Земјотрес на Хаити (2010)

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Земјотрес на Хаити, 2010
[[file:Грешка во Lua во Модул:Location_map, ред 59: Unable to find the specified location map definition. Neither "Модул:Location map/data/Haiti" nor "Шаблон:Location map Haiti" exists|250px|Земјотрес на Хаити (2010) is located in Грешка во Lua во Модул:Location_map, ред 59: Unable to find the specified location map definition. Neither "Модул:Location map/data/Haiti" nor "Шаблон:Location map Haiti" exists]]
Разурната национална палата (горе),
Епицентар на потресот (долу)
Датум 16:53:09, 12 јануари 2010 (−05:00) (2010-01-12T16:53:09−05:00)
21:53:09, 12 јануари 2010 (UTC) (2010-01-12T21:53:09Z)
Магнитуда 7.0 Mw
Длабочина 13 km
Епицентар 18°27′25″ N; 72°31′59″ W / 18.457° N; 72.533° W / 18.457; -72.533Координати: 18°27′25″ N; 72°31′59″ W / 18.457° N; 72.533° W / 18.457; -72.533
Зафатени земји/подрачја Хаити
Макс. јачина MM X
Жртви Претпоставен број на мртви од 45,000–50,000 (Црвен крст)[1] па до 200,000 (Влада на Хаити)[2]

Земјотресот на Хаити во 2010 година беше катастрофален земјотрес со магнитуда од 7.0 Mw кој се случи 25 км западно од Порт о Пренс, главниот град на Хаити, во 16:53:09 часот по локално време (21:53:09 UTC) во втроник, на 12 јануари 2010 година.[3] Земјотресот се случил на длабочина од 13 км. Геолошката опсерваторија на САД, регистрирала серија на последователни потреси после главниот потрес, четириесетина од нив со магнитуда помеѓу 5.0 и 5.9.[4] Црвениот крст претпоставува дека околу три милиони луѓе се загрозени од потресот,[5] а министерот за внатрешни работи на Хаити верува дека преку 200,000 луѓе може да погинале во земјотресот,[6].[1] Голем број на значајни личности од јавниот живот исто така се меѓу жртвите од потресот..

Земјотресот предизвикал големи оштетувања во Порт о Пренс. Голем број на јавни згради се сериозно оштететни или целосно уништени, меѓу кои и Претседателската палата (претседателот преживеал), зградата на националното собрание, катедралата во Порт о Пренс, и главниот затвор.[7][8][9] Трагедијата е уште поголема со оглед на тоа што повеќето болници во погоденото подрачје исто така се уништени.[10] Обединтетите нации известиле дека штабот на Стабилизирачката мисија на обединетите нации во Хаити (MINUSTAH), сместен во главниот град на Хаити, бил уништен и дека шефот на мисијата, Хеди Анаби, се води како исчезнат.[11][12]

Историја[уреди | уреди извор]

Островот Хиспаниола, на кој се наоѓаат Хаити и Доминиканската Република, е сеизмолошки активен и на ова подрачје се случувале азурнувачки потреси и во минатото. Земјотресот од 1751 кога островот бил под француска управа, како и потресот во 1770 година, земјотресот кој го уништил градот Cap-Haïtien и други помали градови на север од Хаити и Доминиканската Република на 7 мај 1842 гoдина.[13] Во 1946, земјотрес со магнитуда од 8.0 ја потресол Доминиканската република и делови од Хаити, при што бил предизвикан цунами во кое загинале 1,790 луѓе и многу повеќе биле повредени.[14]

Хаити е една од најсиромашните земји на северната западна полутопка,[15] рангирана на 149-тото место од вкупно 182 земји според Human Development Index.[16]

Геологија[уреди | уреди извор]

USGS intensity map.

Оштетувања на инфраструктурата[уреди | уреди извор]

Срушени згради во Порт о Пренс.

Големи се оштетувањата во Порт о Пренс. Зградите на министерството за финансии, министерството за јавни работи, министерството за комуникации и култура, Палатата на правдата, Националната школа за администрација, Институтот Aimé Césaire, парламентот, и Катедралата во Порт о Пренс.[17][18][19] Националаната палата е сериозно оштетена.[20][21] Потресот исто така сериозно јаима штетено контролната кула на меѓународниот аеродором.[22]

Обнова[уреди | уреди извор]

