Светски ден на интелектуалната сопственост

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Светски ден на интелектуалната сопственост
Датум26 април

Светскиот ден на интелектуалната сопственост се одбележува годишно на 26 април.[1] Настанот е основан од Светската организација за интелектуална сопственост (СОИС) во 2000 година за да се подигне свеста за тоа како патентите, авторските права, трговските марки и дизајните влијаат врз секојдневниот живот и за да ја прослави креативноста и придонесот што го дале творците и иноваторите во развојот на општествата низ целиот свет. 26 април бил избран за датум за Светскиот ден на интелектуална сопственост бидејќи се совпаѓа со датумот на кој Конвенцијата за основање на Светската организација за интелектуална сопственост стапила на сила во 1970 година.

Изложба што ја покажува интелектуалната сопственост (ИП) зад иновациите на Стив sобс беше отворена за јавноста на СИПО на 30 март 2012 година и траеше до Светскиот ден на интелектуалната сопственост на 26 април 2012 година. Изложбата беше поврзана со темата за Светскиот ден на интелектуалната сопственост во 2012 година - „Визионерски иноватори“.

Историја[уреди | уреди извор]

По изјавата дадена на Собранието на земјите-членки на Светската организација за интелектуална сопственост (СОИС) во септември 1998 година, генералниот директор на Националниот алжирски институт за индустриска сопственост (INAPI) на 7 април 1999 година предложил институционализација на меѓународен ден за интелектуална сопственост, со цел да се постави рамка за поширока мобилизација и свесност, преку овозможување на пристап до промотивниот аспект на иновациите и препознавање на достигнувањата на промоторите на интелектуална сопственост низ целиот свет.[2]

На 9 август 1999 година, кинеската делегација во СИПО предложила усвојување на „Светскиот ден на интелектуалната сопственост“

Во октомври 1999 година, Генералното собрание на Светската организација за интелектуална сопственост (СОИС) ја одобрило идејата за прогласување на одреден ден за Светски ден на интелектуална сопственост.[3]

Критика[уреди | уреди извор]

Мајк Масник од Техдирт напишал дека Светскиот ден на интелектуална сопственост има за цел „да промовира сè поголем протекционизам и меркантилизам во корист на носителите на авторските права и носителите на патенти, истовремено занемарувајќи какво било влијание врз јавноста на тие работи. Тоа е прилично одвратно нарушување на тврдената намера на интелектуалната сопственост “.[4] Зак Рогоф од „ Дефект според дизајнот“ истакнал дека овој настан е „глобален, но решително не народен настан“.[5] Овој настан бил критикуван и од активистите од повеќе граѓански организации кои сметаат дека се работело за еднострана пропаганда бидејќи материјалите за маркетинг поврзани со настанот, обезбедени од СОИС, „се среќаваат како нерепрезентативни на другите погледи и настани ".[6] Мајкл Геист, професор по право на Универзитетот во Отава, истакнал дека „Светскиот ден на интелектуалната сопственост станал нешто повеќе од лобистички ден“.[7] Кушла Капицк од Технолошкиот универзитет во Квинсленд напишала дека повеќето од изјавите на СОИС поврзани со промоција на Светскиот ден на интелектуална сопственост се „или претерани или неосновани“; истакнувајќи дека „авторското право помага да се донесе музика до нашите уши и уметноста, филмовите и литературата пред нашите очи“, додека лексичката поврзаност на авторските права со нешта со признаена социјална и културна вредност („уметност“, „филм“ и „литература“) функционира за легитимно нивно формулирање и широко распространета примена “.[8]

Постојат бројни празници поддржани од народот, спротивно на преовладуваните закони за ИП, прославени со Светскиот ден на интелектуална сопственост, но ниту еден од нив не е поддржан од СОИС:

  • Ден на слободата на културата
  • Ден на слободата на документите
  • Ден на слободата на хардверот
  • Меѓународен ден против ДРМ
  • Ден на јавен домен
  • Ден на слобода на софтвер

Теми[уреди | уреди извор]

Секоја година, порака или тема е поврзана со настанот:

