Полски џез

Полскиот џез има историја која опфаќа периоди на прифаќање и на политичка репресија.

Пред комунизмот (1930–39)

Почетокот на џезот во Полска е тешко да се одреди. Уште во 1930-тите, клубовите во Варшава, Краков, Жешов или Познањ свиреле џез. Ова се стремело да биде свинг и дел од него бил под влијание на традиционалната класична музика. Американската популарна музика (особено песните од Џорџ Гершвин) била во голема побарувачка.^[1] Еди Роснер се смета за првиот полски џез музичар од поголемо значење.

Сталинистичка репресија (1945–58)

По преземањето од страна на комунистите, џезот првично бил потиснат. Иако постоеле групи како Меломани, џезот бил официјално осуден и забранет од радиото.^[2] Музичарите дознале за џезот слушајќи радио пренос на кратки бранови на Џез Час на Гласот на Америка на Вилис Конвер или шверцувајќи џез плочи од странство.^[3] Наскоро полските џез музичари почнале да организираат концерти и првиот официјален џез фестивал се одржал во Сопот во 1956 година.

Либерализација (Надвор од подземјето 1958–67)

По смртта на советскиот лидер Јосиф Сталин, џезот во Полска добил нова слобода. Во 1958 година, Дејв Брубек ја посетил Полска и џез-сцената на нацијата била под влијание на кул џезот. До шеесеттите, три нишки се појавиле како доминантни; трад џез, „мејнстрим“ и фри џез. Кшиштоф Комеда станал лидер на модерното џез движење кое не го копирал американскиот начин на свирење, туку развил свој „европски“ стил, особено со неговиот албум Астигматик^[4] снимен во декември 1965 година.

Полски џез музичари

Хана Банасзак (роден 1957) – вокалист
Дарек Олешкевич - басист
Јацек Бенднарек – басист
Марек Близински – гитарист
Крзесимир Дебски –виолинист, пијанист, композитор
Урсзула Дуџиак – пејач
Мациеј Фортуна – трубач
Богдан Холовниа – пијанист (Беркли студент)
Јанусз Грзивакз – пијанист
Марчин Јар – тапанар
Славек Јаскулке – пијанист
Казимиез Јонкисз – тапанар
Ана Марија Јопек – вокалист
Војчек Каролак – Hammond organist, клавијатурист, пијанист (се опишува себеси како „американски џез и R&B музичар, роден по грешка среде Европа“)
Јацек Кочан – тапанар, композитор
Крзизтоф Комеда – композитор, пијанист, филмска музика (поврзана со Роман Полански)
Јанусз Ковалски – тенор саксофонист (Беркли студент)
Славомир Кулпович – пијанист, композитор, (под влијание на музиката на Индија и музиката на Џон Колтрејн)
Андреј Курилевиз – пијанист, трубач, тромбонист, композитор (исто така класична музика) Адам Маковиз – пијанист (во моментов живее во Торонто)
Марцин Масецки – пијанист (Беркли студент)
Дорота Мискијевиз – вокалист
Микал Мискијевиз – тапанар
Лесзек Можџер – пијанист
Јануз Мунијак – саксофонист
Збињиев Намиловски – алт саксофонист
Марек Напиорковски – гитарист
Бартоломиеј Олес – тапанар (слободна импровизација)
Марчин Алес – басист (слободна импровизација)
Влоџимиерс Павлик – Греми победник за Ноќ во Калисија пијанист, композитор
Адам Пјеронцзик – саксофонист
Андрзеј Прзибиелски – трубач
Збигнив Сеиферт – виолинист, саксофонист, (под влијание на музиката на Џон Колтране)
Владислав (Аџик) Сендецки - пијанист
Станислав Сојка (Стан Сојка) – вокалист, пијанист, гитарист, текстописец
Томасз Станко – трубач (снимен за ECM) и композитор, поврзан со слободен џез и авант-гарде
Јарослав Смиетана - гитарист
Адам Таубиц – виолинист (исто така класичен со Berlin Philharmonic)
Андрзеј Трзасковски – пијанист, композитор
Микал Урбанијак – виолинист, саксофонист
Марцин Василевски – пијанист
Јан Птасзин Вроблевски – тенор и баритон саксофонист, композитор, аранжер, (џез диџеј на Polskie Radio Program III)
Ага Зарјан – вокалист (Blue Note Records уметник за снимање)
Андрзеј Зауча – вокалист

Колекцијата Полски џез

Полски џез – серија џез публикации снимени за Полски Снимки „Муза“. Албумите за оваа серија ги објавиле: Микал Урбанијак, Томаш Стањко, Адам Макович, Збигњев Намисловски, Анджеј Курилевич, Војчех Каролак и Јан „Пташин“ Вроблевски. Колекцијата била предводена од Ришард Сиелицки и Анджеј Карпински ^[5]

