Голосеменици
| Голосеменици | |
|---|---|
 | |
| Various gymnosperms. | |
| Научна класификација [ у ] | |
| Непознат таксон (попр): | Gymnosperms |
| Вид: | Голосеменици |
| Научен назив | |
| Gymnosperms | |
| Living orders.[1] | |
Голосемениците или голосемените растенија (латински: Gymnospermae) се несистематска (немонофилетска) група на еднодомни растенија со еднополови цветови, кои се групирани во машки и женски соцветија - шишарки. Тоа се без исклучок дрвенести растенија, со секундарно растење во дебелина. Во секундарното дрво кај голосемениците, ксилемот е претставен само од трахеиди. Кај повеќето голосеменици, во секундарното дрво, секундарната кора, а и листовите, се присутни секреторни канали, односно смолни канали во кои се излачува смола.
Листовите на голосемениците се иглести или лушпести, со мали исклучоци, тие се вечно зелени (зимзелени) и егзистираат неколку години. Тие се одликуваат со присуство на семенов зачеток и семе. При тоа, семеновите зачетоци не се затворени во плодните листови, односно се развиваат на отворениот плоден лист (оттука го добиле и името).
Голосемени растенија се наречени поради тоашто нивните листови се во вид на игличка за да можат да се заштитат од преголемото оддавање на водената пареа, а тоа е процесот транспирација (латински: transpiriro - испуштам, издишувам). Исто така , голосемените растенија потекнуваат од листовите зоќто. Листовите кај голосемените растенија се лушпести , игличести и зелени (зимзелени) коишто можат да издржат на премногу ниски температури. Голосемените растенија се размножуваат со машка и женска шишарка и семка, каде што семката се наоѓа во внатрешните делови кај женската шишарка којaшто е заштитена со нежно, тенко, привидно крилце за да може да се заштити при процесот на расејување. Расејувањето кај голосемените растенија се врши со помош на ветрот, а опрашувањето кај голосемените растенија се врши кога машката полова клетка (полен) ќе стигне до женската шишарка.
Еволуција
[уреди | уреди извор]Филогенијата на овие растенија била разгледувана од повеќе автори.[2][3][4][5]
| Gymnospermae |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Таксономија
[уреди | уреди извор]Широкиот опсег се состои од 12 главни семејства и 83 родови, кои сите заедно содржат над 1000 познати видови.[1][6]
Поткласа Cycadidae
- Ред Cycadales
- Семејство Cycadaceae: Cycas
- Семејство Zamiaceae: Dioon, Bowenia, Macrozamia, Lepidozamia, Encephalartos, Stangeria, Ceratozamia, Microcycas, Zamia
Поткласа Ginkgoidae
- Ред Ginkgoales
- Семејство Ginkgoaceae: Ginkgo
Поткласа Gnetidae
- Ред Welwitschiales
- Семејство Welwitschiaceae: Welwitschia
- Ред Gnetales
- Ред Ephedrales
- Семејство Ephedraceae: Ephedra
Поткласа Pinidae
- Ред Pinales
- Семејство Pinaceae: Cedrus, Pinus, Cathaya, Picea, Pseudotsuga, Larix, Pseudolarix, Tsuga, Nothotsuga, Keteleeria, Abies
- Ред Araucariales
- Семејство Araucariaceae: Araucaria, Wollemia, Agathis
