Џелем џелем

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Џелем џелем
макед. Одам, одам

химна на Ромите
Друг наслов Opre Roma
Текст Жарко Јовановиќ, 1949
Музика Жарко Јовановиќ, 1949
Усвоена 1971

Џелем, џелем — песна компонирана од страна на Жарко Јовановиќ, која често се користи како химна на Ромите. Насловот е адаптиран во многу земји од страна на локалните ромски заедници за да одговара на нивниот мајчин правопис и говорниот дијалект на ромскиот јазик.[1] Некои од песните имаат различни наслови, меѓу кои се:

  • "Gyelem, Gyelem" (унгарски правопис),
  • "Jelem, Jelem",
  • "Dzelem, Dzelem",
  • "Dželem, Dželem" (алтернативен хрватски, српски и босански правопис),
  • "Đelem, Đelem" (на хрватски и на српски и босански правопис),
  • "Djelem, Djelem" (на германски и на француски правопис),
  • "Ђелем, Ђелем" (на кирилица српски и босански правопис),
  • "Ѓелем, Ѓелем" (македонски правопис),
  • "Џелем, Џелем" (алтернатива српска кирилица),
  • "Джелем, джелем" (на руски, украински и бугарски правопис),
  • "Opré Ромите" и
  • "Romale Shavale".

Во интервјуто со новинарот Мајк Калеџиќ, Јовановиќ изјавил дека насловот на песната е „Opre Roma“.[2]

По доживувањето на затворањето на Ромите за време на Циганскиот геноцид (Ромскиот холокауст од Втората светска војна), Јовановиќ подоцна го напишал текстот за песната „Џелем џелем“ и ги споил со традисионалната циганска мелодија во 1949 година. Песната првпат била усвоена како химна на Ромите од страна на делегатите на првиот Светски ромски конгрес одржан во 1971 година.[3]

Стихови[уреди | уреди извор]

Ромски

Gelem, gelem, lungone dromensa
Maladilem bakhtale Romensa
A Romale, katar tumen aven,
E tsarensa bakhtale dromensa?

A Romale, A Chavale

Sas vi man yekh bari familiya,
Mundardyas la e Kali Legiya
Aven mansa sa lumnyake Roma,
Kai putardile e Romane droma
Ake vriama, usti Rom akana,
Amen khutasa misto kai kerasa

A Romale, A Chavale

Puter Devla le parne vudara
Te shai dikhav kai si me manusha
Pale ka zhav lungone dromendar
Thai ka phirav bakhtale Romensa

A Romalen, A chavalen

Opre Rroma, si bakht akana
Aven mansa sa lumnyake Roma
O kalo mui thai e kale yakha
Kamav len sar e kale drakha

A Romalen, A chavalen.

Превод

Тргнав да патувам
Сретнав среќни Роми
О Роми, од каде доаѓате,
Со среќните шатори крај патот?

О Роми, О млади Роми!

Еднаш и јас имав среќно семејство,
Црната легија ги уби нив
Дојди со мене, Рому од каде и да си
За Ромите сите патишта се отворени
Сега е времето, станете Роми сега,
Ќе се издигнеме високот ако делуваме сега

О Роми, О млади Роми!

Отвори ги Боже, белите порти
Да ги видам моите луѓе.
Вратете се да патуваме на патиштата
И да пешачиме со среќните Роми

О Роми, О млади Роми!

Горе, Ромски народе! Сега е времето
Дојдете со мене, Роми од целиот свет
Темното лице и темните очи,
Ги сакам како црно грозје

О Роми, О млади Роми!

Други стихови[уреди | уреди извор]

Постојат многу верзии на „Џелем, џелем“ особено оние кои се преведени од страна на Роналд Ли.[4]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. link to alternative song spellings
  2. Kalezić, Mike. „Ministar na koljenima“. prvi tamburaški online magazine. http://www.tambura.com.hr/No2/jagdino.html. посет. 30 септември 2012 г. 
  3. „Romani Nationalism, Flag and Anthem“. http://www.grthmlondon.org.uk/information/romani-nationalism-flag-and-anthem/. посет. 13 ноември 2012 г. 
  4. „Djelem Djelem [Romani song lyrics“]. Dunav.org. http://www.dunav.org.il/lyrics/djelem_djelem.html. посет. 13 ноември 2012 г. 

Извори[уреди | уреди извор]

Надворешни врски[уреди | уреди извор]