Американскиот претседател Барак Обама обзнани дека поранешните претседатели Бил Клинтон, кој исто така е и специјален пратеник на Обединетите нации на Хаити, и Џорџ Буш ќе ги координираат напорите за формирање на фондови за обнова на Хаити. Државниот секретар Хилари Клинтон допатува на Хаити на 16 јануари за да ги види оштетувањата и изјави дека се издвоени 48 милиони долари од страна на САД за помош во обновата на Хаити.[23]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. 1,0 1,1 "Haiti earthquake death toll 'may be 50,000'". BBC News (англиски). BBC. 15.01.2010. Посетено на 15.01.2010. Проверете ги датумските вредности во: |accessdate=, |date= (help)
  2. "Haiti quake death toll may hit 200,000-minister". Reuters News (англиски). Ројтерс. 15.01.2010. Посетено на 16.01.2010. Проверете ги датумските вредности во: |accessdate=, |date= (help)
  3. "USGS Magnitude 7.0 – HAITI REGION". Посетено на 13.01.2010. Проверете ги датумските вредности во: |accessdate= (help)
  4. Earthquake Center, USGS. "Latest Earthquakes M5.0+ in the World – Past 7 days". Earthquake Hazards Program. United States Geological Survery. Посетено на 13.01.2010. Проверете ги датумските вредности во: |accessdate= (help)
  5. "Red Cross: 3M Haitians Affected by Quake". CBS News. 13.01.2010. Посетено на 13.01.2010. Проверете ги датумските вредности во: |accessdate=, |date= (help)
  6. Sutton, Jane; Anthony Boadle, Pascal Fletcher (15.01.2010). "Haiti quake death toll may hit 200,000-minister". Reuters Alertnet (англиски). Ројтерс. Посетено на 15.01.2010. Проверете ги датумските вредности во: |accessdate=, |date= (help)
  7. Fournier, Keith (13.01.2010). "Devastating 7.0 Earthquake Hammers Beleagured Island Nation of Haiti". Catholic Online. Посетено на 13.01.2010. Проверете ги датумските вредности во: |accessdate=, |date= (help)
  8. "Quake 'levels Haiti presidential palace'". Sydney Morning Herald. 13.01.2010. Посетено на 13.01.2010. Проверете ги датумските вредности во: |accessdate=, |date= (help)
  9. "UN: Haitian capital's main jail collapsed in quake". 13.01.2010. Посетено на 13.01.2010. Проверете ги датумските вредности во: |accessdate=, |date= (help)
  10. "Dems' Haiti Fundraising Email: 'Put Politics Aside For A Moment" (англиски). Talking Points Memo. 14.01.2010. Посетено на 14.01.2010. Проверете ги датумските вредности во: |accessdate=, |date= (help)
  11. "Press conference". United Nations. 14.01.2010. Посетено на 15.01.2010. Проверете ги датумските вредности во: |accessdate=, |date= (help)
  12. "Briefing by Martin Nesirky, Spokesperson for the Secretary-General, and Jean Victor Nkolo, Spokesperson for the President of the General Assembly". United Nations. 13.01.2010. Посетено на 13.01.2010. Проверете ги датумските вредности во: |accessdate=, |date= (help)
  13. Prepetit, Claude (09.10.2008), "Tremblements de terre en Haïti, mythe ou réalité ?" (PDF), Le Matin, N° 33082 Проверете ги датумските вредности во: |date= (help), quoting Moreau de Saint-Méry, Médéric Louis Élie, Description topographique, physique, civile, politique et historique de la partie française de l’Ile Saint Domingue и J. M. Jan, bishop of Cap-Haïtien (1972), Documentation religieuse, Éditions Henri Deschamps.
  14. "Earthquake leaves Haiti 'worse than a war zone'". 13.01.2010. Посетено на 13.01.2010. Проверете ги датумските вредности во: |accessdate=, |date= (help)
  15. "UNICEF urgently appeals for aid for Haiti following devastating earthquake", UNICEF. Пребарано на 14.01.2010.
  16. "Human Development Report 2009 Haiti", United Nations Development Programme. Пребарано на 13.01.2010.
  17. "TV5MONDE : actualites :". Tv5.org. 30.09.2008. Посетено на 13.01.2010. Проверете ги датумските вредности во: |accessdate=, |date= (help)
  18. "Haitian palace collapses". The Straits Times. 13.01.2010.
  19. "Haïti: les rescapés évacués à la Martinique décrivent le "chaos"" (француски). Nouvel OBS. 14.01.2010. Посетено на 2010-01-15. Проверете ги датумските вредности во: |date= (help)
  20. "Earthquake Rocks Haiti". FOXNews.com. Посетено на 13.01.2010. Проверете ги датумските вредности во: |accessdate= (help)
  21. "Info – Séisme à Haïti: les autorités s'attendent au pire". tsr.ch. Посетено на 13.01.2010. Проверете ги датумските вредности во: |accessdate= (help)
  22. New York Times, "Devastation, Seen From a Ship", Eric Lipton, 13.01.2009. Пребарано на 14.01.2009.
  23. Претседателите Клинтон и Буш ќе раководат со фондовите за обнова на Хаити, CNN (16.01.2010).
Потребна неопходна помош
Контакт со пријатели и познаници во Хаити
Вести и слики
Население и географски информации
Врски до научни страни поврзани со земјотресот