cambridge University Press. стр. 16. ISBN 0521458854. 
  6. Gatewood, G. D.; Gatewood, C. V. (1978). „A study of Sirius“. „The Astrophysical Journal“ 225: 191–197. doi:10.1086/156480. http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/bib_query?1978ApJ...225..191G.  (p. 195.)
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 7,5 Liebert, J.; Young, P. A.; Arnett, D.; Holberg, J. B.; Williams, K. A. (2005). „The Age and Progenitor Mass of Sirius B“. „The Astrophysical Journal“ 630 (1): L69–L72. doi:10.1086/462419. http://adsabs.harvard.edu/abs/2005ApJ...630L..69L. 
  8. 8,0 8,1 Holberg, J. B.; Barstow, M. A.; Bruhweiler, F. C.; Cruise, A. M.; Penny, A. J. (1998). „Sirius B: A New, More Accurate View“. „The Astrophysical Journal“ 497: 935–942. doi:10.1086/305489. http://www.journals.uchicago.edu/doi/full/10.1086/305489. 
  9. 9,0 9,1 Adelman, Saul J. (8 јули,-13, 2004). "The Physical Properties of normal A stars". Proceedings of the International Astronomical Union: 1-11, Poprad, Slovakia: Cambridge University Press (консултирано на 2007-07-03). 
  10. From L=4πR2σTeff4. See: Tayler, Roger John (1994). „The Stars: Their Structure and Evolution“. Cambridge University Press. стр. 16. ISBN 0521458854. 
  11. Qiu, H. M.; Zhao, G.; Chen, Y. Q.; Li, Z. W. (2001). „The Abundance Patterns of Sirius and Vega“. „The Astrophysical Journal,“ 548: 953–965. doi:10.1086/319000. http://www.journals.uchicago.edu/doi/full/10.1086/319000. конс. 20 октомври 2007. 
  12. Kervella, P.; Thevenin, F.; Morel, P.; Borde, P.; Di Folco, E. (2003). „The interferometric diameter and internal structure of Sirius A“. „Astronomy and Astrophysics“ 407: 681–688. doi:10.1051/0004-6361:20030994. http://arxiv.org/pdf/astro-ph/0306604. конс. 25 ноември 2007. 
  13. Database entry for Sirius B, SIMBAD. Accessed on line 23 октомври, 2007.
  14. van Altena, W. F.; Lee, J. T.; Hoffleit, E. D. (1995). „The general catalogue of trigonometric parallaxes“ (4th edition издание). Yale University Observatory.  (CDS ID I/238A.
  15. Liddell, Henry G.; Scott, Robert (1980). Greek-English Lexicon (Abridged Edition ed.). Oxford: Oxford University Press. ISBN 0-19-910207-4.