- Семејство Podocarpaceae: Phyllocladus, Lepidothamnus, Prumnopitys, Sundacarpus, Halocarpus, Parasitaxus, Lagarostrobos, Manoao, Saxegothaea, Microcachrys, Pherosphaera, Acmopyle, Dacrycarpus, Dacrydium, Falcatifolium, Retrophyllum, Nageia, Afrocarpus, Podocarpus
- Ред Cupressales
- Семејство Sciadopityaceae: Sciadopitys
- Семејство Cupressaceae: Cunninghamia, Taiwania, Athrotaxis, Metasequoia, Sequoia, Sequoiadendron, Cryptomeria, Glyptostrobus, Taxodium, Papuacedrus, Austrocedrus, Libocedrus, Pilgerodendron, Widdringtonia, Diselma, Fitzroya, Callitris, Actinostrobus, Neocallitropsis, Thujopsis, Thuja, Fokienia, Chamaecyparis, Cupressus, Juniperus, Calocedrus, Tetraclinis, Platycladus, Microbiota
- Семејство Taxaceae: Austrotaxus, Pseudotaxus, Taxus, Cephalotaxus, Amentotaxus, Torreya
Посебни групи
[уреди | уреди извор]- Ред Cordaitales
- Ред Calamopityales
- Ред Callistophytales
- Ред Caytoniales
- Ред Gigantopteridales
- Ред Glossopteridales
- Ред Lyginopteridales
- Ред Medullosales
- Ред Peltaspermales
- Ред Corystospermales
- Ред Czekanowskiales
- Ред Bennettitales
- Ред Erdtmanithecales
- Ред Pentoxylales
- Ред Petriellales
Наводи
[уреди | уреди извор]- 1 2 3 4 5 6 Yang, Yong; Ferguson, David Kay; Liu, Bing; Mao, Kang-Shan; Gao, Lian-Ming; Zhang, Shou-Zhou; Wan, Tao; Rushforth, Keith; Zhang, Zhi-Xiang (2022-07-01). „Recent advances on phylogenomics of gymnosperms and a new classification“. Plant Diversity (англиски). 44 (4): 340–350. Bibcode:2022PlDiv..44..340Y. doi:10.1016/j.pld.2022.05.003. ISSN 2468-2659. PMC 9363647 Проверете ја вредноста
|pmc=(help). PMID 35967253 Проверете ја вредноста|pmid=(help). - ↑ Leslie, Andrew B.; Beaulieu, Jeremy; Holman, Garth; Campbell, Christopher S.; Mei, Wenbin; Raubeson, Linda R.; Mathews, Sarah; и др. (2018). „An overview of extant conifer evolution from the perspective of the fossil record“. American Journal of Botany. 105 (9): 1531–1544. doi:10.1002/ajb2.1143. PMID 30157290. S2CID 52120430.
- ↑ Leslie, Andrew B.; и др. (2018). „ajb21143-sup-0004-AppendixS4“ (PDF). American Journal of Botany. 105 (9): 1531–1544. doi:10.1002/ajb2.1143. PMID 30157290. S2CID 52120430.
- ↑ Stull, Gregory W.; Qu, Xiao-Jian; Parins-Fukuchi, Caroline; Yang, Ying-Ying; Yang, Jun-Bo; Yang, Zhi-Yun; Hu, Yi; Ma, Hong; Soltis, Pamela S.; Soltis, Douglas E.; Li, De-Zhu; Smith, Stephen A.; Yi, Ting-Shuang; и др. (2021). „Gene duplications and phylogenomic conflict underlie major pulses of phenotypic evolution in gymnosperms“. Nature Plants. 7 (8): 1015–1025. Bibcode:2021NatPl...7.1015S. bioRxiv 10.1101/2021.03.13.435279. doi:10.1038/s41477-021-00964-4. PMID 34282286 Проверете ја вредноста
|pmid=(help). S2CID 232282918 Проверете ја вредноста|s2cid=(help). - ↑ Stull, Gregory W.; и др. (2021). main.dated.supermatrix.tree.T9.tre (Report). Figshare. doi:10.6084/m9.figshare.14547354.v1.
- ↑ Christenhusz, M. J. M.; Byng, J. W. (2016). „The number of known plants species in the world and its annual increase“. Phytotaxa. 261 (3): 201–217. Bibcode:2016Phytx.261..201C. doi:10.11646/phytotaxa.261.3.1.
|