  • 2001 година - Создавање на иднината денес [9]
  • 2002 година - Поттикнување на креативноста
  • 2003 година - Интелектуалната сопственост нека биде ваш бизнис
  • 2004 година - Поттикнување на креативноста
  • 2005 година - Размисли, замисли, создај
  • 2006 година - Започнува со идеја
  • 2007 година - Поттикнување на креативноста
  • 2008 година - Прославување на иновациите и промовирање на почит кон интелектуалната сопственост [10]
  • 2009 година - Зелена иновација [11]
  • 2010 година - Иновации - Поврзување на светот [12]
  • 2011 година - Дизајн на иднината [13]
  • 2012 година - визионерски иноватори [14]
  • 2013 година - Креативност - следната генерација [15]
  • 2014 година - Филмови - глобална страст [16]
  • 2015 година - Стани, Стани. За музика. [17]
  • 2016 година - Дигитална креативност: Културата е преомислена. [18]
  • 2017 година - Иновации - Подобрување на животот [19]
  • 2018 година - Напојување на промената: inените во иновации и креативност [20]
  • 2019 година - Достигнување до злато: IP и спорт [21]
  • 2020 година - Иновација за зелена иднина [22]

Исто така види[уреди | уреди извор]

  • Слободна култура
  • Ден на пронаоѓачи
  • Светски ден на книгата и авторското право

Користена литература[уреди | уреди извор]

  1. WIPO web site, World Intellectual Property Day – 26 April. Consulted on 20 April 2011.
  2. Letter of 7 April 1999 from Amor Bouhnik, Director General of the National Algerian Institute for Industrial Property, to the Director General of WIPO (Ref: 027 DG/MS/99) in World Intellectual Property Organization web site, „WIPO General Assembly, Twenty-Fourth (14th Ordinary) Session, Geneva, 20 to 29 September 1999, Institutionalization of an International Day for Intellectual Property. Proposal by the People's Democratic Republic of Algeria“. Архивирано од изворникот на 22 December 2003. Посетено на 28 April 2007.
  3. World Intellectual Property Organization, WIPO General Assembly, Twenty-Sixth (12th Extraordinary) Session, Geneva, 25 September to 3 October 2000, Memorandum of the Director General Архивирано 15 јуни 2007 г., WO/GA/26/2, 26 July 2000.
  4. Masnick, Mike (2017-04-26). „For World 'Intellectual Property' Day, A Reading From Thomas Macaulay“. Techdirt. Посетено на 2019-04-26.
  5. „Organize your community for digital freedom on May 3rd“. Defective by Design. Посетено на 2019-04-26.
  6. Bangasser, Sandra (2009), Multilateral Institutions and the Recontextualization of Political Marketing: How the World Intellectual Property Organizations Outreach Efforts Reflect Changing Audiences
  7. „World Intellectual Property Day“. Michael Geist (англиски). 2007-04-26. Посетено на 2019-04-26.
  8. Kapitzke, Cushla (2006-12-01). „Intellectual Property Rights: Governing Cultural and Educational Futures“ (PDF). Policy Futures in Education (англиски). 4 (4): 431–445. doi:10.2304/pfie.2006.4.4.431. ISSN 1478-2103.
  9. „World Intellectual Property Day Archives“. WIPO. Архивирано од изворникот на 15 March 2010. Посетено на 25 April 2017.
  10. UK Intellectual Property Office (UKIPO) web site, World Intellectual Property Day, 26 April 2008, Celebrating innovation and promoting respect for intellectual property Архивирано 20 јуни 2008 г., Events, World IP Day. Consulted on 27 March 2008.
  11. WIPO. „World Intellectual Property Day 2009“. Wipo.int. Архивирано од изворникот на 2009-12-25. Посетено на 12 September 2012.
  12. WIPO. „World Intellectual Property Day 2010“. Wipo.int. Архивирано од изворникот на 2011-12-24. Посетено на 12 September 2012.
  13. WIPO. „World Intellectual Property Day 2011“. Wipo.int. Архивирано од изворникот на 15 October 2011. Посетено на 12 September 2012.
  14. WIPO. „World Intellectual Property Day 2012“. Wipo.int. Архивирано од изворникот на 2012-05-16. Посетено на 12 September 2012.
  15. WIPO. „World Intellectual Property Day 2013“. Wipo.int. Посетено на 3 April 2013.
  16. WIPO. „World Intellectual Property Day 2014“. Wipo.int. Посетено на 10 March 2014.
  17. WIPO. „World Intellectual Property Day 2015“. Wipo.int. Посетено на 18 February 2016.
  18. WIPO. „World Intellectual Property Day 2016“. Wipo.int. Посетено на 18 February 2016.
  19. „World Intellectual Property Day – April 26, 2017“. WIPO. Посетено на 3 February 2017.
  20. „World Intellectual Property Day – April 26, 2018“. www.wipo.int (англиски). Посетено на 28 March 2018.
  21. „World Intellectual Property Day 2019“. www.wipo.int (англиски). Посетено на 2019-04-26.
  22. „World Intellectual Property Day 2020“. www.wipo.int (англиски). Посетено на 2020-04-26.

Надворешни врски[уреди | уреди извор]