Данинг-Кругеров ефект: Разлика помеѓу преработките

Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
с
Замена со македонски назив на предлошка, replaced: Cite journal → Наведено списание (2)
с (→‎Оригиналната студија: Замена со македонски назив на предлошка, replaced: Cite web → Наведена мрежна страница)
с (Замена со македонски назив на предлошка, replaced: Cite journal → Наведено списание (2))
'''Данинг-Кругеров ефект''' ({{lang-en|Dunning–Kruger effect}}) — [[когнитивна предрасуда]] каде што лицата со помала вештина страдаат од [[илузиорна надмоќност]], погрешно проценувајќи ја нивната способност како многу поголема отколку што таа навистина е. Данинг и Кругер ја припишуваат  оваа предрасуда на метакогнитивна неспособност, каде што оние со помала вештина, не можат да ја препознаат нивната неспособност и прецизно да ја одредат нивната компетентност. Нивното истражување, исто така, сугерира дека лицата со поголема вештина ја потценуваат нивната компетентност и може погрешно да претпостават дека задачите кои се лесни за нив исто така се лесно и за другите; со други зборови, тие претпоставиле дека другите беа компетентни колку и нив, ако не и повеќе.<ref name="Kruger">{{CiteНаведено journalсписание|title=Unskilled and Unaware of It: How Difficulties in Recognizing One's Own Incompetence Lead to Inflated Self-Assessments|first=Justin|last=Kruger|first2=David|last2=Dunning|journal=[[Journal of Personality and Social Psychology]]|volume=77|issue=6|pages=1121–34|year=1999|pmid=10626367|doi=10.1037/0022-3514.77.6.1121|citeseerx=10.1.1.64.2655}}</ref>
 
Данинг и Кругер постулираа дека ефектот е резултат на внатрешна илузија кај оние со помала вештина, како и надворешна мисперцепција на оние со голема вештина: "погрешната проценка на некомпетентните произлегува од погрешно размислување за самите себе, а погрешната проценка на компетентните произлегува од погрешно размислување за другите."<ref name="Kruger"/>
== Оригиналната студија ==
 
Феноменот за првпат беше забележан  во низа на експерименти изведени од страна на [[Дејвид Данинг]] и [[Џастин Кругер]] од одделот за психологија на Универзитетот Корнел во 1999 година.<ref name="Kruger"/><ref name="psymq">{{CiteНаведено journalсписание|title=Why people fail to recognize their own incompetence|first=David|last=Dunning|first2=Kerri|last2=Johnson|first3=Joyce|last3=Ehrlinger|first4=Justin|last4=Kruger|journal=[[Current Directions in Psychological Science]]|volume=12|issue=3|pages=83–87|year=2003|doi=10.1111/1467-8721.01235|url=http://cdp.sagepub.com/content/12/3/83.abstract|format=abstract|accessdate=4 January 2016}}</ref> Студијата беше инспирирана од случајот на МекАртур Вилер, човек кој ограби две банки, откако во заблуда си истури сок од [[лимон]] врз лицето верувајќи дека, бидејќи сокот од лимон се користи како [[Invisible ink|невидливо мастило]], тоа ќе го скрие неговото лице од  надзорните камери.<ref name="post2010">{{cite news|title=Why Losers Have Delusions of Grandeur|work=[[New York Post]]|date=23 May 2010|url=http://nypost.com/2010/05/23/why-losers-have-delusions-of-grandeur/|accessdate=19 March 2014}}</ref> Авторите истакнаа дека претходните студии сугерираат дека незнаењето на стандардите на изведба во голема мера  се сведува на неточни само-проценки на компетентност.
 
Оваа шема на преценување на компетентноста беше сретната во студии на повеќе вештини како што се читање со разбирање, практикување на [[медицина]], управување со моторно возило, и играње на игри, како што се [[шах]] или [[тенис]]. Данинг и Кругер претпоставија дека за дадена вештина, некомпетентните луѓе:<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://arstechnica.com/science/2012/05/revisiting-why-incompetents-think-theyre-awesome/3/|title=Revisiting why incompetents think they’re awesome|page=3|date=25 May 2012|accessdate=11 January 2014|first=Chris|last=Lee|publisher=[[Arstechnica.com]]}}</ref>

Прегледник