Вирџинија Вулф

(Адилејн) Вирџинија Стефан Вулф
Занимање	романописец, есеист, критичар
Значајни дела	Кон светилникот, Г-ѓа Даловеј
Сопружник	Ленард Вулф (1880-1941)
Влијанија од Вилијам Шекспир, Џорџ Елиот, Лав Николаевич Толстој, Џејмс Џојс, Антон Чехов, Емили Бронте, Даниел Дефо
Влијаел(а) врз Мајкл Канингем, Силвија Плат, Една О Брајан, Ијан Мекјуан

Вирџинија Вулф (25 јануари 1882 - 28 март 1941) била англиска писателка и есеист, и една од најзначајните фигури во светската книжевност. Во периодот помеѓу двете светски војни, Вирџинија Вулф била значајна фигура во Лондон и во лондонското книжевно друштво. Таа била член на групата писатели „Блумсбери“. Меѓу позначајните книжевни дела на Вулф може да се набројат „Г-ѓа Даловеј“, „Орландо“ и „Кон светилникот“, како и есејот „Сопствена соба“ во кој славно изјавува дека „на жените им треба пари и сопствена соба ако сакаат да напишат книга“.

Дело

Вулф почнува професионално да се занимава со пишување во 1900 година со статија во книжевниот додаток на „Тајмс“ за селото Хаворт, дом на сестрите Бронте. Го објавува првиот роман, „Крајот на патувањето“, во 1915. Првичниот наслов на книгата бил „Мелимброзија“, но Вулф честопати го менувала текстот. Денес во јавниот домен е достапна една порана верзија од романот со првичниот наслов, реконструирана од страна на Луиз де Салво, стручњак за делото на Вулф. Таа вели дека Вулф го менувала текстот во согласност со промените во нејзиниот живот.

Литон Стречери и Вулф во Гарсингтон, 1923.

Вулф продолжува да објавува романи и есеи како познат и признаен интелектуалец. Голем дел од делата ги објавила преку сопствената издавачка куќа „Хогарт“. Вулф денес се слави како еден од најдобрите писатели на дваесеттиот век и еден од водечките модернисти.

Вулф се смета и за водечки иноватор на англискиот јазик. Во делата експериментира со „текот на свеста“ и психолошките и емоционалните мотиви на ликовите. Репутацијата на Вулф спласнува по Втората светска војна, но повторно се искачува со појавата на феминистичката критика во 1970-те.

Некои критичари сметаат дека делата на Вулф се олицетворение на ограничениот свет на богатите Англичани интелектуалци. Други сметаат дека на делата им недостига универзалност и длабочина, и дека немаат моќ да искажат ништо од емоционална или етичка важност на обичниот читател, уморен од естетичарите од 1920-те. Некои ја критикуваат дека била антисемитист, и покрај тоа што била среќно мажена за Евреин. Овие критичари се потпираат на некои ликови Евреи од делата на Вулф, кои таа ги прикажала на генерализиран и стереотипен начин и ги опишала како одвратни и валкани. Раширениот антисемитизам во 1920-те и 1930-те веројатно имал влијание врз Вулф. Во нејзиниот дневник, таа напишала: „Не ми се допаѓа гласот на Евреите; не ми се допаѓа нивното смеење“. Но во писмо до композиторката Етел Смит во 1930 г., цитирано во биографијата на Вулф на Најџел Николсон, таа пишува: „Колку ми пречеше што се омажив за Евреин – каков сноб сум била. Тие имаат голем елан“. Во друго писмо до Етел, Вулф со презир ја осудува христијанската религија, опишувајќи ја како „себична“ и тврдејќи дека „мојот Евреин има повеќе религија во еден нокт на ногата – повеќе љубов во едно влакно од косата“. Вирџинија и маж ѝ Ленард го мразеле и се плашеле од фашизмот во 1930-те поради ширењето на антисемитизмот, бидејќи знаеле дека се наоѓаат на црната листа на Хитлер. Во книгата „Три гвинеи“, објавена во 1938, таа го обвинува фашизмот.

Може да се каже дека најсилен аспект на делата на Вулф е нивната лиричност. Нејзините романи се експериментални – нарација, најчесто бездејствена и обична, се прекршува, се топи, се разложува во свеста на ликовите. Лиричноста и стилската виртуозност се соединуваат и создаваат свет натрупан со аудиовизуелни импресии.

Моќната поетска визија на Вулф ги увеличува обичните и понекогаш банални амбиенти (многу често за време на војна). На пример, главниот лик во „Г-ѓа Далавеј“ (1925), Клариса Далавеј, средовечна Англичанка од високата класа, се обидува да направи забава. Вулф врши паралела на нејзиниот живот со животот на Септимус Смит, ветеран од работната класа, кој има длабоки психолошки лузни од Првата светска војна.

„Кон светилникот“ опишува два дена – вториот по десет години од првиот. Се работи за исчекувањето и сеќавањето на семејството Ремзи на посетата на светилникот и семејните тензии. Една од главните теми во романот е напорот на уметничката Лили Бриско да слика покрај сите семејни препирки. Романот претставува и медитација на животот на населението на една нација во време на војна. Исто така, Вулф го истражува минувањето на времето и тоа како општеството ги присилува жените да им дозволат на мажите да им ја земат емоционалната сила.