Серијата ги вклучува албумите:

Polish Jazz vol.	Изведувач	Албум	Година
1	Варшавски Стомперс	Њу Орлеанс Стомперс	1965
2	Анджеј Курилевич и полскиот радиски Биг Бенд	Полски радиски Биг Бенд	1965
3	Полски џез квартет	Полски џез квартет	1965
4	Анджеј Тжасковски Квинтет	Анджеј Тжасковски Квинтет	1965
5	Кжиштоф Комеда	Астигматичен	1965
6	Квартет Збигњев Намисловски	Збигњев Намисловски Квартет	1966
7	Џез бенд Регтајм	Џез бенд Регтајм	1966
8	Џез бенд Бал	Џез бенд Бал	1966
9	Јануш Забиеглински	ануш Забиеглински и свингтет	1966
10	повеќе изведувачи	Победници на фестивалот „Џез на Одра“	1967
11	Секстетот на Анджеј Трзасковски со Тед Курсон	сSедечка положба	1967
12	Хагав	Дали го сакаш Хагав?	1967
13	НОВИ	Боса Нова	1967
14	Квинтетот Анджеј Курилевич	Десет + осум	1967
15	Трио Владимир Нахорни	Срце	1968
16	Олд тајмери со Сенди Браун	Олд тајмери со Сенди Браун	1969
17	Јержи Милијан	Базаар	1969
18	Високо општество	High Society	1969
19	Оркестарот на џез студиото на полското радио	Оркестарот на џез студиото на полското радио	1969
20	повеќе изведувачи	Џез Џамбори '69 – Нови лица во полскиот џез	1969
21	Кжиштоф Садовски	Кжиштоф Садовски и неговиот Хамонд	1970
22	Томаш Станко	Музика за К	1970
23	Стариот Метрополитен Бенд	Временска машина	1971
24	Групата на Михал Урбанијак	Снимање во живо	1971
25	Миечислав Кос	Реминисценција	1971
26	Парадокс	Пердув во лет	1971
27	Миечислав Мазур	Rag Swing Time	1971
28	Биг Бенд Штала	Ајде да лудуваме	1971
29	Бендовите „High Society“, „Олд Метрополитен Бенд“, „Олд Тајмери“, Сами Свои	Трибиут на Армстронг	1972
30	Олд Тајмери	Држи ја линијата	1972
31	Маријана Врублевска	Звукот на Маријана Вроублевска	1972
32	Само свои	Циркуз	1972
33	Збигњев Намисловски	Гроздобер	1973
34	Носачи на џез	Продолжи!	1973
35	Адам Макович	Единица	1973
36	Михал Урбанијак	Соѕвездие во живо	1973
37	All Stars After Hours	Ноќен џемсешн во Варшава 1973	1973
38	Џез бенд Бал Оркестар	Дома	1974
39	Томаш Станко	ТВЕТ	1974
40	Војчех Каролак и Јан „Пташин“ Врублевски	Мејнстрим	1974
41	Gold Washboard	Во живо во Клубот Стодола	1974
42	Чеслав Гладковски и Кшиштоф Зграја	Алтер Его	1974
43	Адам Макович	Жив жар	1975
44	Олд Тајмери и Маријана Врублевска	Средба	1975
45	Заговор на шесте	Комплет од шест	1975
46	Збигњев Намисловски Квинтет	Фанки Кујавиак	1975
47	Кшиштоф Садовски и неговата група	Три илјади поени	1975
48	Екстра топка	Роденден	1976
49	Лабораторија	Модерен петобој	1976
50	Чеслав Бартковски	Drum Dream	1976
51	Дувачки оркестар река Висла	Забавувач	1977
52	Биг Бенд Катовице	Музика за моите пријатели	1977
53	Маријана Врублевска	Чувства	1978
54	Квинтет Јануш Мунијак	Прашалник	1978
55	Квартет Јан Пташин Врублевски	Летечка дама	1978
56	Swing Session	Swing Session	1978
57	Олд тајмери со Вилд Бил Дејвисон	Олд тајмери со Вилд Бил Дејвисон	1979
58	Лабораторија	Квазимодо	1979
59	Екстра топка	Оди напред	1979
60	Џез бенд Бал Оркестар	Трибјут на Војводата Елингтон	1979
61	Сончев брод	Следете нè	1980
62	Казимиеж Јонкиш квинтет	Тири Така	1980
63	Станислав Сојка	Блублула	1981
64	Кжиштоф Зграја	Лаокун	1981
65	Ева Бем и Swing Session	Биди маж	1981
66	Војчех Камински	Отвориено пијано	1982
67	Само свои	концертно - Скакулец	1982
68	Дувачки оркестар река Висла	Old Jazz Road	1982
69	Томаш Станко	Музика 81	1984
70	Хенрик Роберт Мајевски Секстет	Продолжение	1987
71	Кажимиеж Јонкиш Топ шест	Аутсајдер	1987
72	Млади сили	Млади сили	1987
73	Јарослав Смитана	Звуци и бои	1987
74	Збигњев Намисловски Квинтет	Отворено	1987
75	Импровизиран Џез бенд	вВитално значење	1989
76	Лора Шафран	Осамен танчер	1989
77	Збигњев Намисловски Квинтет	Полски џез – Да!	2016
78	Куба Виенцек Трио	Уште една капка дожд ^[6]	2017
79	Пјотр Вилежол	Човечки работи ^[7]	2018
80	Јан Пташин Врублевски Секстет	Комедија. Мојата слатка европска татковина ^[8]	2018
81	РГГ	Спомен ^[9]	2019
82	Куба Виенцек Трио	Мултитаскинг ^[10]	2019
83	Јержи Мачински Џери и Пеликан Систем	Џери и Пеликан Систем ^[11]	2019
84	Кшиштоф Херџин	Книга на тајните ^[12]	2019
85	Трио Мачиеј Гољењак	Орхидеја	2020
86	ЗК Колаборација	Бавна храна	2021
87	Куба Виенцек Трио и Паулина Пжибиш	Цвеќенца	2021
88	Михалл Барански	Мазовска мантра ^[13]	2022
89	Катарина Пјетжко трио	Кревко его ^[14]	2023

