Крал (шах)

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Шаховски
фигури
Chess king icon.png Крал
Chess queen icon.png Дама
Chess rook icon.png Топ
Chess bishop icon.png Ловец
Chess knight icon.png Коњ
Chess pawn icon.png Пион
Бел крал
Црн крал

Кралот (♔,♚) е најважната фигура во шахот. Целта на играта е да се вршат закани кон противничкиот крал на начин што тој нема да може да побегне (шах-мат). Ако кралот на играчот е под закана од туркање, тогаш се вели шах, и играчот мора да ја отстрани заканата со следниот потег. Ако тоа не може да се стори, тогаш се вели шах-мат, при што играчот губи. Играчот не може да направи ниту еден потег со кој ќе го постави својот крал во шах. Иако кралот е најважната фигура, често е и најслабата во подоцнежната фаза од играта, кога се останати само неколку фигури на шаховската табла.

Поставување и движење[уреди | уреди извор]

Белиот крал стартува на првото поле што е десно од кралицата. Додека пак, црниот крал стартува директно спроти белиот крал. Поинаку кажано, почетната на белиот крал е на полето e1, а на црниот - полето е8.

Кралот може да се помести едно поле во секоја насока (хоризонтално, вертикално или дијагонално) сè додека на тоа поле не се наоѓа пријателска фигура или со самото движење ќе се постави во положба на шах. Како резултат на тоа, противничките кралеви може никогаш да не се наоѓаат на иста линија, ист ред или иста дијагонала и меѓу нив има само едно празно поле (види опозиција), но кралот може да врши директен напад (напад кога една фигура се движи кон друга) со отворање на ловецот, топот или кралицата. Кралот исто може да биде дел од посебниот потег, наречен рокада.

abcdefgh
8
Chessboard480.svg
e8 црн крал
e1 бел крал
8
77
66
55
44
33
22
11
abcdefgh
Почетна положба на кралевите
abcdefgh
8
Chessboard480.svg
d5 бел круг
e5 бел круг
f5 бел круг
d4 бел круг
e4 бел крал
f4 бел круг
d3 бел круг
e3 бел круг
f3 бел круг
8
77
66
55
44
33
22
11
abcdefgh
Можни движење на крал (кој не е под закана)
abcdefgh
8
Chessboard480.svg
f8 црн топ
h7 црн дама
g6 бел коњ
c5 црн крст
d5 црн крст
e5 црн крст
b4 бел пешак
c4 црн крст
d4 црн крал
e4 црн крст
c3 црн крст
d3 црн крст
e3 црн крст
f3 бел дама
a2 бел ловец
f2 бел круг
g2 бел круг
h2 црн крст
d1 бел топ
f1 бел круг
g1 бел крал
h1 црн крст
8
77
66
55
44
33
22
11
abcdefgh
Можни потези на кралот кога е спречен од останатите фигури. Црниот крал не може да се движи на полињата кои се под закана од белиот ловец, коњ, кралица или пион. Белиот крал не може да се движи на полињата кои се под закана на црната кралица.

Рокада[уреди | уреди извор]

При конјункцијата со топот, кралот може да направи посебен потег наречен рокада, во кој кралот се движи две полиња кон еден од топовите и топот е поставен на полето низ кое кралот поминал. Рокадата е дозволена само кога ниту кралот, ниту топот претходно биле поместувани, ниту едно поле помеѓу нив е зафатено, кралот не е во шах и со неговото поместување нема да се стави во положба шах.

Позиција во играта[уреди | уреди извор]

„Шах“ и „шах-мат“[уреди | уреди извор]

За кралот кој е под напад се вели дека е во шах, а играчот мора веднаш да ја поправи ситуацијата. Постојат ти начини на кои може да се направи тоа:

  • Кралот да се движи на поле каде што нема закана.
  • Да се помести фигура која ќе дојде помеѓу кралот и фигурата која го става во позиција на шах.
  • Да се „турне“ фигурата што го става кралот во позиција на шах.

Ако ниту една од овие можности не може да се направи, кралот е во позиција на шах-мат и тој ја губи играта.

„Пат“[уреди | уреди извор]

Пат е позиција во шахот кога не постои веќе можност за изведување на каков било потег.

Ако тоа се случи, играта завршува нерешено. Играчот којшто има многу мала шанса да победи или пак никаква, со цел да ја избегне победата, пробува да ја доведе играта во оваа ситуација.

Улога во играта[уреди | уреди извор]

На почетокот и средината од играта, кралот ретко игра улога во поставување на напаѓачка или дефанзивна позиција. Всушност, играчот ќе проба да го заштити својот крал. Меѓутоа, на крајот од играта, кралот игра активна улога во развојот на понатамошната игра.

Не е значајно да му се додели вредност на кралот во однос на останатите фигурни, поради тоа што не може да биде турнат или разменет, но мора да се штити по секоја цена. Па затоа, неговата вредност е бесконечна.

Уникод[уреди | уреди извор]

Уникод дефинирал два кода за кралот:

U+2654 Бел крал (HTML ♔)

U+265A Црн крал (HTML ♚)

Поврзано[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  • Barden, Leonard (1980), Play better chess with Leonard Barden, Octopus Books Limited, стр. 9, 11, 12, ISBN 0-7064-0967-1
  • Brace, Edward R. (1977), An Illustrated Dictionary of Chess, Hamlyn Publishing Group, стр. 151, ISBN 1-55521-394-4
  • Hooper, David; Whyld, Kenneth (1996) [First pub. 1992], „king“, The Oxford Companion to Chess (изд. 2nd.), Oxford University Press, стр. 200–01, ISBN 0-19-280049-3
  • Lasker, Emanuel (1934), Lasker's Chess Primer, Billings (1988 reprint), ISBN 0-7134-6241-8
  • Ward, Chris (1996), Endgame Play, Batsford, ISBN 0-7134-7920-5

Надворешни врски[уреди | уреди извор]