„Орландо“ (1928) е еден од највеселите романи на Вирџинија Вулф. Романот е пародична биографија на еден млад благородник кој живее три века без речиси воопшто да остари повеќе од 30 години (но кој одеднаш ќе се претвори во жена), а е делумно портрет на љубовничката на Вирџинија, Вита Секвил-Вест. Романот бил наменет да ја утеши Вита за загубата на родниот дом, но тој претставува и сатиричен поглед на Вита и нејзиното дело. Во „Орландо“, Вулф ги исмева техниките на историските биографи.

Во „Бранови“ (1931) ни се претставени шест пријатели чии мисли (кои повеќе наликуваат на рецитативи отколку на внатрешни монолози) создаваат една брановидна атмосфера која повеќе наликува на прозаична поема отколку на роман со класично дејство.

Последниот нејзин роман „Помеѓу чинови“ (1941) ги сумира и увеличува главните преокупации на Вулф: трансформацијата на животот преку делото, сексуална амбивалентност, медитации за текот на времето и животот, претставен како корозија и подмладување едновремено – сето ова сместено во доста креативна и симболична нарација која ја опфаќа речиси целокупната историја на Англија. Оваа книга ѝ е најлирична од сите, пред сѐ од стилска гледна точка, бидејќи најголемиот дел е напишан во стихови.

Нејзините дела се преведени на повеќе од 50 јазици, и тоа од страна на писатели како Хорхе Луис Борхес и Маргерит Јурсенар.

Смрт

Портрет на Вулф од Роџер Фрај c. 1917

По завршувањето на ракописот на последниот роман, „Помеѓу чинови“, подоцна објавен постхумно, Вулф запаѓа во депресија од која и порано страдала. Почетокот на Втората светска војна, уништувањето на нејзиниот дом во Лондон за време на „Лондонскиот блиц“ и ладниот прием на биографијата што таа ја напишала на нејзиниот починат пријател Роџер Фрај дотолку ѝ ја влошуваат состојбата што таа веќе не може да работи. На 28 март 1941 година, Вулф ги полни џебовите на елекот со камења и се фрла во реката Уз во близина на нејзиниот дом. Телото ѝ го наоѓаат дури на 18 април 1941. Нејзините кремирани остатоци се закопани под бреза во градината на нивниот дом во Сасекс.

Во последното писмо до маж ѝ, таа пишува:

„

Најмил мој, сигурна сум дека повторно полудувам. Мислам дека нема да можеме да издржиме уште еден таков бурен период. Овојпат нема да се опоравам. Почнувам да слушам гласови и не можам да се сконцентрирам. Ова што го правам ми се чини дека е најправилно. Со тебе посреќна не можев да бидам. Никој не можеше да ми биде она што ми беше ти. Немаше посреќни луѓе од нас пред да се разболам од оваа ужасна болест. Веќе не можам да се борам. Знам дека ти го уништувам животот; без мене ќе можеш да работиш. Знам дека ќе работиш. Ни ова не можам да го напишам како што треба. Не можам да читам. Сакам да кажам дека на тебе ти ја должам сета среќа во мојот живот. Ти беше крајно трпелив со мене и неверојатно добар. Сакам да го кажам ова – сите го знаат веќе. Ако некој можеше да ме спаси, тоа беше ти. Веќе во ништо не сум уверена освен во твојата добрина. Не сакам да ти го доуништам животот. На светот не постоеле посреќни луѓе од нас двајца. В.

“

Библиографија

Романи

• „Крајот на патувањето“ (The Voyage Out) (1915)
• „Ден и ноќ“ (Night and Day) (1919)
• „Собата на Јакоб“ (Jacob's Room) (1922)
• „Г-ѓа Даловеј“ (Mrs Dalloway) (1925)
• „Кон светилникот“ (To the Lighthouse) (1927)
• „Орландо: биографија“ (Orlando: A Biography) (1928)
• „Бранови“ (The Waves) (1931)
• „Години“ (The Years) (1937)
• „Помеѓу чинови“ (Between the Acts) (1941)

Колекција на раскази

• Monday or Tuesday (1921)
• A Haunted House and Other Short Stories (1943)
• The Complete Shorter Fiction (1985)

„Биографии“

• Orlando: A Biography (1928)
• Flush: A Biography (1933)
• Roger Fry: A Biography (1940)

Есеи

• Modern Fiction (1919)
• The Common Reader (1925)
• A Room of One's Own (1929)
• On Being Ill (1930)
• The London Scene (1931)
• The Common Reader: Second Series (1932)
• Three Guineas (1938)
• The Death of the Moth and Other Essays (1942)
• The Moment and Other Essays (1947)
• The Captain's Death Bed And Other Essays (1950)
• Books and Portraits (1978)
• Women And Writing (1979)
• Collected Essays (four volumes)

Драми

• Freshwater: A Comedy (performed in 1923, revised in 1935, and published in 1976)

Автобиографии

• A Writer’s Diary (1953)
• Moments of Being (1976)
• A Moment's Liberty: the shorter diary (1990)
• The Diary of Virginia Woolf (пет тома) 1915 - 1941
• Passionate Apprentice: The Early Journals, 1897-1909 (1990)
• Travels With Virginia Woolf (1993)
• The Platform of Time: Memoirs of Family and Friends (2008)

Писма

• Congenial Spirits: The Selected Letters (1993)
• The Letters of Virginia Woolf 1888-1941 (six volumes, 1975-1980)
• Paper Darts: The Illustrated Letters of Virginia Woolf (1991)