Џелем џелем

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Џелем џелем
македонски: Одам, одам

химна на Ромите
Позната како Opre Roma
Текст Жарко Јовановиќ, 1949
Музика Жарко Јовановиќ, 1949
Прифатена 1971

Џелем, џелем — песна компонирана од страна на Жарко Јовановиќ, која често се користи како химна на Ромите. Насловот е адаптиран во многу земји од страна на локалните ромски заедници за да одговара на нивниот мајчин правопис и говорниот дијалект на ромскиот јазик.[1] Некои од песните имаат различни наслови, меѓу кои се:

  • "Gyelem, Gyelem" (унгарски правопис),
  • "Jelem, Jelem",
  • "Dzelem, Dzelem",
  • "Dželem, Dželem" (алтернативен хрватски, српски и босански правопис),
  • "Đelem, Đelem" (на хрватски и на српски и босански правопис),
  • "Djelem, Djelem" (на германски и на француски правопис),
  • "Ђелем, Ђелем" (на кирилица српски и босански правопис),
  • "Ѓелем, Ѓелем" (македонски правопис),
  • "Џелем, Џелем" (алтернатива српска кирилица),
  • "Джелем, джелем" (на руски, украински и бугарски правопис),
  • "Opré Ромите" и
  • "Romale Shavale".

Во интервјуто со новинарот Мајк Калеџиќ, Јовановиќ изјавил дека насловот на песната е „Opre Roma“.[2]

По доживувањето на затворањето на Ромите за време на Циганскиот геноцид (Ромскиот холокауст од Втората светска војна), Јовановиќ подоцна го напишал текстот за песната „Џелем џелем“ и ги споил со традисионалната циганска мелодија во 1949 година. Песната првпат била усвоена како химна на Ромите од страна на делегатите на првиот Светски ромски конгрес одржан во 1971 година.[3]

Стихови[уреди | уреди извор]

Цигански

Gelem, gelem, lungone dromensa
Maladilem bakhtale Romensa
A Romale, katar tumen aven,
E tsarensa bakhtale dromensa?

A Romale, A Chavale

Sas vi man yekh bari familiya,
Mundardyas la e Kali Legiya
Aven mansa sa lumnyake Roma,
Kai putardile e Romane droma
Ake vriama, usti Rom akana,
Amen khutasa misto kai kerasa

A Romale, A Chavale

Puter Devla le parne vudara
Te shai dikhav kai si me manusha
Pale ka zhav lungone dromendar
Thai ka phirav bakhtale Romensa

A Romalen, A chavalen

Opre Rroma, si bakht akana
Aven mansa sa lumnyake Roma
O kalo mui thai e kale yakha
Kamav len sar e kale drakha

A Romalen, A chavalen.

Превод

Тргнав да патувам
Сретнав среќни Роми
О Роми, од каде доаѓате,
Со среќните шатори крај патот?

О Роми, О млади Роми!

Еднаш и јас имав среќно семејство,
Црната легија ги уби нив
Дојди со мене, Рому од каде и да си
За Ромите сите патишта се отворени
Сега е времето, станете Роми сега,
Ќе се издигнеме високот ако делуваме сега

О Роми, О млади Роми!

Отвори ги Боже, белите порти
Да ги видам моите луѓе.
Вратете се да патуваме на патиштата
И да пешачиме со среќните Роми

О Роми, О млади Роми!

Горе, Ромски народе! Сега е времето
Дојдете со мене, Роми од целиот свет
Темното лице и темните очи,
Ги сакам како црно грозје

О Роми, О млади Роми!

Други стихови[уреди | уреди извор]

Постојат многу верзии на „Џелем, џелем“ особено оние кои се преведени од страна на Роналд Ли.[4]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. link to alternative song spellings
  2. Kalezić, Mike. „Ministar na koljenima“. prvi tamburaški online magazine. http://www.tambura.com.hr/No2/jagdino.html. конс. 30 септември 2012 г. 
  3. „Romani Nationalism, Flag and Anthem“. http://www.grthmlondon.org.uk/information/romani-nationalism-flag-and-anthem/. конс. 13 ноември 2012 г. 
  4. „Djelem Djelem [Romani song lyrics“]. Dunav.org. http://www.dunav.org.il/lyrics/djelem_djelem.html. конс. 13 ноември 2012 г. 

Извори[уреди | уреди извор]

Надворешни врски[уреди | уреди извор]