Поврзано

Список на полски џез групи

Наводи

↑ Polish culture article
↑ All About Jazz article on Polish jazz
↑ Jazz Records in Poland^{[мртва врска]}
↑ European Jazz
↑ „Polskie Nagrania The Best of Polish Jazz 1964-1990“. 2025-02-16. Архивирано од изворникот на |archive-url= requires |archive-date= (help).
↑ Mikina, Ewa (2003). Więcek, Magdalena. Oxford Art Online. Oxford University Press.
↑ Bergh, Johs (2003). Norsk Jazzforum (ii). Oxford Music Online. Oxford University Press.
↑ „Jan Ptaszyn Wroblewski Sextet Komeda Moja Slodka Europejska Ojczyzna“. Архивирано од изворникот на 2021-01-16. Посетено на 2025-02-16.
↑ From ‘Jazz in Poland’ to ‘Polish Jazz’. Peter Lang.
↑ „Great Jazz Trio“. Oxford Music Online. Oxford University Press. 2003. ISBN 978-1-56159-263-0.
↑ Gridley, Mark C. (2003). Cool jazz (jazz). Oxford Music Online. Oxford University Press.
↑ Cegielski, Adam; Kernfeld, Barry (2003). Herdzin, Krzysztof. Oxford Music Online. Oxford University Press.
↑ Bergh, Johs (2003). Norsk Jazzforum (ii). Oxford Music Online. Oxford University Press.
↑ Bergh, Johs (2003). Norsk Jazzforum (ii). Oxford Music Online. Oxford University Press.

Надворешни врски

Странец водич за полскиот џез во Culture.pl

[1] Polish culture article

[2] All About Jazz article on Polish jazz

[3] Jazz Records in Poland^{[мртва врска]}

[4] European Jazz

[5] „Polskie Nagrania The Best of Polish Jazz 1964-1990“. 2025-02-16. Архивирано од изворникот на |archive-url= requires |archive-date= (help).

[6] Mikina, Ewa (2003). Więcek, Magdalena. Oxford Art Online. Oxford University Press.

[7] Bergh, Johs (2003). Norsk Jazzforum (ii). Oxford Music Online. Oxford University Press.

[8] „Jan Ptaszyn Wroblewski Sextet Komeda Moja Slodka Europejska Ojczyzna“. Архивирано од изворникот на 2021-01-16. Посетено на 2025-02-16.

[9] From ‘Jazz in Poland’ to ‘Polish Jazz’. Peter Lang.

[10] „Great Jazz Trio“. Oxford Music Online. Oxford University Press. 2003. ISBN 978-1-56159-263-0.

[11] Gridley, Mark C. (2003). Cool jazz (jazz). Oxford Music Online. Oxford University Press.

[12] Cegielski, Adam; Kernfeld, Barry (2003). Herdzin, Krzysztof. Oxford Music Online. Oxford University Press.

[13] Bergh, Johs (2003). Norsk Jazzforum (ii). Oxford Music Online. Oxford University Press.

[14] Bergh, Johs (2003). Norsk Jazzforum (ii). Oxford Music Online. Oxford University Press.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]