Антикомунизам
Антикомунизмот е политичко и идеолошко противење на комунизмот. Организираниот антикомунизам се развил по Октомвриската револуција во 1917 година во Русија[1] и достигнал глобални димензии за време на Студената војна, кога Соединетите Американски Држави и Советскиот Сојуз[2] се вклучиле во интензивно ривалство. Антикомунизмот е елемент на движењата кои имаат многу различни политички позиции, вклучувајќи ги конзервативизмот, фашизмот, либерализам, национализм, социјалдемократија, и антисталинистичката левица[3]. Антикомунизмот е изразен и во филозофијата, од неколку религиозни групи и во литературата. Некои познати поборници на антикомунизмот тврдат дека се поранешни комунисти. Антикомунизмот, исто така, бил истакнат меѓу движењата кои се спротивставиле на комунистичкото владеење.
Првата организација која била специјално посветена на спротивставувањето на комунизмот било движењето на Руската Бела Армија, кое се борело во Руската граѓанска војна, почнувајќи од 1918 година, против неодамна формираната болшевичка влада. Движењето на Белата било воено поддржано од неколку сојузнички странски влади кои ја претставувале првата инстанца на антикомунизмот како владина политика. Сепак, Црвената армија го поразила движењето на Белата армија и Советскиот Сојуз бил создаден во 1922 година. За време на постоењето на Советскиот Сојуз, антикомунизмот станал важна одлика на многу различни политички движења и влади ширум светот.
Во Соединетите Американски Држави, антикомунизмот дошол до израз за време на Првиот Црвен страв од 1919-1920 година. Во текот на 1920-тите и 1930-тите, противењето на комунизмот во Европа било промовирано од конзервативците, фашистите, либералите и социјалдемократите. Фашистичките влади станале главни противници на комунизмот во 1930-тите. Либералните и социјалистичките демократи во Германија го формирале Железниот фронт за да им се спротивстават на комунистите, наци-фашистите и реваншистичките конзервативни монархисти. Во 1936 година, Антикоминтернскиот пакт, првично помеѓу нацистичка Германија и Јапонската империја, бил формиран како антикомунистички сојуз. Во Азија, Империјата на Јапонија и Куоминтанг (Кинеската националистичка партија) биле водечки антикомунистички сили во овој период.
За време на Втората светска војна, комунистичкиот Советски Сојуз бил меѓу главните сојузнички нации кои се бореа против силите на Оската.[2] Набргу по крајот на Втората светска војна, ривалството помеѓу марксистичко-ленинистичкиот Советски Сојуз и либерално-капиталистичките Соединети Држави резултирал со Студена војна. Во овој период, владата на Соединетите Американски Држави одиграла водечка улога во поддршката на глобалниот антикомунизам како дел од нејзината политика на задржување. Воени конфликти меѓу комунистите и антикомунистите се случиле во различни делови на светот, вклучително и за време на Кинеската граѓанска војна, Корејската војна, Малајската вонредна состојба, Виетнамската војна, Советско-авганистанската војна и операцијата Кондор. НАТО бил основан како антикомунистичка воена алијанса во 1949 година и продолжил во текот на Студената војна.
По револуциите од 1989 година и распадот на Советскиот Сојуз во 1991 година, повеќето од комунистичките влади во светот биле соборени, а Студената војна завршила. Сепак, антикомунизмот останува важен интелектуален елемент на многу современи политички движења. Организираните антикомунистички движења остануваат во опозиција на Црвена Кина и другите комунистички народи.
Наводи
[уреди | уреди извор]- ↑ „Русија“. Википедија. 2022-06-10.
- ↑ „Советски Сојуз“. Википедија. 2022-06-22.
- ↑ „Антисталинистичката левица“. hmn.wiki (англиски). Архивирано од изворникот на 2023-01-23. Посетено на 2022-06-24.