Сончева сјајност

Сончева сјајност (симбол: $\begin{smallmatrix}L_\odot\end{smallmatrix}$) е единица сјајност (луминозитет) или зрачен тек (моќ израчена во облик на фотони) во астрономијата со чија помош се утврдува сјајноста на ѕвездите. Една сончева јајност е еднаква на тековно прифатената сјајност на Сонцето, што изнесува 3,839×10²⁶ W, или 3,839×10³³ ерг/с. Ако покрај електромагнетното, го вброиме и неутринското зрачење, вредноста е малку повисока: 3,939×10²⁶ W (еднакво на 4,382×10⁹ кг/с или 2,107×10⁻¹⁵ M_☉/d). Сонцето е слаба променлива ѕвезда и затоа неговата сјајност е колеблива. Главните варијации се одвиваат во текот на единаесетгодишниот сончев циклус (циклус на сочевите дамки), што префизвикува периодично колебање од ±0,1%. Сите други варијации во текот на последните 200–300 години се сметаат за многу помали.

Определување

Сончевата сјајност е тесноповрзана со сончевата озрачителност (ирадијанса) што се утврдува на Земјата или од сателити во нејзината орбита. Средната озрачителност врз земјината атмосфера понекогаш се нарекува сончева константа, $\begin{smallmatrix}I_\odot\end{smallmatrix}$. Озрачителноста се дефинира како моќ на единица површина, па затоа сончевата сјајност (вкупна моќ израчена од Сонцето) е озрачителноста што ја прима Земјата (сончевата констанда) помножена со плоштината на сферата чиј радиус е средното растојание помеѓу Земјата и Сонцето :

$L_\odot = 4\pi kI_\odot A^2\,$

каде A е единицата растојание (вредноста на астрономската единица во метри), а k е константа (чија вредност е мошне блиску до 1), што се должи на тоа што средното растојание од Земјата до Сонцето не изнесува точно една астрономска единица.

Литература

• Sackmann, I.-J.; Boothroyd, A. I. (2003), „Our Sun. V. A Bright Young Sun Consistent with Helioseismology and Warm Temperatures on Ancient Earth and Mars“, „Astrophys. J.“ 583 (2): 1024–39, doi:10.1086/345408, Bibcode: 2003ApJ...583.1024S 
• Foukal, P.; Fröhlich, C.; Spruit, H.; Wigley, T. M. L. (2006), „Variations in solar luminosity and their effect on the Earth's climate“, „Nature“ 443 (7108): 161–66, doi:10.1038/nature05072, PMID 16971941, http://www.nature.com/nature/journal/v443/n7108/abs/nature05072.html 
• Pelletier, Jon D. (1996), „Variations in Solar Luminosity from Timescales of Minutes to Months“, „Astrophys. J.“ 463 (1): L41–L45, doi:10.1086/310049, http://www.iop.org/EJ/article/1538-4357/463/1/L41/5605.text.html 
• Stoykova, D. A.; Shopov, Y. Y.; Ford, D.; Georgiev, L. N.; Tsankov, L. (1999), „Powerful Millennial-Scale Solar Luminosity Cycles and Their Influence Over Past Climates and Geomagnetic Field“, „Proceedings of the AGU Chapman Conference: Mechanisms of Millennial Scale Global Climate Change“, http://www.ncdc.noaa.gov/paleo/chapconf/stoykova_abs.html 

Надворешни врски

• Сончева сјајност (англиски)
• LISIRD: Интерактивен центар сончева озрачителност LASP (англиски)
• Колебливост на сончевата сјајност (англиски)